Küresel iklim değişikliğinin etkisiyle mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıklar, İzmir baraj doluluk oranları verilerini kritik seviyelere düşürürken kent genelinde su krizi endişesi giderek artıyor.
Vatandaşlar ve yetkililer küresel ısınma kaynaklı bu soruna karşı çözüm arayışına girerken gözler yerel yönetimin atacağı adımlara çevriliyor.
Yağış rejimindeki düzensizlikler nedeniyle gündeme gelen susuzluk tehlikesi, tarımsal üretimi ve günlük yaşamı tehdit eden boyutlara ulaşıyor.
Uzmanlar ise mevcut su kaynaklarının korunması gerektiğini vurgularken yeni teknolojilerin devreye alınmasını öneriyor.
YAPAY YAĞMUR NEDİR?
Kuraklık ve su kıtlığı ile mücadelede kullanılan en yaygın hava modifikasyon teknolojilerinden biri olan yapay yağmur, bulutların doğal yağış sürecini hızlandırmak veya artırmak amacıyla uygulanır.
Bilimsel literatürde bulut tohumlama olarak adlandırılan bu yöntem, uygun meteorolojik koşullar oluştuğunda bulutların içine çeşitli maddelerin enjekte edilmesi esasına dayanır.
Atmosferdeki su buharının yoğunlaşarak yeryüzüne düşmesini sağlayan bu teknik, özellikle barajlardaki su seviyesini artırmak ve tarım alanlarını sulamak için tercih edilir.
Beton dökmekten suya yer kalmadı: Su politikaları iflas etti!
BULUT TOHUMLAMA NASIL YAPILIR?
Uygulamanın hayata geçirilmesi için öncelikle radar sistemleri ile uygun bulut kütlelerinin tespit edilmesi gerekir.
Meteoroloji mühendisleri tarafından belirlenen hedeflere, özel donanımlı uçaklar, drone sistemleri veya yer istasyonlarından fırlatılan roketler aracılığıyla ulaşılır.
Bulutun içine gümüş iyodür, potasyum iyodür veya kuru buz gibi parçacıklar bırakılır.
Bu parçacıklar, bulut içindeki aşırı soğumuş su damlacıklarının etrafında toplanarak buz kristallerine dönüşmesini sağlar.
Ağırlaşan kristaller yerçekiminin etkisiyle düşerken eriyerek yağmur damlası haline gelir.
YAĞMUR BOMBASI İÇİNDE NE VAR?
Halk arasında yağmur bombası olarak da bilinen bu yöntemde kullanılan materyaller çevresel etkileri açısından sıkça tartışılır.
İşlem sırasında en çok gümüş iyodür tuzu kullanılır çünkü bu maddenin kristal yapısı buz kristallerine oldukça benzer.
Ayrıca duruma göre kalsiyum klorür, sodyum klorür (tuz) veya donmuş karbondioksit (kuru buz) kullanımı da mümkün.
Kullanılan maddelerin miktarı ve türü, bulutun sıcaklığına ve rüzgarın durumuna göre uzman ekiplerce ayarlanır.
Hâlâ neyi bekliyoruz, suyun tamamen bitmesini mi!
BULUT TOHUMLAMA ZARARLI MI?
Bilimsel dünya bu teknolojinin çevre ve insan sağlığı üzerindeki etkilerini uzun yıllardır araştırıyor.
Yapılan çalışmalar, kullanılan gümüş iyodür miktarının doğada toksik etki yaratacak seviyenin çok altında olduğunu gösteriyor.
Ancak ekosistemin dengesini bozabileceği veya yağışı başka bir bölgeden çalarak bölgesel iklim adaletsizliğine yol açabileceği yönünde eleştiriler de bulunur.
Uygulamanın başarısı garanti olmamakla birlikte, doğru koşullarda yağış miktarını yüzde 10 ila 20 oranında artırabildiği bilinir.
İZMİR'DE UYGULAMA NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
İzmir Büyükşehir Belediyesi (İzBB), yaşanan kuraklık sürecini yönetmek ve Tahtalı Barajı başta olmak üzere kentin su kaynaklarını takviye etmek için bu teknolojiyi değerlendirmeye aldı.
Projenin teknik altyapı hazırlıkları ve maliyet analizleri sürerken, meteorolojik verilerin uygun olduğu ilk fırsatta deneme çalışmalarının başlaması bekleniyor.
Yetkililer, bu yöntemin tek başına kurtarıcı olmadığını, asıl çözümün su tasarrufu ve altyapı yatırımları olduğunu hatırlatıyor.
2040'ta su kıtlığı çeken ülke olacağız! Mevcut su politikaları kuraklığı önleyemez
