Türk Devletleri Teşkilatının (TDT) Ankara'da düzenlenen 13'üncü Zirvesi vesilesiyle üye ülkelerin uzay alanındaki ortak yürüttüğü projeler gündeme geldi. Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan'ın öncülüğünde geliştirilen "12U TDT-SAT Küp Uydusu" projesinde test aşamaları devam ederken, uydunun 2027 yılının ikinci yarısında Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden fırlatılması hedefleniyor.
"12U TDT-SAT" UYDUSUNUN TEKNİK ÖZELLİKLERİ VE GÖREV TANIMI
Üye ülkelerin teknik bilgi birikimini bir araya getiren ortak küp uydu projesine ilişkin detaylar şu şekilde kaydedildi:
GELİŞTİRME MERKEZİ VE PLATFORM: Uydu, Kazakistan'ın başkenti Astana'da bulunan Ghalam şirketi bünyesinde TDT üyesi ülkelerle ortaklaşa geliştiriliyor. 12U XL nano uydu platformuna dayanan uydunun toplam ağırlığı yaklaşık 16 kilogram.
DONANIM VE BİLEŞENLER: Uydu bünyesinde optik kamera sisteminin yanı sıra veri işleme, yönelim ve kontrol, haberleşme, güç ile itki sistemleri yer alıyor. Optik sistem, Yeryüzü'nün görüntülerini alarak bölgesel gözlem yapılmasına imkan tanıyacak. İletişim ve veri aktarımı için ayrı kanallar kullanılarak yüksek hızlı veri iletimi sağlanacak.
YÖRÜNGE VE GÖREV SÜRESİ: Uydunun, Dünya'dan yaklaşık 550 kilometre yükseklikte Güneş eşzamanlı yörüngeye yerleştirilmesi ve yaklaşık 2 yıl boyunca görev yapması planlanıyor.
YER ALTYAPISI: Uydunun yer istasyonu da Astana'da kurulacak. Kazakistan böylece hem geliştirme sürecine hem de projenin yer altyapısına ev sahipliği yapmış olacak.
Proje bünyesinde yer gözlemi yapılması, yeni teknolojilerin yörüngede denenmesi ve gelecekteki ortak uzay görevleri için teknik tecrübe kazanılması amaçlanıyor.
IAC 2026 ANTALYA KONGRESİ'NDE ÇERÇEVE SÖZLEŞME İMZALANDI
Ekim ayında Antalya'da gerçekleştirilen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) kapsamında Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan öncülüğünde uzay sanayisinde işbirliğini geliştirmeye dönük bir çerçeve sözleşme imzalandı.
Uydu geliştirme, uzay teknolojileri, bilimsel araştırma ve sanayi alanlarındaki ortaklıkları güçlendirmeyi hedefleyen bu sözleşme; uydu verilerinin paylaşılması, su yönetimi, tarım, çevrenin korunması, iklim izleme ve afet risklerinin takibi gibi alanlarda veri paylaşımına zemin hazırlayacak.
TEKNİK SÜREÇ VE TOPLANTI TRAFİĞİ
Ortak küp uyduya ilişkin teknik detaylar ve kurumsal adımlar düzenlenen toplantılarda ele alındı:
TAŞKENT TOPLANTISI (30 MART): Özbekistan'ın başkenti Taşkent'te yapılan TDT Uzay Ajansları ve İlgili Makamları 5. Toplantısı'nda Özbek Uzay Ajansı Direktörü Şukrat Kadirov, projeye destek verdiklerini belirterek ortaklığın önemine dikkat çekti.
ASTANA TOPLANTISI (8 EYLÜL): Kazakistan'da yapılan toplantıda üye ülke temsilcileri; itki sisteminin geliştirilmesi, bileşen entegrasyonu, frekans koordinasyonu, yetkilendirme ve fırlatma maliyetlerinin paylaşılması konularını değerlendirdi.
GELECEK TAKVİMİ: Önemli testlerin bu yıl içinde tamamlanması ve uydunun 2027'nin ikinci yarısında Baykonur'dan fırlatılması planlanıyor. TDT Uzay Ajansları Başkanları 6. Toplantısı'nın da 2027 yılında Kazakistan'da yapılması kararlaştırıldı.
Öte yandan, Özbekistan 2028 yılında Semerkant'ta düzenlenecek 79. Uluslararası Uzay Kongresi'ne ev sahipliği yapacak.
HEDEF: ORTAK UZAY İSTASYONU MODÜLÜ
Antalya'daki kongrede değerlendirmelerde bulunan Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Yusuf Kıraç, Türk devletleriyle birlikte daha büyük projeleri hedeflediklerini belirterek, geleceğe dönük ana hedeflerinin Türk devletlerine ait ortak bir uzay istasyonu modülü geliştirmek olduğunu ifade etti.
