Back To Top
İsmet Özel’in şiiri

İsmet Özel’in şiiri

 - Son Güncelleme: 26.11.2018 Pazartesi 00:50
- A +

İsmet Özel modern Türk şiirinin sıkı, cins, soy şairlerinden biridir. Kanaatimce bunda kalabalıklara ve vasata hitap etmemesinin, popülist kaygılara asla ödün vermemesinin büyük payı vardır. Tüm cins şairlerinki gibi onun şiiri de kendisini hemen ele vermez, şiirinin kapıları muhkemdir ve okurundan özel bir çaba ister. Daha önceki bir yazımda bahsetmiştim, onun okuru çok, ama anlayanı azdır. Özel’in şiirini anlamak için o şiirle ‘kandaş ‘ olmak gerek. Zaten o şiirin “ancak şiir okumaya layık insanların okumaya ilgi duydukları”  bir tür olduğu düşüncesindedir.

Kanaatimce onun şiirini açabilecek anahtarlardan biri, hayat karşısında aldığı tavırdır. Özel, kendi deyişiyle “Yaşamayı bilen” bir şair değildir, bu anlamda hayata sırt çevirir. Lâkin şiiri hayatın, acıların, savaşın da tam göbeğindedir. “Mataramda Tuzlu Su” şiirinde söylediği gibi; “rençberlerin o rahat/ ve oturmuş lehçesinden” tiksinir.  Çünkü o ‘oturmuş lehçe’ daima rahattır, daima statükoyu muhafaza etmenin peşindedir. Oysa Özel’in şiiri, rahatsız edici bir şiirdir. Nitekim kendisi de bunu; “Benim şiirlerimin belli bir yanı rahatsız edici olmasıdır. Benimki biraz da konformizme karşı bir şiirdir.” sözüyle açıklar. Bu itibarla ‘rahat bir şiir’ de yazmaz. Ona göre şiir büyük bedeli olan bir uğraştır. Karşılığında şair hayatını vermelidir. Bunu da; “Hayatını verirsin, şiirini alırsın. Bunun ortası yoktur.” sözüyle dile getirir. “Mataramda Tuzlu Su” adeta onun hayat karşısındaki tavrını özetler. O şiirden anlaşıldığı üzere şair hayatın kıyısındaki adamdır, uzun, çileli bir yola çıkmaya hüküm giymiştir. Üstelik matarasında tuzlu su, acı vardır. Onu diğerlerinden ayıran, ortadoks tavrıdır. İşte bu ortadoks tavrı nedeniyle egemenlerin, “zorbaların arasında tehlikeli bir nifak” ve ‘yaban’ olarak görülür. Bu yabanlığı ve ‘vahşet’i nedeniyle “Baygın meyvelerin” lezzetinden kopmuş, kendine dünyada “acı bir kök tadı” seçmiş, görenlerin her bakışta üstünde ne güzel dediği “ısmarlama bir hayatı” bırakmıştır  Bu bir bakıma Karakoç’un deyişiyle “dünya sürgünü”dür ve şair bunu bilinçli olarak seçmiştir. Şu dizesi şairin konformizme karşı tavrını açıklıyor:

“Yakın yerde soluklanacak gölge yok bana”

İsmet Özel’in şiirinin kaynağında hayatla uzlaşmaz tavrına bağlı olarak, ‘isyan’ duygusu’ önemli bir yer tutar.  Çünkü “baygın sevgilerin adamı değil[dir]”.  Daima “ayaklanmaya hazır”dır. Şiiri “kabzenin, çekicin ve divitin tutulduğu yerden” parlar.  “Vet İsyan” şiirinde dediği gibi, yeri “kavganın göbeği”dir. Yüreği alanlara bilenmiştir. Şiirindeki ‘isyan duygusu”nun yerini, isyan duygusuna olan sevgisini “Kan Kalesi”ndeki şu dizelerde buluyoruz:

 

“ey kanıma çakıllar karıştıran isyan

doğrusu seni toprağı eller gibi sevdim

yaralarımı onduranımsın

yatağımı hiç boş bırakmayan”

 

Özel’in şiirlerindeki bir başka ana tema, çağa, çağın kirli ilişkilerine yönelik sert eleştirilerdir. Ona göre bu; “Dilce susup/ bedence konuşulan bir çağ…”dır.  Modern kentler “kaypak ilgilerin, zarif ihanetlerin, bozuk paraların, pahalı zevklerin, ucuz cesaretlerin” insanlarıyla doludur. Bu çağ, “İnsanın/ gölgesiyle tanımlandığı bir çağ”dır. Artık ölüm duygusuna bile saygı gösterilmemektedir. “Duyguların paketlenip, tecime elverişli” sahte bir şiir revaçtadır, gazeteler dünya kelimesini tutuklamışlardır.

Bu kuru, dilce susulan edebiyat ortamında İsmet Özel’in şiiri hâlâ gür bir kaynak. “Mazot” başlıklı şiirinde “tez kızaran güllerden sakın” der. Tüm yeni şairlere söylenmiş bir dize olarak okudum ben bunu.

Şiir risk almalıdır bence. Çünkü “ölümden korkup da sonunu sayan/ ölür gider yar koynuna giremez.” Şairin söylediği gibi “ölürüz belki”. Ama sonunda ölmeyip yâr koynuna girme ihtimali var.

 

18-11/25/alaattin-karaca.jpg

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
İSMET ÖZEL OKURU 18 Şubat 2019 21:51
İsmet özele göre çoğunuz türk değilsiniz zira ona göre namaz kılmayan kişi türk değil oğuzdur , kipcaktir zaten kendisi safkan ırkların kaybolduğunu söyler türk olmak ona göre kâfirle savaşmayı göze almaktır. Onun Türklük tanımı ile benim müslüman tanimim benziyor insan hata yapar şaşırır ama iyilik ve güzelliğin nereden geldiği belli olmaz.
KARAR OKURU 13 Aralık 2018 14:38
İsmet Özel okuduğunuza emin misiniz? Ya da şöyle sorayım: Yazdığınız yazıdan memnun musunuz?
KARAR OKURU 02 Aralık 2018 09:09
İsmet Özel şiirini hala okurum. Ama İslam ve Türklük konusunda yazdıklarını İslamla, insanlıkla bağdaştırmak mümkün değil. Şiirinde dünyaya kafa tutan Özel, 2000'li yıllarda yazdığı düz yazılarda ırkçılığa savrulmuştur.
KARAR OKURU 02 Aralık 2018 22:20
0
İsmet Özel’i boşuna okumuşsun. Tek kelime anlamadığını da burada ifade etmişsin açık açık. Zaman kaybediyorsun. Anlamak işine gelmiyor anlaşılan.
KARAR OKURU 26 Kasım 2018 23:01
Şahane yazı..
KARAR OKURU 26 Kasım 2018 21:01
asabiyet ...İsmet Özel şair değildir ne çıkarımı ne kadar yanlışsa,şairdir de o kadar yanlış çıkarımdır...
peyami 26 Kasım 2018 11:47
Geçenlerde Latife Tekin’i dinledim. Yazar birey olmazsa karakteri nasıl birey olsun, diyordu. Bunu sade roman için düşünmeyelim. Bir koroya dahil olduysanız, korodaki arkadaşlarınızı, bilhassa koro şefini, korodaki haşmetlüleri eleştirmek istersiniz. Fakat minnet borcunuz ağır basar. Bir kimsenin söyleyebildikleri yahut bağıra bağıra söyledikleri değil içinde ukde kalanları, sürüden ayrı kalmak endişesi ile söylemedikleri benim için daha değerlidir zira asıl kişi ordadır. Gerisi maskelerimiz. Edebiyat dünyası, ast-üst ilişkileri vs. Bkz.
Abdullah hasan 26 Kasım 2018 11:33
Karakoç’un deyişiyle “dünya sürgünü” dür. Sürgünden korkup ölümü taip olmadan yazılan şiirler zaten ya şairle ölüp gidiyor yada ölümü gerek duymadan ölüp gidiyor. suya sabuna dokunmadan ottan çöpten, kurttan kuştan yazılanlara zaten şiir demeye gerek yok.
KARAR OKURU 26 Kasım 2018 10:09
Efendim, "Dünyanın itizalini görmede başarısız kalanlar şairi heterofoks sananlardır. Gerçekte şair yaratılışın, kainatın varlık sebebinin ortodoks görüşüne çekilmekten başka bir şey değildir." (Bkz. İsmet Özel, Sünni Şair Olur mu?" ) Saygılar?
KARAR OKURU 27 Ocak 2019 16:10
0
Müthiş bir alıntı olmuş. Tesekkurler
peyam 26 Kasım 2018 02:08
"zorbaların arasında tehlikeli bir nifak" ve ort[o]doksi? Bana çelişki gibi göründü. Hadi buna ayrıksı, ayrıkotu, nevabit diyelim. Psikolojik yönden, karakter olarak da zaten "aksi" dir İ. Özel. Bilmem tanıdınız mı? İlk başlarda, sırf muhalefet etmek, dikkat çekmek, şov yapmak için ayrıksı duruyor sanırsınız ama temeli vardır, hakkı vardır. Bu söylediklerim şiirinin dışındadır.
KARAR OKURU 26 Kasım 2018 07:30
0
Aynen orayı ben de anlamadım
Ortodoksi, belirli bir kültürün dogmalarını temsil eder. Bu dogmalara, her türlü itiraz/tepki ortodoksi karşıtlığıdır, heterodoksidir. Genelde ortodokslar çoğunluktur ve bu çokluk, onları, “diğerleri”ne karşı zorbalaştırır. (Erdoğan’ın sayısal gücüne dayanarak Alevi’ye din dayatması; laiklere “İmam-Hatip” dayatması; Kürtlere Türkçe eğitim dayatması gibi.) Heterodokslar, kalabalıklara/yığına göre, ayrıktır, yabandır, ama, onlar tarihin asil kahramanlarıdır.
KARAR OKURU 26 Kasım 2018 10:17
0
"Şairlere yön veren, onları harekete sevk eden ortodoks ilkedir." "Eğer sanat alanında heterodoks unsur aranacaksa buna şahirlerin yazdıkları arasında rastlamak mümkündür." (İsmet Özel). Hoca bu yazıyı iyi okumuş, karıştırmamış. Şu yazıya atfı var "Sünni Şair Olur mu?"
KARAR OKURU 26 Kasım 2018 11:43
0
1) Babacım şair, sanatçı, yazar başkalarının bahsettiği gibi [...] olmak zorunda değildir yani meselenin "zorundalık"la ilgisi yok. Bu taife, özü gereği, uyumsuzdur. Bana kalırsa yabacı terminoloji kullanmayalım."Yaşamayı bileydim..." durumu bence çok güzel ifade ediyor. Peki yaşamayı bilenler kimler? Yaşamayı becerenler, şeyleri kotaranlar, aynılaşanlardır.
peyami 26 Kasım 2018 11:44
0
2) Kamplaşan, korolaşan kesimdir zira korolaşmak, kamplaşmak, aynı dairede toplanmak primatların en belirgin, en bilindik özelliğidir. Güven verir, her şeyden önce güven duygusu. Kalabalıklar güven arar. İşte sürüden ayrılmayı göze alanlar hakiki kalem sahipleridir.
ŞAİRDİR... 26 Kasım 2018 11:55
1
Karaca, “Türk” gibi bir çok kavramın içini boşaltıp, “kafasına göre” dolduran Özel’in, genel geçer Sünni kategorizasyonuna muhalefet ederek, Sünniliğin ortodoksi olmadığını söylemesine ikna olmuş olabilir. Ben olmadım. Herkes kavramları kafasına göre tanımlayacaksa, ortak bir dil bulmamız mümkün değil.
KARAR OKURU 26 Kasım 2018 00:44
Karar gazetesinin devam edememesi demek iki asırlık geleneğin sonu demektir. Kararın yanındayız hocam.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN