Financial Times (FT) gazetesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci döneminde Beyaz Saray’la yakın temas kuran Silikon Vadisi’nin önde gelen isimlerinin, son 12 ayda servetlerini önemli ölçüde artırdığını yazdı. Bloomberg verilerine dayandırılan analizde, Trump’ın göreve başlamasından sonra teknoloji patronları ve şirketlerinin Washington’la ilişkilerini sıklaştırdığı, bazı şirketlerin ise düzenleyici kolaylıklar, elverişli politika kararları ve kamu kontratları gibi başlıklarda avantaj sağladığı aktarıldı.
FT’ye göre Trump’ın ikinci yemin töreninde Kongre’de “en görünür koltuklarda” yer alan isimler arasında Tesla CEO’su Elon Musk, Apple CEO’su Tim Cook ve Amazon’un kurucusu Jeff Bezos gibi isimler bulunuyordu. Gazete, bu yakınlaşmanın “yatırım taahhütleri, bağışlar ve üst düzey temaslarla” sürdüğüne dikkat çekti.
ELON MUSK: ETKİ ALANI BÜYÜDÜ, TESLA TOPARLANDI
FT’nin aktardığına göre Elon Musk, Trump’ın ikinci dönemine “büyük bir iş imparatorluğu ve hükümette yüksek etkiyle” girdi. Musk’ın Trump’ın yeniden seçilmesine destek için 250 milyon doların üzerinde harcama yaptığı belirtildi.
Analize göre Musk’ın “Department of Government Efficiency” (Hükümet Verimliliği Departmanı) başındaki tartışmalı dönemi ve yaz aylarında Trump’la yaşadığı gerilim, Tesla’nın piyasa değerinde sert kayıplara yol açtı. Ancak Musk daha sonra Cumhuriyetçi kampanyalara bağışlarını sürdürdü ve Trump’la yeniden temas kurdu.
FT, Trump yönetiminin “gereksiz düzenleyici engelleri kaldırmayı” hedefleyen otonom araç çerçevesinin Tesla’nın robotaksi planlarına destek olabileceğine işaret etti.
Beyaz Saray / Mar-a-Lago ziyaretleri: 12’den fazla
Bağış / ödeme: X, Şubat ayında Trump’la davayı 10 milyon dolar ödeyerek uzlaştı. Musk’ın Cumhuriyetçi veya muhafazakâr adaylara en az 55 milyon dolar harcadığı belirtildi.
Trump 2.0 döneminde servet artışı: Yaklaşık 234 milyar dolar
JEFF BEZOS: GERİLİM YERİNE “YATIRIM DİLİ”
FT, Amazon kurucusu Jeff Bezos’un Trump’ın ilk dönemindeki sert gerilimlerden kaçınmak için seçim süreci ve sonrasında Beyaz Saray’la ilişkileri “daha yumuşak bir zemine taşıdığını” yazdı.
Analize göre Amazon, Trump’ın tarife politikalarının hukuki zeminde tartışılmasını hedefleyen bazı girişimlere katılmadı. Şirket bunun yerine ABD’de veri merkezleri yatırımlarını öne çıkaran bir pozisyon aldı. Bezos’un uzay girişimi Blue Origin’in de yönetim nezdinde hedef hâline gelmediği kaydedildi.
Beyaz Saray / Mar-a-Lago temasları: En az iki ziyaret ve bazı telefon görüşmeleri
Bağış / taahhüt: Amazon, yemin töreni fonuna 1 milyon dolar bağış yaptı. ABD yatırımları için milyarlarca dolarlık plan açıkladı.
Servet artışı: Yaklaşık 15 milyar dolar
MARK ZUCKERBERG: İLİŞKİLER ISINIYOR, SORUŞTURMALAR SÜRÜYOR
FT’nin değerlendirmesinde, Meta CEO’su Mark Zuckerberg’in Trump tarafından kampanya döneminde sert şekilde hedef alındığı, ancak daha sonra ilişkinin “hızla ısındığı” aktarıldı.
Gazete, Trump yönetiminin veri merkezleri için izin süreçlerini hızlandırmasının ve Avrupa Birliği düzenlemelerine karşı daha sert duruş sergilemesinin, Meta’nın büyüme planlarına olumlu yansıyabileceğini yazdı.
Buna karşın Meta’nın çocuk güvenliği ve yapay zekâ sohbet botu gibi başlıklarda federal ve eyalet düzeyinde incelemelerle karşı karşıya olduğu vurgulandı.
- Beyaz Saray / Mar-a-Lago temasları: En az iki
- Bağış / taahhüt: 1 milyon dolar bağış. ABD’ye 600 milyar dolara kadar yatırım hedefi duyuruldu.
- Servet artışı: Yaklaşık 1,9 milyar dolar
TİM COOK: TARİFELER SONRASI KRİZ YÖNETİMİ
FT, Apple CEO’su Tim Cook’un Trump’ın Çin’e yönelik tarifelerinden dolayı 2025 başında baskı altında kaldığını yazdı. Trump’ın Apple’ı iPhone üretimini ABD’ye taşımadığı için eleştirdiği, şirketin Hindistan’ı ikinci tedarik merkezi olarak öne çıkarmasının da gündem olduğu hatırlatıldı.
Analize göre Cook, Oval Ofis’teki temaslarda ABD’de üretim ve yatırım planlarını genişleterek yeni tarifelerden bazı muafiyetler elde etti. Apple hisselerinin Trump’ın göreve başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 15 yükseldiği belirtildi.
- Beyaz Saray / Mar-a-Lago temasları: En az üç
- Bağış / taahhüt: 1 milyon dolar bağış. Apple ABD’de 600 milyar dolar yatırım açıkladı.
- Servet etkisi: Cook’un sahip olduğu Apple hisseleri değer kazandı
SAM ALTMAN: “YAKINLAŞMA” VE 500 MİLYAR DOLARLIK VERİ MERKEZİ PLANI
FT, OpenAI CEO’su Sam Altman’ın 2016’da Trump’ın seçilmesine olumsuz tepki veren isimlerden biri olduğunu, ancak ikinci dönemde Trump’la dikkat çekici bir yakınlaşma yaşandığını yazdı.
Altman’ın, Trump yönetiminin ilk haftasında 500 milyar dolarlık veri merkezi planını duyurduğu, bunun öncesinde de bazı “arka kapı görüşmeleri” yapıldığı aktarıldı.
Beyaz Saray / Mar-a-Lago temasları: En az iki
Bağış / taahhüt: Altman’dan kişisel 1 milyon dolar bağış. OpenAI’nin içinde yer aldığı konsorsiyumdan 500 milyar dolar altyapı planı.
Değerleme artışı: OpenAI’nin değerlemesinin 157 milyar dolardan 500 milyar dolara çıktığı belirtildi.
SUNDAR PİCHAİ: BAĞIŞLAR ARTTI, ANTİTRÖST BASKISI SÜRÜYOR
FT’ye göre Google CEO’su Sundar Pichai, Trump’ın YouTube yasağı nedeniyle sert eleştirilerine maruz kaldı. Ancak seçim sonrası Mar-a-Lago ziyareti ve yemin törenine 1 milyon dolarlık bağışla ilişki yumuşadı.
Gazete, Google’ın ayrıca “sansür” iddialı bir davayı kapatmak için 22 milyon dolarlık bağış yaptığını ve kamu tarafına bulut bilişim fiyatlarında indirimlere gittiğini yazdı.
Buna karşın Trump döneminde de Google’a karşı yürüyen iki büyük tekel davasının devam ettiği kaydedildi.
Bağış / taahhüt: 1 milyon dolar + 22 milyon dolar. Veri merkezleri için on milyarlarca dolarlık yatırım planı.
Servet etkisi: Alphabet hisselerinin son bir yılda yüzde 66 yükseldiği belirtildi.
TİKTOK: YASAK RAFA KALKTI, ANLAŞMA YAPILDI
FT, TikTok CEO’su Shou Zi Chew döneminde uygulamanın ABD’de tamamen yasaklanma riskiyle karşı karşıya kaldığını, ancak Trump’ın yasağın uygulanmasını ertelediğini yazdı.
Analizde, daha sonra ByteDance ve ABD’li yatırımcıların dâhil olduğu anlaşmayla TikTok’un ABD operasyonlarının gelir paylaşımı yapısının yeniden kurgulandığı aktarıldı. Beyaz Saray’ın Ağustos ayında TikTok hesabı açması da dikkat çekici gelişmeler arasında sıralandı.
FT: “WASHİNGTON DAHA İŞLEMSEL BİR YAPIYA BÜRÜNDÜ”
FT’nin analizinde, teknoloji patronlarının servet artışının Trump’ın ikinci döneminde Washington ile şirketler arasındaki ilişkinin daha “işlemsel” hâle geldiğini gösterdiği değerlendirmesi yapıldı.
Haberde yer alan net servet verilerinin Bloomberg kaynaklı olduğu belirtildi.
