Çin Savunma Bakanlığı'nın, ülkenin en kıdemli üniformalı subayı Zhang Youxia ve bir diğer üst düzey general Liu Zhenli'nin "disiplinsizlik" gerekçesiyle soruşturma altında olduğunu duyurması, Pekin yönetimindeki sarsıntıyı gün yüzüne çıkardı. İngiltere merkezli The Economist'te yer alan makaleye göre bu hamle, Mao Zedong'un halefi Lin Biao'nun şüpheli bir uçak kazasında öldüğü 1971 yılından bu yana Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nda (ÇHKO) yaşanan en büyük tasfiye olarak kayıtlara geçti.
TASFİYENİN BOYUTLARI VE Şİ'NİN MUTLAK KONTROLÜ
Derginin analizine göre, Çinli yetkililer 2025 yılında yolsuzluk ve "sapkın siyaset" gerekçeleriyle 1 milyondan fazla kişiyi soruşturdu. Bu rakamın iki yıl öncesine göre yüzde 60 artış gösterdiği ve Şi Cinping'in iktidara geldiği 2012 yılından bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı belirtildi.
Ekim ayında Pekin'de yapılan üst düzey toplantıda Merkez Komite'nin 205 tam üyesinden 37'sinin eksik olduğuna dikkat çekilen haberde, bu sürecin sadece bir yolsuzlukla mücadele olmadığı, Komünist Parti'nin kendi iç disiplin mekanizması yoluyla Şi'nin mutlak hakimiyetini pekiştirme çabası olduğu vurgulandı. Ordu gazetesi, görevden alınan generalleri "Şi'ye karşı itaatsizlikle" ve ordunun "politik ekolojisine büyük zarar vermekle" suçladı.
'EVET EFENDİM'CİLER VE TAYVAN RİSKİ
Analizin en dikkat çekici bölümü, tasfiyelerin Çin'in savaş kapasitesine ve karar alma süreçlerine etkisi üzerine yoğunlaştı. Pentagon raporlarına atıfta bulunulan makalede, ordunun operasyonel etkinliğinin kısa vadede aksayabileceği belirtildi. Ancak The Economist, asıl ve daha büyük tehlikenin Pentagon raporunda göz ardı edildiğini savundu: "Şi Cinping'e askeri bir kriz anında, özellikle de Tayvan konusunda danışmanlık yapacak ekibin içinin boşaltılması."
Görevden alınan General Zhang'ın, Vietnam Savaşı'nda cephe deneyimi yaşamış nadir isimlerden biri olduğu ve Şi ile olan ailevi bağları sayesinde ona gerçekleri söyleyebilecek bir konumda bulunduğu ifade edildi. Makalede şu değerlendirmeye yer verildi:
"Şi'nin boşalan koltuklara 'evet efendim' diyen itaatkar isimleri atadığını hayal edin. Bu yeni ve uysal danışmanlar, tüm yeni donanımlara rağmen Çin'in Tayvan'ı işgal etmesinin devasa riskler barındırdığını ona söylemeye cesaret edebilecek mi?"
ÇİN DONANMASI ABD'Yİ GEÇTİ
Haberde Çin'in askeri kapasitesindeki artışa da değinildi. Çin donanmasının gemi sayısı bakımından Amerikan donanmasını geçtiği, 2035 yılına kadar altı uçak gemisine daha sahip olmayı planladığı ve 2030 yılına kadar nükleer savaş başlığı sayısının en az 1.000'e ulaşmasının beklendiği aktarıldı.
The Economist, 72 yaşındaki Şi Cinping'in önümüzdeki yıl yapılacak parti kongresinde iktidarını uzatmayı planladığını ve her kademede itaati ödüllendirdiğini belirterek, "Belirsiz bir dünyada, bu tür bir kesinlik hiç de teselli edici değil" yorumuyla analizi sonlandırdı.
