Orta Doğu’da suların durulması adına yürütülen diplomatik trafik, ABD Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’dan verdiği mesajlarla yeni bir boyut kazandı. Müzakere masasında "iyi haberler" olduğunu ifade etmesine rağmen Trump, net bir çerçeve çizmekten kaçınarak ateşkesin geleceğini sert bir koşula bağladı.
"ANLAŞMA YOKSA ATEŞKES DE YOK"
Trump, hafta sonu devam edecek olan temasların önemine dikkat çekerken, diplomatik takvime dair net bir sınır çizdi:
Çarşamba gününe kadar kalıcı ve kapsamlı bir metin üzerinde uzlaşılamazsa, mevcut ateşkesin uzatılmayacağı bizzat Başkan tarafından ilan edildi.
ABD yönetimi, diplomatik kanallar açık olsa da İran limanlarına yönelik deniz ablukasından geri adım atmayacağını bir kez daha teyit etti.
HÜRMÜZ’DE ÇELİŞKİLİ SİNYALLER
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı ticari gemilere geçici olarak açması küresel piyasalarda bayram havası yaratsa da, Tahran’ın iç siyasetindeki farklı sesler endişe yaratıyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi geçişlerin güvenli şekilde sürdüğünü belirtirken, Meclis Başkanı Mohammad Baqer Qalibaf, ABD ablukası kalkmadığı sürece boğazın her an yeniden kapanabileceği uyarısında bulundu.
ENERJİ PİYASALARINDA "HÜRMÜZ" VOLATİLİTESİ
Jeopolitik gelişmelerin en hızlı yansıması enerji borsalarında görüldü:
Boğazın açılacağı beklentisiyle ham petrol fiyatlarında %10’luk sert bir geri çekilme kaydedildi.
Küresel hisse senedi piyasaları, tedarik zinciri riskinin azalacağı umuduyla yükselişe geçti.
NÜKLEER ÇIKMAZ: URANYUM STOKLARI KİMDE KALACAK?
Müzakerelerin en çetin başlığı olan nükleer program konusunda taraflar arasındaki uçurum korunuyor. Trump, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ABD kontrolüne geçeceğini ileri sürerken, Tahran yönetimi egemenlik haklarını gerekçe göstererek bu iddiayı kesin bir dille reddetti.
PAKİSTAN’IN ARABULUCULUĞU VE 60 GÜNLÜK PLAN
Diplomatik kaynaklar, sürecin Pakistan’ın mekik diplomasisiyle ilerlediğini belirtiyor. Hafta sonu yapılması muhtemel doğrudan görüşmelerden bir "mutabakat metni" çıkması halinde, 60 günlük bir geçiş sürecinin ardından kalıcı barış anlaşmasının imzalanması öngörülüyor. Ancak Trump’ın "Çarşamba" çıkışı, bu planın ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gösterdi.
