İran'dan çıkışın yolunu bulamayınca iyice dengesizleşen Trump'ın, Tahran'a yönelik "Hürmüz Boğazı'nı açmazlarsa bütün bir medeniyet yok olacak” tehdidi dünyayı ayağa kaldırdı. Papa'dan AB ülkelerine ve ABD kamuoyuna kadar çığ gibi tepki yükseldi. 24 Demokrat milletvekili, Anayasa'nın 25. maddesini gerekçe gösterip Trump'ın görevden alınması için harekete geçti. Karara Cumhuriyetçi kanattan da destek gelebileceği ileri sürülürken Trump, müzakereleri durdurduğunu açıklayan İran'ı ikna etmesi için Pakistan'ı harekete geçirdi.
HÜRMÜZ 40 GÜN SONRA YENİDEN AÇIK
akistan’dan ‘saldırının iki hafta ertelenmesi’ çağrısı geldi. Trump da ‘İran medeniyetini yok etmek’ için tanıdığı sürenin dolmasına 88 dakika kala geri adım attı. ABD ile İran arasında iki haftalık ateşkes ilan edildi. İran'ın 'Hürmüz Boğazı'nın güvenliği, kalıcı ateşkes ve tazminat' gibi taleplerin yer aldığı 10 maddelik planında kısmen mutabık kalındı. Hürmüz Boğazı'nın yeniden geçişlere açılmasıyla ateşkes resmen yürürlüğe girdi. Trump 'kesin zafer' ilan ederken, İran'dan da 'zafer' bildirisi geldi. "ABD boyun eğdi, savaş henüz bitmedi" denildi.
İSRAİL’DEN PROVOKASYON: 10 DAKİKADA 100 SALDIRI
ABD ile İran arasında sağlanan uzlaşma Tel Aviv’de tepki yarattı. Geçici ateşkesi bozmak için harekete geçen İsrail ordusu Lübnan’a karşı tarihinin en büyük saldırısını gerçekleştirdi. 10 dakika içinde düzenlenen 100 ayrı saldırıda yüz sivil ölürken, yüzlerce kişi de enkaz altında kaldı. İran katliama Hürmüz Boğazı’nı yeniden tanker trafiğine kapatarak tepki gösterdi. Tahran, ateşkesin Lübnan dahil tüm cepheleri kapsadığını belirterek, İsrail’in ihlallerinin devam etmesi halinde ateşkesten çekileceğini bildirdi. Trump ise ‘Onu da hallederiz’ diye konuştu.
ŞIMARIKLIK KAYBETTİ SAĞDUYU GALİP GELDİ
Venezuela’daki kolay zafer sonrası, ‘3-4 günde biter’ diyerek İran’a saldıran Trump, 40. günde havlu attı. ABD halkından, müttefiklerinden hatta kendi generallerinden bile destek alamayınca, iki haftalık ateşkesi kabul etti. ‘Taş devrine dönecekler’ ve ‘Bir medeniyet yok olacak’ sözleri ise tarihe utanç vesikası olarak geçti.
İsrail’in baskısıyla ve herhangi bir somut gerekçe olmadan, İran’a birkaç günde diz çöktüreceği iddiasıyla savaş başlatan Donald Trump yönetimi, 40 günlük şiddetli çatışmaların ardından sert duvara çarptı. ‘Ayaklanırlar’ diye beklediği İran halkının tam tersine saldırganlığa direnmesi, Tahran yönetiminin de yıllardır böyle bir saldırıya askeri olarak hazırlıklı olmasıyla hesap hatası yapan ABD Başkanı, 15 günlük ateşkese razı oldu. Trump, ateşkesi ilan ederken bunu yine “tam ve kesin zafer” sözleriyle pazarlamaya çalıştı. Daha birkaç gün öncesine kadar İran’ı “taş devrine döndürmekten”, “bütün bir medeniyetin bir gecede yok olacağından” söz eden Trump, TSİ çarşamba 03.00’da sürenin dolmasına bir saat kala geri adım attı.
İRAN’A SİLAH SATANA YÜZDE 50 VERGİ
Dün Truth Social’da yaptığı yeni paylaşımda, İran’a silah sağlayan herhangi bir ülkeye ABD’ye sattığı tüm ürünlerde derhal yüzde 50 gümrük tarifesi uygulanacağını duyurdu. Trump ayrıca Washington’un Tahran’la “yakın çalıştığını”, uranyum zenginleştirmesine izin verilmeyeceğini, yaptırım ve tarife indirimi başlıklarının da masada olduğunu belirterek 15 maddelik planın büyük bölümünde uzlaşı sağlandığını öne sürdü. Tahran yönetimi, ateşkese sadece kendi şartlarının kabul edilmesi halinde “evet” dedi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, bu süreci “Rejimin bekası ve halkın direnişinin zaferi” olarak nitelerken, Devrim Muhafızları “Elimiz hala tetikte” diyerek teyakkuz halini koruduklarını duyurdu. Trump’ın alışılan ‘U’ dönüşünün arkasında sadece askeri başarısızlık değil, aynı zamanda ciddi bir kamuoyu baskısı yatıyor. ABD’de yapılan son anketler, Amerikan halkının yüzde 60’ının İsrail’in politikalarına olumsuz baktığını ve Netanyahu’ya olan güvenin yerle bir olduğunu gösteriyor. Kendi generallerinden ve müttefiklerinden bile destek bulamayan Trump, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının yarattığı ekonomik buhranla da köşeye sıkıştı.
İSRAİL’DE ŞOK: SON ANDA BİLDİRDİLER
İsrail tarafında ise tam bir şok hakim. Üst düzey İsrailli yetkililer, Trump’ın bu kararı kendilerine son anda bildirdiğini ve adeta “ortada bırakıldıklarını” ifade ediyor. İran devlet medyası tarafından yayımlanan 10 maddelik teklif; saldırmazlık garantisi, Hürmüz geçişinin İran’la koordineli biçimde yürütülmesi, uranyum zenginleştirmenin kabulü, yaptırımların kaldırılması, tazminat ödenmesi, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi ve Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sona ermesini içeriyor. Daha düne kadar İran’a hiçbir koşul tanımadan teslimiyet dayatan Washington’un bu başlıkları müzakere zemini olarak kabul etmesi bile, sahadaki sert söylemle masadaki gerçek arasındaki farkı gösteriyor.
