İran merkezli Bank Mellat’ın Türkiye’de 44 yıldır devam eden bankacılık faaliyetleri sona eriyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun (BDDK) 18 Eylül 2026 tarihli kararı, 19 Eylül 2026 tarih ve 33375 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Karara göre, Bank Mellat Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi’nin faaliyet izni kaldırıldı.
BDDK 5411 SAYILI KANUNUN 71’İNCİ MADDESİNİ UYGULADI
BDDK’nın 11572 sayılı kararında, faaliyet izninin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 71’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesinde kaldırıldığı belirtildi.
Söz konusu hüküm, bir bankanın faaliyetlerine devam etmesinin “mevduat ve katılım fonu sahiplerinin hakları ve mali sistemin güven ve istikrarı bakımından tehlike arz etmesi” halinde BDDK’ya faaliyet iznini kaldırma veya bankayı TMSF’ye devretme yetkisi veriyor.
Resmî Gazete’de yayımlanan kısa Kurul kararında bunun dışında ayrıntılı bir gerekçeye yer verilmedi.
TÜRKİYE’DE 1982’DEN BERİ FAALİYETTEYDİ
Bank Mellat’ın Türkiye geçmişi 1980’li yılların başına uzanıyor. Bankanın kendi tarihçesine göre 5 Şubat 1981 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla Türkiye’de faaliyet göstermesine izin verildi. İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 16 Nisan 1982’de faaliyete başladı.
Banka daha sonra Ankara ve İzmir’e de açıldı. Böylece Bank Mellat’ın Türkiye’de İstanbul, Ankara ve İzmir olmak üzere üç şubesi bulunuyordu.
BİLANÇOSU BANKACILIK SEKTÖRÜNE GÖRE OLDUKÇA KÜÇÜKTÜ
Bank Mellat, Türkiye bankacılık sistemi içerisinde küçük ölçekli bankalar arasında yer alıyordu. 2025 yılı sonunda bankanın aktif büyüklüğü yaklaşık 2,08 milyar TL, mevduatı 1,01 milyar TL ve özkaynakları 980 milyon TL seviyesindeydi. Bankanın üç şubesi ve 39 çalışanı bulunuyordu.
2026 döneminde bilanço büyüklüğünün yaklaşık 1,6 milyar TL seviyesine gerilediği belirtiliyor. Türkiye Bankalar Birliği’nin Haziran 2026 verilerinde de Bank Mellat, solo banka bazında finansal tabloları yayımlanan kuruluşlar arasında yer alıyordu.
ABD YAPTIRIMLARI ALTINDAYDI
Bank Mellat’ın uluslararası faaliyetleri uzun süredir ABD’nin İran’a yönelik yaptırım rejiminden etkileniyordu.
ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi’nin (OFAC) güncel kayıtlarında Bank Mellat ve dünya genelindeki şubeleri ikincil yaptırım riski altında gösteriliyor.
Banka geçmişte de ABD’nin İran’ın nükleer ve askeri programlarıyla bağlantılı yaptırım listelerinde yer almıştı. ABD, 2007’de Bank Mellat dahil bazı İran bankalarına yönelik işlemleri yasaklamıştı.
Yaptırımlar nedeniyle bankanın özellikle uluslararası muhabir bankacılık ve dolar bazlı işlemlerindeki hareket alanı uzun süredir sınırlıydı.
BDDK’nın 18 Eylül tarihli kararında ise ABD yaptırımları faaliyet izninin kaldırılmasının gerekçesi olarak ayrıca belirtilmedi.
TÜRKİYE-İRAN TİCARETİNE ARACILIK EDİYORDU
Bank Mellat Türkiye, faaliyet alanını özellikle Türkiye ile İran arasındaki ticari işlemlere aracılık etmek olarak tanımlıyordu.
Bankanın faaliyet raporlarında da İran dışındaki şubelerin temel amacının İran ile bulundukları ülkeler ve üçüncü ülkeler arasındaki dış ticaret işlemlerine aracılık etmek olduğu belirtiliyordu.
BDDK’nın son kararıyla Bank Mellat’ın Türkiye’de bankacılık faaliyeti yürütmesine izin veren 44 yıllık dönem sona ermiş oldu.
