TÜİK verilerine göre işsizlik oranı haziranda bir önceki aya göre 0,5 puan düşerek yüzde 7,6’ya geriledi. Sanayi çarklarının durduğu, konkordato ve iflasların yaşandığı süreçte işsizliğin gerilemesi ve istihdamın artması kafaları karıştırdı. İki yıl önceki veriler yeniden gündem oldu. 2024 yılı haziranda çalışabilir nüfusun ancak yüzde 49’u istihdam ediliyordu. TÜİK, bu yılki haziran verisinde de bu oranı yüzde 48,9 olarak duyurdu. 2024’e göre istihdam oranı azaldı ancak 2024’te işsizlik oranı 9,2 olarak açıklandı. Bu yıl aynı döneme ait işsizlik oranı ise 7,6’ya düştü.
DARALAN EKONOMİDE ŞAŞIRTAN VERİ
Ekonomistler, konkordato ve iflaslar nedeniyle istihdamda daralma olduğunu hatırlatarak bu veriler ışığında işsizliğin gerilemesini ve istihdamın artmasını anlayamadıklarını, verilerin mevcut görünümle örtüşmediğini savundu. Ekonomi yönetimini memnun eden kağıt üzerinde gerileyen işsizlik oranına tepki yağdı. Ekonomist İris Cibre, “İstihdamı yüksek sektörler daralırken nasıl oldu da hem manşet hem de geniş tanımlı işsizlik geriledi ve istihdam arttı? Talepte yavaşlama, ekonomide daralma varken, nasıl yani” diye sordu.
İSTİHDAM ARTMADI İŞSİZLİK AZALDI
Tıpkı enflasyonda olduğu gibi işsizlikte de hissedilenden ve sokağın gerçeklerinden çok uzakta iyimser bir tablo paylaşıldı. Haziran 2024’te çalışabilir nüfusun yüzde 49’u istihdam edilirken, Haziran 2026’da bu oran yüzde 48,9’a düştü. Buna rağmen aynı dönemde işsizlik oranı yüzde 9,2’den yüzde 7,6’ya geriledi. İstihdamın payı azalırken işsizliğin rekor seviyeye inmesi, TÜİK’in hesaplama yöntemi ve açıkladığı verileri yeniden tartışmaların odağına taşıdı.
İş dünyasında artan konkordatolara, kapanan şirketlere, sanayide dönmeyen çarklara, artan işten çıkarmalara rağmen Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tıpkı enflasyondaki gibi işsizlikte de iyimser tablo çizdi. Ancak istihdam oranları ve iş gücü verilerinin ayrıntıları, açıklanan manşet işsizlik oranıyla çelişen bir tablo ortaya koydu. Açıkladığı tartışmalı verilerle sık sık eleştirilen TÜİK’e göre, haziran ayında işsiz sayısı bir önceki aya göre 168 bin kişi azalarak 2 milyon 688 bine geriledi. Böylece manşet işsizlik oranı 0,5 puan azalarak yüzde 7,6 olarak hesaplandı. Bu oran, aylık serinin tutulmaya başlandığı 2005 yılından bu yana en düşük seviye olarak kayıtlara geçti. Aynı dönemde istihdam edilen kişi sayısının ise 227 bin artarak 32 milyon 733 bine ulaştığı açıklandı. Ancak verilerin ayrıntıları, işsizlikteki düşüşün güçlü bir istihdam artışıyla desteklenmediğine işaret etti. Aralık 2025’te 32 milyon 469 bin kişi istihdam edilirken işsizlik oranı yüzde 8,1 düzeyindeydi. Haziran 2026 itibarıyla yılın ilk altı ayında istihdam edilenlerin sayısı yalnızca yaklaşık 264 bin kişi artarken, işsizlik oranı yüzde 7,6’ya geriledi. Benzer durum yıllık karşılaştırmada da dikkat çekiyor. Haziran 2024’te çalışabilir yaştaki nüfusun yüzde 49’u istihdam edilirken, Haziran 2026’da bu oran yüzde 48,9’a düştü. Başka bir ifadeyle, çalışabilir nüfus içinde istihdam edilenlerin payı iki yıl öncesine göre gerilerken, aynı dönemde işsizlik oranı yüzde 9,2’den yüzde 7,6’ya indi.
İŞ BULMA UMUDUNU KAYBEDENLER SAYILMIYOR
Ekonomistler, bu tablonun iş gücüne katılım ve iş arama kriterlerindeki değişimlerden kaynaklandığına dikkat çekiyor. İş bulma umudunu kaybederek iş aramayanların işsiz sayılmaması, manşet işsizlik oranını aşağı çeken temel etkenlerden biri olarak gösteriliyor. Bu nedenle manşet işsizlik oranının tek başına iş gücü piyasasındaki gerçek durumu yansıtmadığı değerlendirmesi yapılıyor. Öte yandan üretimde yavaşlama, sanayide kapasite kullanımındaki gerileme, artan konkordato başvuruları ve işten çıkarmaların sürdüğü bir dönemde açıklanan tarihi düşük işsizlik oranı kamuoyunda da tartışma yarattı. Buna karşın hükümet kanadı verileri olumlu karşıladı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, işsizlik oranındaki gerilemeyi ekonomi programının başarısının göstergesi olarak değerlendirdi. Muhalefet ve bazı ekonomistler ise istihdam oranındaki düşüşe dikkat çekerek, manşet işsizlik verisinin tek başına iş gücü piyasasının gerçek görünümünü yansıtmadığı görüşünü dile getirdi.
GENİŞ TANIMLI İŞSİZ SAYISI 12 MİLYON
DİSK-AR’ın Temmuz 2026 İşsizliğin Görünümü Raporu’na göre, TÜİK verileri esas alınarak hesaplanan geniş tanımlı işsiz sayısı haziranda 11 milyon 643 bine ulaştı. Aynı dönemde dar tanımlı işsiz sayısı ise 2 milyon 688 bin olarak kaydedildi. Geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 28,8 olurken, dar ve geniş tanımlı işsizlik arasındaki fark 21,2 puana yükseldi. Raporda, bu makasın Ocak 2022’de yaklaşık 11 puan olduğu hatırlatıldı. DİSK-AR, dar tanımlı işsizliğin yalnızca son dört haftada aktif iş arayan ve iki hafta içinde çalışmaya başlayabilecek kişileri kapsadığına dikkat çekerek, işsizliğin gerçek boyutunu yansıtmadığını vurguladı. Rapora göre haziran itibarıyla 3,9 milyon kişi haftada 40 saatten az çalışmasına rağmen daha fazla çalışmak isterken, 5,1 milyon kişi ise çalışmaya hazır olmasına karşın iş bulamadığı için iş aramaktan vazgeçmiş durumda. Ayrıca geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 37,4’e ulaşırken, resmi işsizlerin yüzde 83’ünün işsizlik ödeneğinden yararlanamadığı belirtildi.
EKONOMİSTLER DE AÇIKLAYAMIYOR
Ekonomist İris Cibre, “İstihdamı yüksek sektörler daralırken nasıl oldu da hem manşet hem de geniş tanımlı işsizlik geriledi ve istihdam arttı? İstihdam artışı son 5 senenin trendi altında devam ediyor ama bu ayki veri oldukça şaşırtıcı. Belki de turizm istihdamı, mevsimselliğin üzerinde istihdam yaratmış olabilir. Aslında açıklamasını gerçek anlamda bulamadığım bir veri. Sonraki aylarda bu seyrin devamını beklemiyorum Talepte yavaşlama, ekonomide daralma varken, nasıl yani?” değerlendirmesinde bulundu. Çalışma ekonomisi uzmanı Aziz Çelik ise “Dar tanımlı işsizlik gerilese de geniş tanımlı işsizlik yaklaşık yüzde 29 seviyesinde. İşsizliğin düştüğü yönündeki söylemler gerçeği tam olarak yansıtmıyor. Asıl izlenmesi gereken gösterge geniş tanımlı işsizliktir. Dar ve geniş tanımlı işsizlik arasındaki makas açılmayı sürdürüyor” dedi. Ekonomi çevreleri, “İmalat sanayi küçülürken, kapasite kullanım oranları en düşük seviyeye inmişken, tekstil sektörü neredeyse bitmişken ve en önemlisi ekonomi büyüyemezken işsizlik nasıl düşüyor? Akılla, mantıkla bağdaşmayan veriler açıklıyorsunuz” tepkisini gösterdi.
