KARAR OTOMOBİL / Cihat CEYLAN
Otomotiv pazarındaki daralma, yüksek vergi yüküne rağmen Hazine’nin gelirlerine de yansımaya başladı. Satışlardaki düşüş nedeniyle devletin otomotivden elde ettiği ÖTV geliri, ağustos ayında da gerileyerek düşüş trendini ikinci aya taşıdı. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre, devletin otomotiv sektöründen elde ettiği ÖTV geliri temmuz ayındaki yüzde 2,55’lik düşüşün ardından, ağustos ayında da yüzde 8,12 oranında gerileyerek 60,3 milyar TL seviyesinde kaldı. Gelirlerdeki bu erimenin arkasında, otomotiv pazarında yaşanan sert daralma yer alıyor. Pazardaki adet bazlı daralmaya rağmen, araç başına düşen vergi yükü ise tırmanışını sürdürüyor. Ağustos 2025’te 626 bin TL olan araç başına ortalama ÖTV tahsilatı, fiyat artışları ve yüksek matrah dilimlerinin etkisiyle Ağustos 2026’da 718 bin TL’ye yükseldi. Yıllık ortalama araç başı ÖTV ise 524 bin TL’den 645 bin TL’ye çıktı. Ancak devlet araç başına daha fazla vergi tahsil etmesine rağmen, toplam satış hacmi düştüğü için kasaya giren toplam para azaldı. 2026 yılının ilk 8 ayında toplam 480 milyar 245 milyon TL otomotiv ÖTV’si tahsil edildi. Bu bütçe performansı, yıl sonu hedefinin gerçekleşme oranını yüzde 50,51 seviyesinde bıraktı. Geçen yılın aynı döneminde hedefe ulaşma oranı yüzde 55,38 olarak kayıtlara geçmişti. Yılın tamamlanmasına 4 ay kalmışken, yıllık ÖTV hedefinin neredeyse yarısı hala toplanamadı.
15 YILDA VERGİ GELİRLERİNİ KATLADI
Otomotiv bütçede deyim yerindeyse adeta bir ‘Tekerlekli Vergi Dairesi’ görevi görüyor. 2010 yılından 2025 yılına kadar Türkiye’deki genel vergi gelirleri yüzde 5 bin 147 artarken, motorlu taşıtlar ÖTV tahsilatındaki artış yüzde 12 bin 622 gibi astronomik bir seviyeye ulaştı. 2010 yılında toplam ÖTV gelirlerinin sadece yüzde 10,8’i otomotivden gelirken, bu oran 2025 yılında yüzde 38,9’a fırladı. Türkiye’de bin kişiye düşen araç sayısının küresel ortalamalara göre düşük olması ve canlı talep, Maliye için kalıcı bir kaynak haline dönüştü. Mevcut vergi sistemiyle Türkiye’de bir otomobil üzerindeki mali yük, araç bedelini aşmış durumda. Vergisiz fiyatı 1 milyon 200 bin lira olan ve motor silindir hacmi 1400 cc’yi geçmeyen bir otomobil için 9 bin 600 lira TRT bandrolü, 1 milyon 88 bin 640 lira ÖTV ve 459 bin 648 lira KDV hesaplanıyor. Toplam vergi 1 milyon 557 bin 888 liraya ulaşırken, vergiler dahil fiyat 2 milyon 757 bin 888 liraya çıkıyor. Bu hesaplamaya göre bir vatandaş, kendisine bir otomobil alırken yaklaşık 1,3 katı kadar parayı da devlete vergi olarak ödüyor. Üstelik ÖTV, TRT bandrolü eklenmiş fiyat üzerinden; KDV ise çıplak fiyata ÖTV eklendikten sonra hesaplandığı için tüketiciler kelimenin tam anlamıyla ‘verginin vergisini’ ödüyor.
8 AYLIK TOPLAM PAZAR YÜZDE 11,91 KÜÇÜLDÜ
Türkiye otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarı, 2026 yılı Ocak-Ağustos döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 11,91 oranında daralarak 719 bin 996 adet olarak gerçekleşti. Otomobil satışları, aynı dönemde geçen yıla göre yüzde 13,78 oranında daralarak 564 bin 241 adet, hafif ticari araç pazarı ise yüzde 4,40 daralarak 155 bin 755 adet oldu. Ağustos ayı otomobil ve hafif ticari araç pazarı ise 2025 yılı ağustos ayına göre yüzde 20,28 oranında daralarak 81 bin 31 adet oldu. Otomobil satışları bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 25,16 daralarak 61 bin 529 adet olarak gerçekleşti. Böylece satışların azalması, toplam ÖTV tahsilatını aşağı çekmeye başladı.
ŞARJDA YOĞUNLUK 16-19 SAATLERİNDE
Türkiye’de elektrikli araç kullanımının artması şarj istasyonlarındaki elektrik tüketimine de yansıdı. Ağustos 2026’da şarj ağı işletmecilerinin istasyonlarında 97 bin 469 MWh elektrik tüketilirken, 3 milyon 527 bin 70 şarj işlemi gerçekleştirildi. Türkiye genelindeki şarj noktası sayısı ise 48 bin 649’a ulaştı.
Türkiye’de elektrikli araç kullanımının artmasıyla birlikte şarj altyapısındaki yoğunluk da belirginleşti. Ağustos ayı verileri şarj işlemlerinin hacmini, en yoğun saatleri ve günleri netleştirdi. Ağustosta şarj başına ortalama elektrik tüketimi 27,63 kilovatsaat (kWh) oldu. İstasyonlarda geçirilen toplam süre 3 milyon 650 bin 668 saate ulaştı. Sürücüler en çok akşamüstü saatlerini tercih etti. Günün en yüksek tüketimi 16.00 ile 17.00 arasında 6 bin 496 megavatsaat (MWh) olarak gerçekleşti. Bu aralığı 17.00-18.00 saatleri arasında 6 bin 487 MWh ve 18.00-19.00 saatleri arasında 6 bin 435 MWh takip etti. Yalnızca bu üç saatlik dilimde toplam 19 bin 419 MWh elektrik harcandı. En düşük tüketim ise 922 MWh ile sabaha karşı 04.00-05.00 saatleri arasında kaydedildi. Haftalık dağılımda hafta sonu öne çıktı. Ağustosta cumartesi günleri 17 bin 535 MWh, pazar günleri ise 17 bin 280 MWh elektrik tüketildi. Hafta içinde en yüksek tüketim 14 bin 995 MWh ile pazartesi günü görülürken, en düşük tüketim 11 bin 64 MWh ile salı günü kayıtlara geçti. Türkiye genelindeki şarj noktası sayısı 48 bin 649’a yükseldi. Bunların 21 bin 116’sı DC hızlı şarj, 27 bin 533’ü AC yavaş şarj istasyonlarından oluşuyor. Ayrıca ağustosta tüketilen toplam 97 bin 469 MWh elektriğin yüzde 62,20’sine denk gelen 60 bin 621 MWh’lik kısmı YEK-G belgeli yenilenebilir enerji kaynaklı yeşil şarj istasyonlarından sağlandı.
FORMULA 13 EKİM 2027’DE İSTANBUL’DA
Formula 1 yönetimi 2027 takvimini açıkladı, İstanbul altı yıl aradan sonra yeniden Grand Prix’e ev sahipliği yapacak. TOSFED İstanbul Park, 1-3 Ekim 2027’de Türkiye Grand Prix’ini ağırlayacak. Antrenman ve sıralamalar 1-2 Ekim’de, yarış ise 3 Ekim Pazar günü olacak. TOSFED İstanbul Park’ı dünya çapında tanınır hale getiren çoklu apeksli 8. viraj, pilotları zorlarken seyircinin en çok ilgisini çeken bölümlerin başında gelecek. Taraftarlar hız, ritim ve teknik zorlukların birleşimi sayesinde rekabetçi yarışlara ve dramatik anlara tanıklık edecek. Formula 1’in dönüşüyle İstanbul, dünyanın en prestijli spor organizasyonlarından birine yeniden ev sahipliği yapacak. Organizasyonun spor turizmine, şehir ekonomisine, uluslararası medya görünürlüğüne ve Türkiye’nin marka değerine katkı sağlaması bekleniyor. Belirgin kot farklarına sahip, geçiş fırsatları sunan 5,3 kilometrelik pistin modernize edildiği de belirtildi.
NİSSAN KİCKS SATIŞA SUNULACAK
Nissan’ın üçüncü nesil e-POWER teknolojisine sahip yeni Kicks modeli, İngiltere’deki Sunderland fabrikasında üretilerek Avrupa ve Türkiye pazarına sunulacak. İngiltere üretimi sayesinde ek gümrük vergisinden muaf olacak hibrit SUV, 2028’in ortalarında Türkiye’deki kullanıcılarla buluşacak. Yeni Nissan Kicks’in en önemli özelliklerinden biri, markanın e-POWER hibrit sistemi olacak. Bu teknolojide aracın tekerlekleri yalnızca elektrik motoru tarafından hareket ettirilirken, benzinli motor bataryayı şarj etmek için görev yapıyor. Böylece sürücülere elektrikli araçlara benzer sessiz ve akıcı bir sürüş deneyimi sunulurken, şarj altyapısı gereksinimi de ortadan kalkıyor. Nissan, Sunderland Fabrikası’nda önümüzdeki dönemde tamamen elektrikli yeni nesil Juke modelinin üretimine de hazırlanıyor.
22 MİLYONLUK PATRON KOLTUĞU
BMW 7 serisi, Neue Klasse teknolojisiyle yenilendi. Türkiye’de 400 beygir gücündeki 3.0 litrelik mild hibrit benzinli BMW 740xDrive ile sunulan model, 0-100 km/s hızlanmasını 5,1 saniyede tamamlıyor. Modelin maksimum hızı 250 km/s. Araç 22 milyona yakın fiyat etiketi taşıyor.
