Ramazan ayında dar gelirli vatandaşın mutfağına destek olmak amacıyla başlatılan "sabit fiyatlı et" uygulaması, ciddi tedarik ve denetim sorunlarıyla karşı karşıya. Et ve Süt Kurumu (ESK) desteğiyle İstanbul Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Perakendeciler Derneği (PERDER) üyesi yerel marketlerde sürdürülen kampanya, rafların saniyeler içinde boşalması ve ürünlerin "serbest piyasaya geri sızması" iddialarıyla tartışılıyor.
"VATANDAŞA GİDEN PAY YÜZDE 10 BİLE DEĞİL"
Türkiye Gazetesi’nin saha gözlemlerine dayandırdığı haberde, market çalışanlarının itirafları durumun vehametini gözler önüne seriyor. İndirimli etlerin mağaza kapıları açılır açılmaz tükendiğini belirten bir kasap reyonu görevlisi, piyasadaki suistimali şu sözlerle özetledi:
"Etler gelir gelmez tükeniyor ancak vatandaşa giden kısmı yüzde 10’u bile değil. Restoran ve kasap çalışanları, kendi yakınlarını ve personelini göndererek toplu alım yapıyor. Normalde kişi başı 2 kilogram sınırı var ama bu yöntemle kota fiilen deliniyor. Hepsi birbirini tanıyor, biz de durumu biliyoruz ama müdahale edemiyoruz."
ORGANİZE STOKÇULUK İDDİASI: İNDİRİMLİ ET RESTORANLARA MI GİDİYOR?
Sektör temsilcileri, kampanya kapsamındaki uygun fiyatlı etlerin bazı ticari işletmeler tarafından hammadde olarak kullanıldığını ya da daha yüksek fiyatlarla serbest piyasada tekrar satışa sunulduğunu iddia ediyor. Organize edilen bu "toplu alım" trafiği nedeniyle, gün içinde markete giden vatandaşlar boş reyonlar ve "tükendi" yazılarıyla karşılaşıyor.
Market yöneticileri ise kendilerine ayrılan günlük tahsis miktarının sınırlı olduğunu, talebin ise arzın çok üzerinde seyrettiğini savunarak, stokların hızla erimesini yoğun ilgiye bağlıyor.
ÇÖZÜM İÇİN "DİJİTAL DENETİM" ÖNERİSİ
Ekonomi çevreleri ve tüketici dernekleri, devlet destekli bu tür sosyal projelerin amacına ulaşması için denetim mekanizmalarının dijitalleşmesi gerektiğini vurguluyor. Masadaki çözüm önerileri ise şöyle sıralanıyor:
TC Kimlik Numarası ile Satış: Ürün satışının kimlik numarasına tanımlanarak mükerrer alımların engellenmesi.
Merkezi Veri Takibi: Mağaza bazlı stok ve satış verilerinin eş zamanlı olarak denetim birimlerine aktarılması.
Mağaza İçi Denetim: Satış anında toplu alım şüphesi uyandıran durumlara karşı kolluk kuvvetleri veya zabıta desteği.
