Yükseköğretim Kurulu (YÖK), 2023-2025 dönemini kapsayan yükseköğretim planlamasında radikal bir değişikliğe giderek üniversite kontenjanlarını büyük oranda düşürdü. YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, toplam kontenjanın yüzde 23 oranında azaltıldığını ve ikinci öğretim programlarının kapatıldığını açıkladı. Özvar, bu sürecin istihdam odaklı bir yaklaşımla yönetildiğini belirtirken, eğitim ve istihdam politikaları uzmanı Turgay Polat, verileri "hükümetin yükseköğretim politikasının çöküşünün ilanı" olarak değerlendirdi.
YÖK duyurdu: Bazı bölümlerin kontenjanı düşürüldü
KONTENJAN PLANLAMASINDA BÜYÜK DÜŞÜŞ
YÖK tarafından paylaşılan verilere göre, 2023 yılında 1 milyon 90 bin 14 olan toplam kontenjan, 2025 yılı itibarıyla 843 bin 547’ye geriledi. Bu, toplamda 246 bin 467 kişilik bir azalmaya işaret ediyor. Lisans programlarında 462 bölümün 197’sinin kontenjanı düşürülürken, toplam azalan kontenjan sayısı 117 bin 606 oldu. Ön lisans programlarında ise 13 programa öğrenci alımı tamamen durduruldu.
YÖK Başkanı Özvar, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, bu düzenlemenin Sağlık, Adalet, Milli Eğitim ile Sanayi ve Teknoloji bakanlıklarıyla iş birliği içinde, iş gücü piyasasının ihtiyaçları gözetilerek yapıldığını belirtti. Özvar, "İkinci öğretim programlarını kapattık; mezun-istihdam dengesi zayıflayan birçok lisans ve ön lisans programında kontenjanları düşürdük" ifadelerini kullandı.
GELENEKSEL BÖLÜMLERDE SERT FREN
Yapılan düzenlemede en dikkat çekici düşüşler, uzun süredir "diplomalı işsiz" tartışmalarının odağında olan bölümlerde gerçekleşti. Eğitim fakültelerinde Fen Bilgisi Öğretmenliği kontenjanı yüzde 57, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık yüzde 39 oranında azaltıldı. Benzer şekilde İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi bünyesindeki Uluslararası İlişkiler (yüzde 44) ve Maliye (yüzde 38) bölümlerinde de ciddi kısıtlamalara gidildi.
Hukuk fakültelerinde ise devlet üniversitelerinde yüzde 36, vakıf üniversitelerinde yüzde 49’luk bir kontenjan daralması yaşandı. Mühendislik alanlarında Gıda, İnşaat ve Makine mühendisliklerinde kontenjanlar düşürülürken; Nanoteknoloji (yüzde 81), Yapay Zeka (yüzde 63) ve Siber Güvenlik (yüzde 23) gibi stratejik alanlarda artış sağlandı.
Açıköğretim programlarında ise 2020 yılında toplam öğrenci içindeki payı yüzde 54 iken, bu oranın 2025’te yüzde 40’a çekilmesi hedeflendi.
"POLİTİKANIN ÇÖKÜŞÜNÜN İLANI"
YÖK’ün "veriye dayalı planlama" olarak sunduğu tabloyu değerlendiren Eğitim ve İstihdam Politikaları Uzmanı Turgay Polat, kararın aslında bir başarısızlık itirafı olduğunu savundu. Polat, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"YÖK Başkanı Sayın Erol Özvar'ın bu paylaşımı hükümetin yükseköğretim politikasının çöküşünün ilanıdır. Her ile bir üniversite projesi çökmüştür. 'İstediğim üniversiteye istediğim bölümü açarım' politikası çökmüştür. Liyakatsiz atamaların niteliksiz üniversite yarattığının kabulüdür."
Polat, üniversitelerin bilimsel altyapı yerine "bina yığınına" dönüştürüldüğünü belirterek, "Bu açıklama ile bu ülkenin gençlerini geleceksiz bıraktıklarını kabul etmek zorunda kaldılar" değerlendirmesinde bulundu.
