Beyaz Saray ve ABD Donanması, yeni nesil fırkateyn ihtiyacını karşılamak amacıyla müttefik ülkelerin geliştirdiği savaş gemisi tasarımlarını inceliyor.
ABD Deniz Enstitüsüne bağlı USNI News’in sektör kaynaklarına dayandırdığı haberine göre Washington yönetiminin değerlendirdiği seçenekler arasında Türkiye’nin İstanbul sınıfı, Japonya’nın Mogami sınıfı ve Güney Kore’nin Chungnam sınıfı güdümlü füze fırkateynleri bulunuyor.
Henüz resmi bir ihale veya seçim kararı açıklanmazken İstanbul sınıfının ABD Donanmasının yürüttüğü incelemeye dahil edildiği bildirildi.
ANKARA’DAKİ NATO ZİRVESİNDE GÜNDEME GELDİ
USNI News’e konuşan iki kaynağa göre Türk fırkateynleri, temmuz ayında Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında Türk yetkililer ile ABD Başkanı Donald Trump arasında gerçekleştirilen görüşmenin ardından adaylar arasına girdi.
Haberde Amerikalı yetkililerin İstanbul sınıfı fırkateynlerin tasarımı, silah kapasitesi ve üretim modelini değerlendirdiği aktarıldı. Ancak taraflar arasında sipariş veya üretim konusunda bağlayıcı bir anlaşmanın henüz bulunmadığı vurgulandı.
İLK İKİ GEMİ YURT DIŞINDA ÜRETİLEBİLİR
Üzerinde çalışılan modele göre seçilecek tasarım temelinde üretilecek ilk iki fırkateyn, tasarımın sahibi olan ülkedeki tersanelerde inşa edilebilecek. Sonraki gemilerin üretiminin ise teknoloji transferi ve tersane yatırımlarıyla ABD’ye taşınması planlanıyor.
Bu yöntemin kabul edilmesi, ABD’nin savaş gemilerini ülke içindeki tersanelerde inşa etmeye dayanan yüz yılı aşkın politikasında önemli bir değişiklik anlamına gelecek.
ABD yönetimi bu modelle hem donanmanın gemi ihtiyacını daha kısa sürede karşılamayı hem de müttefik ülkelerin gemi inşa tecrübesini Amerikan tersanelerine aktarmayı hedefliyor.
ABD Donanması Sözcüsü Yüzbaşı Ron Flanders, Başkan Trump’ın müttefik ülkelerin kanıtlanmış gemi inşa kabiliyetlerinden yararlanılarak üretim kapasitesinin hızla artırılması yönünde talimat verdiğini söyledi. Flanders, seçeneklerin daha hızlı teslimat, teknoloji transferi ve Amerikan tersanelerine uzun vadeli yatırım kriterleriyle geliştirildiğini belirtti.
1,85 MİLYAR DOLARLIK ÇALIŞMA
ABD’nin 2027 mali yılı bütçe teklifinde, yabancı savaş gemisi tasarımlarının incelenmesi için 1,85 milyar dolar ayrılması öngörüldü. Çalışmanın başlangıçta Japonya ve Güney Kore’ye odaklandığı, Ankara’daki temasların ardından Türkiye’nin de seçenekler arasına girdiği aktarıldı.
ABD donanmasının uluslararası savaş gemilerine ilişkin incelemesini 12 Kasım 2026’ya kadar tamamlaması bekleniyor. Değerlendirme sonucunda uluslararası bir fırkateyn yarışmasının başlatılıp başlatılmayacağına karar verilecek.
KONGRE ENGELİYLE KARŞILAŞABİLİR
Planın hayata geçirilebilmesi için ABD kongresindeki yasal engellerin de aşılması gerekiyor. ABD yasaları, ulusal güvenlik gerekçesiyle istisna tanınmadığı sürece yabancı tersanelerde inşa edilen savaş gemilerinin donanmada kullanılmasını sınırlandırıyor.
Beyaz Saray, ağustos ayında yayımladığı bir bildiriyle ulusal güvenlik istisnasının kullanılmasının önünü açtı. Buna karşılık Kongrede hazırlanan bazı düzenlemelerde yabancı tersanelerde gemi inşa edilmesine yönelik bu yetkinin sınırlandırılması öngörülüyor.
Bu nedenle Türkiye, Japonya veya Güney Kore’de ilk gemilerin inşa edilmesini kapsayan modelin uygulanıp uygulanmayacağı henüz kesinleşmedi.
İSTANBUL SINIFI FIRKATEYNLERİN ÖZELLİKLERİ
MİLGEM projesi kapsamında geliştirilen İstanbul sınıfı, Türkiye’nin milli imkânlarla tasarladığı ilk fırkateyn sınıfı olma özelliğini taşıyor. Sınıfın ilk gemisi TCG İstanbul, 2024 yılında Türk Deniz Kuvvetleri envanterine girdi.
İstanbul sınıfı fırkateynler 113 metre uzunluğa, yaklaşık 3 bin ton deplasmana ve 29 knotun üzerinde azami sürate sahip. Gemiler; ATMACA gemisavar füzeleri, MİDLAS Milli Dikey Atım Sistemi, GÖKDENİZ yakın hava savunma sistemi ve ADVENT savaş yönetim sistemi gibi yerli çözümlerle donatılıyor.
Fırkateynler hava savunma, su üstü ve denizaltı harbi, keşif-gözetleme, devriye ve yüksek değerli gemilere refakat görevlerini yerine getirebiliyor.
