Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), elektrik dağıtım şebekelerindeki dijital dönüşüm takvimi doğrultusunda 2027 yılı sonuna kadar Türkiye genelindeki 7 milyon abonenin sayacını uzaktan okuma sistemine dahil etme kararı aldı.
Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) ile EPDK iş birliğinde düzenlenen 'Elektrik Dağıtım Sektöründe 1. İnovasyon, Yaygınlaştırma ve Girişimcilik Günleri' buluşmasında konuşan EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, enerji altyapısındaki kapsamlı dönüşümün detaylarını paylaştı.
Yenilenebilir enerji, elektrikli ulaşım, batarya depolama ve dağıtık üretim modellerinin sadece elektrik üretimini değil, dağıtım şebekelerinin temel işleyişini de dönüştürdüğünü, altyapının geleceğin ihtiyaçlarına eksiksiz hazırlanması gerektiğini vurguladı.
Türkiye genelinde 21 dağıtım şirketinin farklı coğrafi ve iklim koşullarında kesintisiz hizmet sunduğunu hatırlatarak, bu yapının sürdürülebilirliği için güçlü yatırımlara ve etkin bir işletme anlayışına ihtiyaç duyulduğunu aktardı.
Yürürken sakın dokunmayın: Sokaklardaki ölümcül tuzaklara dikkat
ŞEBEKE YATIRIM TAVANI BEŞİNCİ DÖNEMDE BİR BUÇUK KATINA ÇIKTI
Elektrik dağıtımında 2026-2030 yıllarını kapsayan beşinci uygulama dönemine ilişkin mali çerçeveyi paylaşan Mustafa Yılmaz, altyapı ve bakım bütçelerindeki artışı şu sözlerle duyurdu:
"EPDK olarak 2026–2030 yıllarını kapsayan beşinci uygulama döneminde yatırım tavanını önceki döneme göre reel olarak yaklaşık 1,5 katına, planlı bakım kaynaklarını ise 2,1 katına yükselttik.
Zira önemli olan yalnızca ne kadar yatırım yaptığınız değil, bu yatırımın vatandaşımıza hizmet ve kaliteye nasıl yansıdığıdır.
Amacımız, yatırımların, bakım faaliyetlerinin ve teknolojik gelişmelerin somut hizmet kalitesi artışına dönüşmesini sağlamaktır."
Dağıtım hizmetinde kalitenin sadece ayrılan kaynağın büyüklüğüyle ölçülemeyeceğine dikkat çeken Mustafa Yılmaz, yatırımların doğru alanlara yönlendirilmesinin ve planlı bakım faaliyetlerinin somut sonuçlar üretmesinin şart olduğunu kaydetti.
KESİNTİ VE ARIZALAR ŞİRKETLERİN GELİRİNİ ETKİLEYECEK
Nisan 2026 döneminde yürürlüğe giren kalite faktörü düzenlemesiyle elektrik dağıtım şirketleri için yeni bir denetim kriteri getirildi.
Yeni modelde abonelerin maruz kaldığı elektrik kesintilerinin süresi ve sıklığı, teknik kalite, kullanıcı memnuniyeti ile iş sağlığı ve güvenliği göstergeleri birlikte değerlendirmeye alınıyor.
Belirlenen bu performans göstergeleri, 21 elektrik dağıtım şirketinin elde edeceği gelir tavanını doğrudan etkiliyor.
Fatura indirimi yerine hesaba nakit para
ENERJİ SEKTÖRÜNDE 724 YERLİ AR-GE PROJESİ ONAYLANDI
EPDK tarafından elektrik ve doğalgaz dağıtım sektörüne sağlanan araştırma-geliştirme (ar-ge) destekleri kapsamında Temmuz 2014 döneminden itibaren toplam 2 bin 85 proje başvurusu yapıldı.
Kurul tarafından değerlendirilen başvurular arasından 724 proje kabul edilerek destek kapsamına alındı.
Onaylanan ar-ge çalışmalarının sektörel dağılımı şu şekilde gerçekleşti:
— Elektrik Dağıtım Projeleri: 619 adet kabul edildi
— Doğalgaz Dağıtım Projeleri: 105 adet onay aldı
— Toplam Kabul Edilen Proje Sayısı: 724 adede ulaştı
Dağıtım şirketlerinin artık doğrudan teknoloji geliştiren merkezler haline geldiğini belirten Mustafa Yılmaz, ar-ge çalışmalarının sahaya yansımasını şu sözlerle açıkladı:
"Bu tablo, dağıtım şirketlerimizin artık yalnızca teknoloji kullanan değil, teknoloji geliştirme süreçlerine de doğrudan katılan kuruluşlar haline geldiğini göstermektedir.
Seri üretim öncesi prototip geliştirme, doğrulama testleri, pilot uygulamalar, saha gösterimleri, siber güvenlik testleri ve yerlileştirme faaliyetlerini, belirli şartlarda destek kapsamına aldık.
Fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunmasına ilişkin düzenlemeleri de bu çerçevenin bir parçası haline getirdik.
Önemli olan kamu kaynaklarıyla desteklenen çalışmaların somut ürünlere, yerli çözümlere ve güçlü bir teknoloji ekosistemine dönüşmesini sağlamaktır."
Laboratuvarda başarılı olan bir ürünün sahada da aynı performansı sergilemesi ve yazılımların mevcut sistemlerle entegre çalışması gerektiğini, ar-ge çalışmalarının ürün geliştirme (ür-ge) ile tamamlanmasının temel bir adım olduğunu vurguladı.
Elektrik şebekelerinde siber güvenlik, arıza tespiti ve bakım süreçlerinin dijitalleştiğine işaret eden Mustafa Yılmaz, Ocak 2023 döneminde başlatılan Yerli Yazılım Ekosistemi Çağrısı kapsamında iletilen 72 yazılım projesinden 26 tanesinin onaylandığını aktardı.
Dağıtım şirketlerine sunulan mali teşviki hatırlatan EPDK Başkanı, yerli yazılıma yönelik teşvik uygulamasını şu sözlerle ifade etti:
"Ayrıca 2026–2030 döneminde yerli yazılım kullanan dağıtım şirketlerine yönelik ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti oranındaki yüzde 5'lik artış da mevcut düzenleyici teşvikler arasında yer almaktadır."
7 MİLYON ELEKTRİK ABONESİNE UZAKTAN OKUMA GELİYOR
EPDK tarafından desteklenen ar-ge çalışmalarının en somut meyvesi olan Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS), şebeke yönetiminde yeni bir dönemi başlattı.
Uzaktan haberleşme imkanı sunan sistem; risk bazlı bakım, arıza tahmini, kayıp-kaçakla mücadele ve doğal afet anlarında şebeke dayanıklılığı gibi kritik başlıklarda geniş imkanlar tanıyor.
Milli Akıllı Sayaç Sistemi kapsamında hayata geçirilen kurulum hedefleri şu şekilde listelendi:
— Akıllı Sayaç EKO Kurulumu: 1 Mart 2026 tarihinden eylül ayına kadar 4 milyon adede ulaştı
— Akıllı Sayaç PRO Kurulumu: Mevcut saha çalışmalarıyla 70 bin adedi buldu
— 2027 Yılı PRO Hedefi: 2,7 milyon yeni sayaç kurulacak
— Uzaktan Okuma Kapsamı: İki yıllık takvimde toplam 7 milyon abone sisteme bağlanacak
— Şebeke İzleme Kapasitesi: 15 milyon abonenin bağlantı noktasındaki kalite ve kesintiler takip edilecek
Akıllı sayaçların yaygınlaşma sürecini değerlendiren EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, dönüşüm takvimini şu ifadelerle açıkladı:
"MASS kapsamında geliştirilen sayaçlar ile akıllı sayaç dönüşümü 1 Mart 2026 tarihi itibarıyla başlamıştır ve eylül ayına kadar 4 milyon Akıllı Sayaç EKO ile 70 bin adet Akıllı Sayaç PRO'nun tesisi tamamlanmıştır.
Akıllı sayaçların yaygınlaştırılmasında, mümkün olan en düşük maliyetle en fazla sayacın dönüşümünün sağlanması temel prensiptir.
Bu kapsamda, 2027 sonuna kadar, yaklaşık 2,7 milyon adet Akıllı Sayaç PRO modelinin tesis edilmesi planlanmaktadır.
Böylelikle iki yıllık süreçte yaklaşık 7 milyon abonenin sayacının uzaktan okuma kapsamına alınması, ayrıca şebeke izleme kapsamında da 15 milyon abonenin bağlantı noktasındaki kesinti ve teknik kalite verilerinin izlenmesi sağlanacaktır."
Elektrik bağlatmak artık internetten pizza siparişi vermek kadar kolay
ELEKTRİK KESİNTİLERİ ARTIK MOBİL UYGULAMADAN İZLENECEK
Akıllı sayaç dönüşümüne paralel olarak abonelerin tüketim ve şebeke bilgilerini anlık izleyebileceği MASS kullanıcı mobil uygulamasının test sürümü kullanıma açıldı.
Aboneler mobil platform üzerinden şebekeye dair şu verilere doğrudan ulaşabilecek:
— Anlık elektrik tüketim ve üretim verileri
— Bölgesel arıza kayıtları ve kesinti geçmişi
— Yaşanan aksaklıklara ilişkin tazminat hak ediş bilgileri
— Planlı bakım ve şebeke kesintisi duyuruları
Yeni haberleşme metotlarının devreye alınmasıyla sürecin devam edeceğini belirten Mustafa Yılmaz, sayaç değişimlerinin EPDK tarafından adım adım izlendiğini dile getirdi.
AKILLI DÖNÜŞÜMDE GERİ KALAN DAĞITIM ŞİRKETİNE YAPTIRIM
Sayaç yenileme sürecinde takvimin gerisinde kalan şirketlere tolerans tanınmayacağını belirten EPDK Başkanı, sözlerini şu kesin uyarıyla noktaladı:
"Akıllı sayaç dönüşümünde planlamanın gerisinde kalan şirketler ile ilgili gerekli tedbirlerin alınacağını da özellikle vurgulamak isterim.
Kurum olarak düzenlemelerimizle yatırım ve hizmet kalitesini güçlendirmeye, ar-ge sonuçlarını uygulanabilir ürünlere dönüştürmeye ve yerli teknoloji ekosistemini desteklemeye devam edeceğiz."
Samsun'un dört bir yanında yükseliyor: Yenilenebilir enerjide Karadeniz'in en büyüğü olacak
