Anayasa Mahkemesi (AYM), cezaevindeki hükümlülerin avukatlarıyla yaptıkları görüşmelerin sürekli olarak bir görevli eşliğinde yapılması, kaydedilmesi ve belgelerin incelenmesi uygulamasının "Özel Hayata Saygı Hakkı"nın ihlali olduğuna hükmetti. Yüksek Mahkeme, 17 ay boyunca kesintisiz süren tedbirin "ölçüsüz" olduğu gerekçesiyle başvuruculara tazminat ödenmesine karar verdi.
Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan karara göre; Tokat T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda terör suçlarından hükümlü bulunan Önder Al ve Zeki Temel, avukat görüşmelerine getirilen kısıtlamalar nedeniyle Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulundu.
"ÖRGÜTSEL HABERLEŞME" GEREKÇESİYLE KISITLAMA
Sürecin başlangıcında Tokat Cumhuriyet Başsavcılığı, cezaevindeki PKK terör örgütü mensuplarının örgütsel amaçla açlık grevi yaptıklarını ve dışarıdan avukatlar aracılığıyla talimat aldıklarını belirterek İnfaz Hakimliği'ne başvurdu. Hakimlik, 2019 yılında güvenlik gerekçesiyle mahkumların avukat görüşmelerinin teknik cihazla kaydedilmesine, görüşmede bir görevlinin hazır bulunmasına ve belgelerin incelenmesine karar verdi.
17 AY BOYUNCA OTOMATİK UZATMA
Ancak 3 ay süreyle verilen bu karar, "terör ve güvenlik" gerekçeleriyle defalarca uzatıldı. Başvurucular, tedbirlerin 17 aydan fazla bir süre kesintisiz uygulandığını ve gerekçesiz uzatıldığını belirterek itiraz etti.
AYM: OTOMATİK VE SOYUT GEREKÇELERLE UZATILAMAZ
Başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, ilk kararın meşru bir temele dayandığını kabul etmekle birlikte, sürecin devamının hukuka aykırı olduğuna dikkat çekti.
Yüksek Mahkeme'nin gerekçesinde şu tespitler öne çıktı:
Gerekçesizlik: Tedbir kararları, değişen koşullar dikkate alınmadan ve yeni bir değerlendirme yapılmadan soyut gerekçelerle sürekli uzatıldı.
Ölçülülük İlkesi: 17 ayı aşkın süredir aralıksız uygulanan kısıtlamaların başvurucular üzerindeki etkisi irdelenmedi. Daha hafif bir tedbirin mümkün olup olmadığı tartışılmadı.
Kişiye Özgü Değerlendirme: Kısıtlamaların kişiye ve olaya özgü olup olmadığının belirli aralıklarla gözden geçirilmesi gerekirken, genel bir uygulamaya dönüştürüldüğü belirtildi.
30 BİN TL TAZMİNAT
AYM, Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan "Özel Hayata Saygı Hakkı"nın ihlal edildiğine oy birliğiyle karar verdi. Tedbirler başvuru sürecinde kaldırıldığı için yeniden yargılamaya gerek görülmezken, başvuruculara ayrı ayrı 30.000 TL manevi tazminat ödenmesine hükmedildi.
