İspanya’da Yüksek Mahkeme, rıza dışı fiziksel temasın sınırlarına ilişkin dikkat çeken bir karara imza attı. Mahkeme, 2023 yılında bir otobüs durağında yaşanan olayda, bir erkeğin kadının elini izni olmadan tutup öpmesini cinsel saldırı suçu kapsamında değerlendirdi ve alt mahkemenin verdiği mahkûmiyet kararını onadı.
Karar, ülkede son yıllarda cinsel suç tanımının rıza temelli olarak yeniden şekillendiği hukuk düzeni açısından emsal niteliği taşıyor.
OLAY OTOBÜS DURAĞINDA YAŞANDI
Dosyaya yansıyan bilgilere göre olay, 2023 yılında İspanya’da bir otobüs durağında meydana geldi. Bir erkek, durakta bekleyen kadının yanına giderek kadının elini rızası olmadan aldı ve öptü. Ardından eliyle kadına “gel” işareti yaptı.
Kadının şikâyeti üzerine başlatılan yargı sürecinde ilk derece mahkemesi, söz konusu davranışın yalnızca rahatsız edici bir temas ya da sözlü taciz sınırında kalmadığı, doğrudan fiziksel temas içerdiği ve cinsel anlam taşıdığı gerekçesiyle sanığı cinsel saldırıdan suçlu buldu.
SANIK KARARI YÜKSEK MAHKEME’YE TAŞIDI
Mahkûm edilen erkek, olayda kadına yönelik herhangi bir şiddet uygulanmadığını ve korkutma unsurunun bulunmadığını savunarak kararı Yüksek Mahkeme’ye taşıdı.
Sanık, olayın cinsel saldırı değil daha hafif bir rahatsız etme veya sokak tacizi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürdü. Ancak yüksek yargı, fiziksel temasın niteliğini esas alarak bu itirazı kabul etmedi.
YÜKSEK MAHKEME: AÇIK RIZA YOKSA SUÇ OLUŞUR
Yüksek Mahkeme kararında, kadının rızası olmadan elinin tutulup öpülmesinin doğrudan cinsel dokunulmazlığa müdahale niteliği taşıdığı belirtildi.
Mahkeme, fiziksel temasın varlığının olayı sözlü veya jest düzeyindeki rahatsız edici davranışlardan ayırdığına dikkat çekerek, açık rıza olmaksızın gerçekleştirilen bu eylemin cinsel saldırı suçu kapsamına girdiğine hükmetti.
Kararda, şiddet veya tehdit unsurunun bulunmamasının suçun oluşmasına engel teşkil etmediği vurgulandı.
“SADECE ‘EVET’, ‘EVET’ DEMEKTİR” YASASININ ETKİSİ
Kararın dayanağını, İspanya’da 2022 yılında kabul edilen ve kamuoyunda “Sadece 'evet', 'evet' demektir yasası” olarak bilinen düzenleme oluşturdu.
Söz konusu yasa, rızanın gerekliliğine açık biçimde vurgu yaparken, bir eylemin cinsel saldırı olarak değerlendirilmesi için ayrıca şiddet ya da tehdit unsurunun kanıtlanması zorunluluğunu ortadan kaldırdı.
Bu yasal değişiklikle birlikte İspanya’da mahkemeler, açık onay bulunmadan gerçekleşen fiziksel temasları daha geniş biçimde cinsel saldırı kapsamında ele almaya başladı.
