Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk futbolunda yıllardır "tarafsızlığı" tartışma konusu olan Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Tahkim Kurulu ile ilgili tarihi bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, Tahkim Kurulu üyelerinin doğrudan TFF Yönetim Kurulu tarafından seçilmesini öngören kanun maddesini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Kararın gerekçesinde, mevcut atama sisteminin bağımsız ve tarafsız yargılanma hakkını zedelediği vurgulandı.
Türk futbolunun en üst yargı mercii olan ve verdiği kararlara karşı başka hiçbir yargı yoluna başvurulamayan TFF Tahkim Kurulu'nun yapısı baştan aşağı değişiyor.
Kulüplerin, futbolcuların ve teknik adamların sık sık "TFF Yönetim Kurulu'nun atadığı bir kurul, TFF'ye karşı ne kadar bağımsız olabilir?" eleştirilerine konu olan atama sistemi Anayasa Mahkemesi'nden döndü.
İPTAL EDİLEN SİSTEM NASILDI?
İptal başvurusuna konu olan 5894 sayılı TFF Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un ilgili maddesine göre; futboldaki uyuşmazlıklara son noktayı koyan Tahkim Kurulu'nun tüm üyeleri doğrudan TFF Yönetim Kurulu tarafından seçiliyor ve yine Yönetim Kurulu'nun kararıyla göreve başlıyordu. Kurul üyelerinin maaş ve ödenekleri de yine Yönetim Kurulu tarafından belirleniyordu.
AYM: TAHKİM KURULU BİR MAHKEMEDİR, TARAFSIZ OLMALIDIR
Dosyayı inceleyen Anayasa Mahkemesi, Tahkim Kurulu'nun basit bir disiplin kurulu değil, kanunla kurulmuş ve "yargı işlevi yerine getiren bir mahkeme" niteliği taşıdığının altını çizdi.
Verilen kararların kesin olması nedeniyle bu kurulun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "adil yargılanma hakkı" güvencelerini sağlaması gerektiğini belirten AYM, iptal gerekçesinde şu çarpıcı tespitlere yer verdi:
TFF DE UYUŞMAZLIĞIN BİR TARAFI: Tahkim Kurulu sadece kulüpler arasındaki değil, doğrudan TFF ile hakemler, antrenörler veya kulüpler arasındaki davalara da bakıyor. Davanın bir tarafı olan TFF Yönetim Kurulu'nun, davaya bakacak "hakemleri (kurul üyelerini)" tek başına seçmesi adil yargılanma hakkıyla bağdaşmaz.
PAYDAŞLARIN TEMSİL HAKKI YOK: Tahkim Kurulu'nun önüne gelen uyuşmazlıklarda futbolcuların, teknik adamların veya hakemlerin doğrudan ilgisi olmasına rağmen, bu üyelerin belirlenmesinde söz konusu paydaşların hiçbir yetkisi veya etkisi bulunmuyor.
GÜVENCE EKSİKLİĞİ: Kanunda, futbolun tüm paydaşları arasında adil bir dengeyi ve temsili sağlayacak hiçbir yasal güvence bulunmuyor. Bu nedenle üyelerin Yönetim Kurulu tarafından seçilmesi bağımsızlık ilkesini ihlal ediyor.
YENİ SİSTEM İÇİN MECLİS'E 9 AY SÜRE
Anayasa Mahkemesi, Türk futbolunun yargı sisteminde büyük bir boşluk oluşmaması için iptal kararının yürürlüğe giriş tarihini erteledi.
Buna göre söz konusu iptal hükmü, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girecek. Bu 9 aylık süre zarfında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM), futbolun tüm paydaşlarının (kulüpler, futbolcular, hakemler, antrenörler) adil temsilini ve Tahkim Kurulu'nun bağımsızlığını garanti altına alacak yeni bir kanuni düzenleme yapması gerekecek.
