Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 12 Ağustos 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.
Yeni düzenlemeyle binaların yıkım sürecindeki teknik sorumluluklar yeniden belirlenirken, özellikle yüksek yapıların ve patlayıcı kullanılarak yıkılacak binaların güvenliğine ilişkin ayrıntılı hükümler getirildi.
YÜKSEK VE ÇOK YÜKSEK YAPI TANIMI GETİRİLDİ
Yönetmelikte “yüksek yapı” ve “çok yüksek yapı” tanımları yapıldı. Buna göre bina yüksekliği 21,50 metreden veya yapı yüksekliği 30,50 metreden fazla olan binalar “yüksek yapı” kabul edilecek.
Bina yüksekliği 51,50 metreden veya yapı yüksekliği 60,50 metreden fazla olan binalar ise “çok yüksek yapı” olarak değerlendirilecek.
Patlayıcı kullanılan yıkımlarda görev alacak “patlatmadan sorumlu mühendis” için de kriterler belirlendi. Bu görevi; inşaat, maden, çevre, jeoloji veya jeofizik mühendisliği mezunu olup patlayıcı kullanımı konusunda yetkili kurumlardan sertifika alan ya da patlayıcı ile yıkım alanında en az tezli yüksek lisans derecesine sahip mühendisler üstlenebilecek.
18,50 METRENİN ALTINDA FENNİ MESULİYET ŞARTI ARANMAYACAK
Yönetmelik kapsamındaki binaların yıkımında fenni mesuliyet inşaat mühendisi tarafından üstlenilecek. Bina yüksekliği 18,50 metrenin altında olan yapılarda ise kural olarak fenni mesuliyet şartı aranmayacak.
Ancak yapının bitişik nizamda olması, karma taşıyıcı sisteme sahip bulunması, yapısal düzensizlik içermesi veya sağlık ve eğitim tesisleri ile kültür ve tabiat varlıklarının yakınında bulunması gibi riskli durumlarda ilgili idare, 18,50 metreden düşük yapılar için de fenni mesuliyet şartı getirebilecek.
Patlayıcı kullanılarak gerçekleştirilecek yıkımlar ile ikiden fazla bodrum katı bulunan binalarda ise fenni mesuliyet zorunlu olacak. Patlayıcı kullanılan yıkımlarda ayrıca patlatmadan sorumlu mühendis ve ateşleyici görevlendirilecek.
PATLAYICIYLA YIKIMDA MÜHENDİSLER ŞANTİYEDE OLACAK
Patlayıcı kullanılan bütün yıkımlarda, patlatmadan sorumlu mühendis ile yıkım planını hazırlayan ve sorumluluğunu üstlenen müellifin birlikte şantiyede bulunması zorunlu hale getirildi.
Patlayıcıyla yapılacak yıkımların analiz ve raporlarından da müellif ile patlatmadan sorumlu mühendis kendi görev alanları kapsamında sorumlu olacak.
Ruhsat işlemleri sırasında patlatmadan sorumlu mühendisin bilgi ve belgeleri de ilgili idareye sunulacak.
KAMU YAPILARININ YIKIMINDA YENİ DÜZENLEME
6306 sayılı Kanun kapsamında kamu kurum ve kuruluşları aracılığıyla gerçekleştirilecek yıkımlarda müteahhit ve şantiye şefi şartı aranmayacak. Yıkım planı hazırlanması gereken durumlarda ise kamu kurum ve kuruluşları fenni mesuliyeti üstlenecek.
Yıkım ruhsatlarının süresine de istisna getirildi. Bitişik nizam veya yüksek yapı olması, çevre koşullarının makineyle yıkımı zorlaştırması ya da mücbir sebeplerin ortaya çıkması halinde, müteahhidin talebi ve ilgili idarenin onayıyla ruhsat süresi bir defaya mahsus üç aya kadar uzatılabilecek.
YÜKSEK YAPILAR İÇİN ÖZEL KURALLAR
Yönetmeliğe “Yüksek Yapıların Yıkımına İlişkin Özel Kurallar” başlıklı yeni bölüm eklendi.
Yüksek yapıların tamamen veya kısmen yıkılmasında teknik ve idari işlemler yönetmeliğe eklenen EK-5 doğrultusunda gerçekleştirilecek. Yıkım sırasında toz, titreşim ve gürültü sınırlarına uyulacak; şantiye çevresinde perdeleme, örtülü yol ve koruma fanı gibi önlemler alınacak.
Yapının özelliklerine göre makineyle veya patlayıcıyla yıkım yöntemlerinden uygun olanı seçilecek. Yıkım planında iskele kullanılması halinde kurulacak sistemlerin de yönetmelikte belirtilen standartları karşılaması gerekecek.
PATLAYICIYLA YIKIMDA HAVA KOŞULLARI DA HESABA KATILACAK
Patlayıcı kullanılacak yapılarda görev alacak mühendisin uzmanlığını belgelendirmesi zorunlu olacak. Ateşleyicinin ise B sınıfı yeterlik belgesine sahip olması gerekecek.
Patlatma öncesinde meteorolojik koşullar değerlendirilecek ve uygunluk değerlendirmesi yapılmadan işlem gerçekleştirilemeyecek.
Patlama ve hava şoku dalgalarının yayılımını belirlemek amacıyla kalibre edilmiş titreşim ve basınç sensörleri kullanılacak. Yıkım anı yüksek hızlı kameralarla kayıt altına alınacak.
Gerekli görülmesi halinde asıl yıkımdan önce test patlatması da yapılabilecek.
AKUSTİK RAPORLARA YENİ ŞART
Yıkım faaliyetlerindeki gürültüye ilişkin akustik raporlar, Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği’nde belirtilen uzmanlığa sahip kişiler tarafından hazırlanacak.
Raporu hazırlayanların diplomaları, yıkım ve patlatma alanında aldıkları eğitimlere ilişkin belgeler ile sertifikaları da rapora eklenecek.
İHALE SÜRECİNDEKİ KAMU YAPILARINA GEÇİŞ HÜKMÜ
Düzenleme yürürlüğe girmeden önce kamu kurum ve kuruluşlarınca ihale kararı veya ihale tarihi alınmış ya da ihalesi gerçekleştirilmiş ancak henüz yıkım ruhsatı düzenlenmemiş yapılarda ruhsat işlemleri eski yönetmelik hükümlerine göre tamamlanacak.
DÜZENLEMELERİN BÜYÜK BÖLÜMÜ BİR YIL SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Yönetmeliğin bazı hükümleri 12 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Diğer düzenlemeler ise yayımlandığı tarihten bir yıl sonra uygulanmaya başlanacak.
Yönetmelik hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütecek.
