BM Genel Sekreteri Antonio Guterres son kez yönettiği toplantıda Gazze'de yaşanan yıkımın boyutuna dikkat çekti. “Etnik temizlik hayaleti"nin canlandırıldığını söyleyerek “İki devletli çözümün gözlerimizin önünde ortadan kaybolmasına izin veremeyiz” dedi. Kürsüye çıkan Cumhurbaşkanı Erdoğan Gazze'deki durumun aciliyetine vurgu yaptı: Gazze, dünyanın en büyük çocuk kabristanı değil. Aynı zamanda dünyada en yüksek çocuk ampute oranına sahip bölge. Karşımızda öldürmeye doyamayan soykırımcı bir zihniyet var.
UTANÇ TABLOSU
Trump’ın, Gazze barış planını “diplomatik bir başarı” olduğunu iddia ettiği genel kurul konuşmasından sonra kürsüye çıkan Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Gazze Şeridi’nde barışın sağlandığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını söyledi. “Yaşananlar herkesin utanması gereken bir tablodur” dedi. İngiltere Başbakanı Burnham, “Korkunç acılar giderek artarken” Gazze ve Batı Şeria’da yaşananlara seyirci kalmayacaklarını ifade etti. Gazze’deki insanlık dramının dile getirildiği BM kürsüsünde konuşmalar devam ederken, 3 Filistinli’nin katledildiği, 18’inin de yaralandığı haberi geldi.
LAFLA GAZZE KURTULMUYOR
İsrail’e yıllarca destek veren Fransa ve İngiltere, BM’de Gazze için ses yükseltti. Macron “Seyretmek kabul edilemez” dedi, Burnham “Sessiz kalamayız” çıkışı yaptı. Ancak sahada saldırılar dinmedi. Gazze’de ölümler yaşanırken, ateşkesten bu yana öldürülen Filistinlilerin sayısı en az 1400’e ulaştı.
New York’ta liderler Gazze için harekete geçilmesini istedi, İsrail’in saldırıları ise can almaya devam etti. BM 81. Genel Kurulu’nda liderler, uluslararası toplumun güvenilirliğini sorgulayıp iki devletli çözümü savundu. Ancak Gazze’de silahlar susmadı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “Gazze karşısında hareketsiz kalmaya devam edersek güvenilirliğimiz ne olur?” diye sordu. “Hepimizi utandıran” tabloya seyirci kalınamayacağını belirten Macron, iki devletli çözümün İsrail’in de bugünkü ve gelecekteki güvenliğinin koşulu olduğunu söyledi.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, çocuklar dahil çok sayıda insanın öldüğünü, yardımların yetersiz kaldığını vurguladı. Yasa dışı yerleşimlerle mal ticaretini yasakladıklarını ve yerleşim inşasına katılanlara yaptırım uyguladıklarını açıkladı. İki devletli çözümden söz edip bunu eyleme dönüştürememenin siyasete güveni daha da aşındıracağını belirtti.
Brezilya Cumhurbaşkanı Lula da Silva, Netanyahu hükümetini Gazze’de kadın ve çocuklara karşı soykırımla suçladı; Filistinli kuşakların bu acıyı ve travmayı taşıyacağını söyledi.
Ürdün Kralı II. Abdullah ise Gazze’de yıkım, Batı Şeria’da fiili ilhak yoluyla yaşayabilir bir Filistin devletinin imkânsız kılınmak istendiğini savundu.
Katar Emiri Temim bin Hamed Al Sani de yaşananları “insanlığın vicdanında utanç lekesi” olarak niteledi. İsrail’i ateşkes, askerlerin çekilmesi ve yardımların artırılması konusunda yükümlülüklerini yerine getirmemekle suçladı.
Gazze’de ise kan dökülmeye devam etti. Filistin haber ajansı WAFA’ya göre 22 Eylül akşamı bu konuşmalar yapılırken Gazze kentindeki saldırılarda üç kişi öldürüldü. Dün de Han Yunus’ta bir araca düzenlenen İsrail saldırısında iki kişi öldü, iki kişi yaralandı. İsrail, Hamas’ın bir mali sorumlusunu hedef aldığını açıkladı. Gazze’deki sağlık yetkililerine göre geçen yıl yürürlüğe giren ateşkesten bu yana, çoğu sivil en az 1400 Filistinli öldürüldü. Liderlerin barış ve uluslararası hukuk mesajlarına rağmen, ateşkes sahada can güvenliğine dönüşmedi.
TRUMP’TAN ERDOĞAN’A ÖVGÜ: ‘KENDİSİ DOSTUM, ÇETİN BİR ADAMDIR, ONUNLA UĞRAŞMAYIN’
Trump, BM’deki bölge liderleri toplantısında Erdoğan’ı işaret ederek “Dostum” dedi, “Çetin bir adamdır. Onunla uğraşmayın” sözleriyle övdü. Gazze diplomasisindeki çabalara vurgu yapan ABD Başkanı, İran’la anlaşma olmazsa “yok etme” tehdidini yineledi.
ABD Başkanı Donald Trump, New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında bölge ülkeleriyle yaptığı toplantıda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a övgüler yağdırdı. Gazze’deki savaşı sona erdirmek için geçen yıl yürütülen görüşmeleri anlatan Trump, Erdoğan’a dönerek “Tam şuradaki dostum” dedi.
Trump, geçen yıl BM toplantıları sırasında neredeyse aynı liderlerle bir araya geldiklerini hatırlatarak Erdoğan için, “Kendisi çetin bir adamdır. Onunla uğraşmayın. Kendisi gerçekten harika bir adamdır” ifadelerini kullandı. Masadaki liderlerin Gazze’de akan kanın durması için çaba gösterdiğini belirten Trump, bu ülkelerin yeniden inşa sürecine de kayda değer katkılar sunmaya hazır olduğunu söyledi.
BM binasında Trump’ın ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya Türkiye’nin yanı sıra Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Umman ile Mısır, Suriye, Irak ve Lübnan temsilcileri katıldı. Gazze’nin yanı sıra İran’la müzakereler ve bölgesel güvenlik gündemdeydi. İran’la çok verimli bir görüşme yaptıklarını söyleyen Trump, anlaşma için güçlü bir ivme bulunduğunu savundu.
Krizin 3 Kasım’daki ABD ara seçimlerinden hemen sonra, hatta daha önce sona erebileceğini belirtti. Ancak “Bu işler asla belli olmaz” diyerek kesin tarih vermedi. Trump, anlaşma sağlanamazsa İran’ı “yok edecekleri” tehdidini de tekrarladı. Toplantının ardından Türkevi’ne geçen Erdoğan, Körfez’de çözüm ihtimaline ilişkin soruya, “Onun için çalışıyoruz” yanıtını verdi.
Bölgedeki sıkıntıları aşmak için yürütülen çabaların en kısa sürede sonuç vermesini istediklerini söyledi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’la görüşüp görüşmeyeceği sorulunca da programda neler bulunduğunu henüz bilmediğini söyledi.
