Ekonomideki yavaşlama sinyallerinin ardından yürürlüğe giren TCMB kredi düzenlemesi kapsamında Merkez Bankası, 11 Kasım 2026 tarihinde yayımladığı 2026-49 sayılı duyuruyla bankaların kredi verme limitleri için uygulanan 8 haftalık tavanları yukarı yönlü güncelledi.
Makrofinansal istikrarı güçlendirmek ve parasal aktarım mekanizmasını desteklemek amacıyla atılan bu adımla hem bireysel finansman kanallarında hem de ticari kredi büyüme oranları tarafında 0,5 puanlık artışa gidilirken zorunlu karşılık faiz ödemesi uygulaması da devreye alındı.
Makroihtiyati çerçeveye ilişkin alınan bu yeni kararlarla birlikte bankaların finansman sağlama alanları genişletildi.
Düzenleme hem tüketicilerin kredi taleplerine hem de Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ) ile büyük ölçekli firmaların finansmana erişimine yönelik adımlar içeriyor.
Politika faizindeki indirim vatandaşa yansımadı: Kredilerde faiz yükü zirvede
İHTİYAÇ VE TAŞIT KREDİSİ LİMİTLERİ NE KADAR OLDU?
Merkez Bankası'nın paylaştığı yeni kurallara göre, tüketicilere kullandırılan ihtiyaç kredilerinin 8 haftalık büyüme sınırı yüzde 3 seviyesinden yüzde 3,5 düzeyine yükseldi.
Aynı oran artışı taşıt kredileri için de geçerli olacak.
Daha önce yüzde 3 olarak uygulanan taşıt kredisi büyüme sınırı da yüzde 3,5 olarak belirlendi.
Böylece her iki bireysel kredi türünde bankaların 8 haftalık dönemdeki büyüme tavanları 0,5'er puan yukarı çekildi.
Yeni uygulama, bankaların kredi kullandırma kapasitesini artırırken bireysel kredi faiz oranlarında doğrudan bir değişiklik içermiyor.
KOBİ VE TİCARİ KREDİ BÜYÜME SINIRLARI NASIL DEĞİŞTİ?
Merkez Bankası, reel sektörün finansmana erişimini ilgilendiren ticari kredi büyüme sınırlarında da değişikliğe gitti.
Karara göre, KOBİ'lere kullandırılan TL kredilerin 8 haftalık büyüme sınırı yüzde 5 seviyesinden yüzde 5,5 oranına çıktı.
KOBİ dışındaki işletmelere kullandırılan TL kredilerde ise mevcut yüzde 2 seviyesindeki sınır yüzde 2,5 olarak güncellendi.
Böylece hem KOBİ'lere hem de daha büyük ölçekli işletmelere yönelik TL kredi büyümesinde 0,5 puanlık artış sağlandı.
Yeni düzenlemeyle birlikte dört kredi kategorisinin tamamında 8 haftalık büyüme sınırları şu şekilde değişti:
— İhtiyaç kredileri: Eski sınır yüzde 3 - Yeni sınır yüzde 3,5
— Taşıt kredileri: Eski sınır yüzde 3 - Yeni sınır yüzde 3,5
— KOBİ'lere verilen TL krediler: Eski sınır yüzde 5 - Yeni sınır yüzde 5,5
— KOBİ dışı işletmelere verilen TL krediler: Eski sınır yüzde 2 - Yeni sınır yüzde 2,5
ZORUNLU KARŞILIKLARA FAİZ ÖDEMESİ NASIL UYGULANACAK?
Merkez Bankası, kredi büyüme sınırlarının yanında bankaların ve finansman şirketlerinin zorunlu karşılıklarına ilişkin yeni bir mekanizma da kurdu.
Yayımlanan duyuruya göre, bankaların ve finansman şirketlerinin 1 yıldan uzun vadeli, TL ve yabancı para cinsinden mevduat dışı yükümlülükleri için tesis ettikleri zorunlu karşılıklara TL cinsinden faiz veya telafi ödemesi yapılacak.
Bu adımla söz konusu yükümlülükler üzerinden Merkez Bankası nezdinde tutulan zorunlu karşılıklar için ödeme imkanı oluşacak.
Son 6 yılın en karanlık bilançosu: 2 bin 800 sınırına dayandı
EKONOMİSTLER, MERKEZ BANKASI KARARINI NASIL YORUMLADI?
Eski Merkez Bankası Başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara, kredi büyüme sınırlarını gevşetme kararını sosyal medya hesabından değerlendirdi.
Kredi piyasasındaki kısıtlamaların tamamen kaldırılması gerektiğini savunan ekonomist, mevcut uygulamanın parasal aktarım mekanizmasını olumsuz etkilediğini vurguladı.
Prof. Dr. Hakan Kara, konuya ilişkin paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
"Merkez Bankası kredi büyüme kısıtlarını gevşetti.
Hepten kalkması sağlıklı olur.
Zorunlu karşılıklar üzerinden bu işi Merkeze yaptırmak parasal aktarımı bozuyor.
Bankaların kredi verme iştahını düzenleyecek kararları asıl olarak BDDK almalı."
Ekonomist Uğur Gürses ise Merkez Bankası'nın kredi büyüme sınırlarını gevşetme kararını fon skandalının ekonomi üzerindeki etkileriyle ilişkilendirdi.
Düzenlemenin fon soruşturmasının ardından ekonomide ortaya çıkan ödeme zincirindeki sıkışıklığı hafifletmeyi amaçladığını ifade etti.
Alınan kararın ekonomik faaliyetler üzerinde belirgin bir iyileşme yaratmayacağını savunan uzman isim, sosyal medya değerlendirmesinde şunları kaydetti:
"Merkez Bankası bir süredir bankalara getirdiği kredi artış kısıtlarını biraz gevşetmiş...
Fon skandalıyla ekonomide ortaya çıkan ödeme zincirindeki sıkışıklığın hafifletilmesi hedefleniyor.
Ama belirgin bir fark yaratmaz..."
YENİ KREDİ DÜZENLEMESİ FAİZ ORANLARINI ETKİLEYECEK Mİ?
Merkez Bankası'nın son kararıyla bankaların ihtiyaç, taşıt ve ticari kredilerde 8 haftalık büyüme sınırları genişledi.
Bu değişiklik bankalara belirlenen kredi kategorilerinde daha fazla büyüme alanı açarken, kredi kullanım koşulları ve faiz oranları bankaların kendi değerlendirmelerine bağlı olmaya devam edecek.
Merkez Bankası, attığı bu adımın temel amacını makrofinansal istikrarı ve parasal aktarım mekanizmasını desteklemek olarak duyurdu.
