Bölüm başı üretim maliyetleri 40 milyon TL barajına dayanan televizyon dizileri, kanalların yapım şirketlerinden acil koduyla yüzde 25 indirim talep etmesiyle birlikte yayın durdurma tehlikesiyle yüz yüze geldi.
Ekim 2026 dönemi, televizyon sektörü açısından son 30 yılın en düşük reklam gelirinin kaydedildiği tarihi bir çöküşe sahne oldu.
Kanalların yayın akışındaki reklam kuşaklarının yalnızca yüzde 60 seviyesinde dolması, haftalık milyonlarca TL harcanan yapımların bütçesini karşılanamaz hale getirdi.
Piyasadaki markaların televizyona reklam vermekten çekinmesiyle birlikte kanallar, yayınlayabilecekleri yasal reklam sürelerinin büyük bir kısmını satamadan yayın yapmak zorunda kaldı.
Demirören Medya Grup Başkanı konuya ilişkin değerlendirmesinde, reklam gelirlerindeki hızlı düşüşün yalnızca dizileri değil televizyon programlarını da vurduğunu ve mevcut tabloda yeni yapım üretmenin imkansız hale geleceğini bildirdi.
Netflix'ten Türk dizilerine rekor finansman: 2028'e kadar dev yapımlar geliyor
KANAL VE YAPIMCILAR ARASINDA YÜZDE 25 İNDİRİM PAZARLIĞI
Gazeteci Birsen Altuntaş'ın paylaştığı bilgilere göre, televizyon kanallarının yöneticileri ile dizi yapımcıları olağan üstü bir kriz toplantısında bir araya geldi.
Toplantıda bir bölümün çekim maliyetinin 27 milyon TL ile 40 milyon TL bandına fırladığı vurgulandı.
Yayıncı kuruluşlar, bütçe açığını kapatabilmek için yapımcılardan maliyetleri derhal yüzde 25 oranında aşağı çekmelerini istedi.
Maliyet krizini çözmek ve dizilerin yayından kaldırılmasını önlemek amacıyla yapımcılarla yapılan görüşmede masaya şu maddeler geldi:
— Bölüm sürelerinin kısaltılması: Ekranlarda 140 dakikayı aşan dizi sürelerinin 110 dakikaya indirilmesi planlanıyor.
— İkinci ekiplerin kaldırılması: Bölümleri haftalık yayına yetiştirmek için sahaya sürülen ikinci çekim ekiplerinin tamamen devre dışı bırakılması hedefleniyor.
— Oyuncu kaşelerine tavan getirilmesi: Ek ödemelerle birlikte bölüm başına 5 milyon TL seviyesine ulaşan başrol ücretlerinde indirime gidilmesi öngörülüyor.
— İndirimi reddedenlerle yolların ayrılması: Ücretinde indirimi kabul etmeyen oyuncularla yeni dönemde kesinlikle çalışılmayacağı belirtiliyor.
3 SAATLİK DİZİLER VE RTÜK MEVZUATININ GETİRDİĞİ YÜK
Dünya genelinde televizyon dizileri 40 ila 50 dakika arasında tamamlanırken, Türkiye'de yayın süreleri 180 dakikayı buluyor.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) yayın yönetmeliği, bir saat başından diğerine kadar geçen sürede azami 12 dakika reklam yayınına izin veriyor.
Kanallar daha fazla reklam kuşağı açabilmek amacıyla dizi sürelerini kasıtlı olarak uzatarak 3 saate kadar çıkardı.
3 saatlik bir dizi yayını boyunca toplamda 36 dakikalık yasal reklam süresi elde eden kanallar, geçmişte yüksek kazanç sağladı.
Mevcut piyasa şartlarında markaların bütçe kısması sebebiyle bu 36 dakikalık sürenin neredeyse yarısı boş kalıyor.
Uzayan yayın süreleri; daha fazla çekim günü, kalabalık teknik kadro ve devasa prodüksiyon harcaması yaratarak yapım maliyetlerini katladı.
Netflix itiraf etti: 300 dizi ve filmde yapay zeka kullandık, maliyetleri yüzde 50 düşürdük
TEKRAR EDEN SENARYOLAR VE TIKANAN REYTİNG SİSTEMİ
Maddi sıkıntıların ötesinde sektörün asıl tıkanma noktasını içerik kısırlığı ve birbirinin kopyası haline gelen senaryolar oluşturuyor.
Zengin aile çatışmaları, imkansız aşklar ve geçmişe gömülen sırlar etrafında dönen aynı formüller izleyicinin ilgisini tüketti.
Yapımcılar ekonomik risk almaktan çekindikleri için denenmiş kalıplara sığınırken, afişlerden oyuncu kadrolarına kadar her ayrıntı birbirine benziyor.
Ekran tercihlerini belirleyen reyting sisteminin 85 milyonluk ülkede yalnızca seçilmiş 4 bin ila 5 bin hanedeki cihazlarla ölçülmesi büyük bir temsil krizi yaratıyor.
Yıl 2026 olmasına rağmen dijital izlemeleri ve sosyal medya etkileşimlerini dışarıda bırakan denek modeli, izleyici yönelimlerini yansıtmaktan uzak kalıyor.
Dizilerin mutlaka eylül ayında başlayıp mayıs sonuna kadar 9 ay kesintisiz sürmesi zorunluluğu, hikayesi tükenen yapımların zorla uzatılmasına yol açıyor.
İKİNCİ EKİPLERİN KALKMASIYLA SET EMEKÇİLERİ VURULACAK
Tasarruf amacıyla çift ekip modelinin kaldırılması kararı, kamera arkasındaki yüzlerce set emekçisinin işsiz kalma tehlikesini doğurdu.
Sektörün ayakta kalabilmesi için yalnızca maliyetleri kısmak değil, çalışma şartlarını ve üretim kalitesini iyileştiren sürdürülebilir bir model gerekiyor.
İzleyicilerin eski yapımların kötü kopyaları yerine özgün hikayeler talep etmesi, kanalları daha az sayıda ancak daha nitelikli işler üretmeye zorluyor.
Hollywood'u kıskandıracak proje: Kapadokya'ya dizi, film platosu kuruluyor
