Kamu kurumlarında görev yapan personelin iş bilgisayarlarındaki kontrolsüz yapay zeka kullanımını mercek altına alan İsveç Hükümeti Ofisleri, OpenAI üretimi ChatGPT ile Anthropic tarafından geliştirilen Claude platformlarının tarayıcı sürümlerine erişimi 26 Ekim Pazartesi günü resmi olarak durdurdu.
Alınan bu tedbirle birlikte kamu görevlilerinin mesai sırasında kullandıkları cihazlar üzerinden kontrolsüz yapay zeka sistemlerine doğrudan giriş yapması engellendi.
Yasağın temel gerekçesini, kamuya ait hassas bilgilerin herhangi bir kurumsal güvenlik sözleşmesi bulunmayan açık modellere girilmesi ve bu verilerin yapay zeka sistemlerinin eğitimi için sunucularda saklanması riski oluşturdu.
ULAŞTIRMA İDARESİ DENETİMİ RİSKİ ORTAYA ÇIKARDI
Hükümet düzeyindeki bu kısıtlama adımı, yılın ilk aylarında İsveç Ulaştırma İdaresi bünyesinde başlatılan kapsamlı bir iç denetimin sonuçlanmasıyla hız kazandı.
Yetkililerin yürüttüğü inceleme, kamu vazifelerinin icrası sırasında söz konusu yapay zeka araçlarının denetimsiz ve sorunlu yöntemlerle kullanıldığını belgeledi.
Hizmet sağlayıcı şirketlerle herhangi bir veri koruma veya gizlilik protokolü imzalanmadan yürütülen bu faaliyetlerin devlet güvenliğini açığa düşürebileceği saptandı.
Bilişim literatüründe kurum onayından geçmeyen yazılımların kullanımı anlamına gelen gölge bilişim (shadow IT) tehdidine dikkat çekildi.
İsveç Hükümeti Ofisleri Dijitalleşme Direktörü Mikael Wettercrantz, sözleşmesiz ve açık yapay zeka sistemlerinin kamu aygıtında doğurabileceği tehlikeye işaret ederek şu uyarıda bulundu:
"Bu tür anlaşmalarla düzenlenmeyen veya korunmayan platformların kullanımı bilgi güvenliğimiz açısından sonuçlar doğurabilir."
Kendi ürettiği hatalı verilerle beslenen yapay zeka, internette geri dönülemez krize yol açacak
GÜVENLİK ANLAŞMASI OLAN MICROSOFT COPILOT KAPSAM DIŞI
Uygulamaya konulan yasak kararına karşılık, personelin yapay zeka teknolojilerinden tamamen mahrum bırakılmayacağı bildirildi.
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) merkezli teknoloji devi ile İsveç hükümeti arasında kapsamlı bir güvenlik protokolü imzalanan Microsoft Copilot, sıkı denetim süzgecinden geçirildikten sonra kamu çalışanlarına yegane alternatif araç olarak sunuldu.
Devlet personeli günlük mesailerinde yapay zekanın sağladığı imkanlardan yararlanmayı sürdürürken, tüm işlemler çok daha katı güvenlik filtreleri üzerinden denetlenecek.
ChatGPT ve Claude modellerine erişim hakkı ise yalnızca görev tanımı gerektiren son derece kısıtlı sayıda personel için açık tutulacak.
Bu ayrıcalıklı erişim, internet tarayıcıları yerine sadece İsveç resmi makamlarının bizzat geliştirdiği özel bir yapay zeka asistanı altyapısı aracılığıyla sağlanacak.
DİĞER RESMİ KURUMLAR DA YASAK ZİNCİRİNE KATILDI
İsveç kamu yayıncısı Sveriges Radio tarafından paylaşılan bilgilere göre, tarayıcı tabanlı yapay zeka kısıtlaması hükümet merkezinin dışındaki kurumlarda da genişlemeye başladı.
Yasak kararını yürürlüğe koyan ve uygulamayı değerlendiren devlet organları şu şekilde sıralandı:
— İsveç Vergi Dairesi: Tarayıcı üzerinden çalışan açık yapay zeka modellerine erişim kısıtlamasını resmen başlattı.
— Ulusal Kurumsal Bakım Kurulu: Personelin denetimsiz yapay zeka araçlarını iş makinelerinde kullanmasını yasakladı.
— İsveç İcra Dairesi: Veri güvenliği risklerini masaya yatırarak kurum içi engelleme kararını değerlendirme aşamasında tutuyor.
İsveç yönetiminin veri güvenliği endişeleri sebebiyle kara listeye aldığı platformlar, daha önce engellenen Çin menşeli DeepSeek modelinin yanına katıldı.
ABD yönetimi de Çinli yapay zeka şirketi DeepSeek tarafından sunulan tüm servis ve ürünlerin kamu sistemlerinde kullanımını bütünüyle yasakladı.
