Selanik’ten Yozgat’a ulaşan bir asırlık gök hikayesi, ata mirası lezzeti yaşatmaya devam ediyor. Yozgat’ın Akdağmadeni ilçesinde yaşayan 73 yaşındaki Emine Yolcu, annesi ve kayınvalidesinin öğrettiği “muhacir somununu” 50 yıllık fırında pişirerek kültürel bir mirası yaşatıyor.
İMECE USULÜ HAZIRLANIYOR
1923’teki mübadele ile Selanik’ten Yozgat’a göçen bir ailenin üyesi olan 4 çocuk annesi Emine Yolcu, gelini Pakize Yolcu’yla beraber imece usulü hazırladığı ekşi mayalı somunları arife günleri ve bayramlarda komşularına sunuyor. 1 gün önceden hazırlanan ekşi maya; un, su ve tuzla yoğrulduktan sonra tahtalarda şekli veriliyor. Odun ateşiyle kızdırılan tuğla fırında pişirilen somunlar, uzun süre bayatlamadan tazecik kalıyor.
NESİLDEN NESLE AKTARILIYOR
Geleneksel ekmeği gençliğinde yaptırdığı fırında pişirdiğini söyleyen Yolcu, "Biz büyüklerimizden gördük; annelerimizden, kayınvalidemizden öğrendik. Şimdi de gelinlerimize, torunlarımıza öğretiyoruz. Arkadaşlarla, komşularla arife günü toplanıp yaparak bayram günleri yiyoruz. Ekşi mayadan yapıyoruz, kolay kolay bayatlamaz. Dolapta saklarız, uzun süre tüketiriz. Pişirdiğimiz fırını gençliğimde yaptırdım, oldukça eski bir fırındır. Tuğladan yaptırdığımız fırının altına cam kırıkları ve kiremit koyduk, üzerine beton döktük. Üstünü de çamurla sıvadık. Ekmeklerimizi yıllardır bu fırında pişiriyoruz” dedi.
Muhacir somununu yapmayı kayınvalidesinden öğrendiğini belirten Pakize Yolcu da, "Eskiden köydeyken kalabalıktık, haftada bir ekmek yapardık; bazen ben, bazen annem hamuru yoğururdu. Şimdi komşularla toplanıp imece usulü yapıyoruz. Annemden öğrendim, ben de çocuklarıma öğretmeye çalışıyorum. Kültürümüzü, geleneğimizi yaşatmaya çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.
“GELENEĞİ GELECEK NESİLLERE AKTARMAK İSTİYORUZ”
Mübadil bir ailenin çocuğu olarak çocukluğunun geçtiği fırının kendisi için ayrı bir anlamı olduğunu söyleyen 49 yaşındaki Serhat Yolcu ise "Bu fırın çocukluk yıllarımdan beri burada. Ayrı bir hikayesi var, gerçekten duygulandım. Mübadele ailesinden gelen bir göçmen olarak fırını görünce geçmişte ninelerimizin, dedelerimizin, atalarımızın buralarda yaşadıkları aklıma geliyor. Muhacir somununu özellikle bayramlarda yemeyi çok seviyoruz ve bu geleneği gelecek nesillere aktarmak istiyoruz” diye konuştu.
