Sezgin Tanrıkulu, cezaevlerinde bulunan hasta mahpuslara ilişkin yazılı bir açıklama yayımladı. Açıklamasında, kanser ve ağır hastalıkların cezaevi koşullarında tedavi edilmesinin insan hakları ihlali anlamına geldiğini ifade eden Tanrıkulu, Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık’ın ciddi bir sağlık süreciyle karşı karşıya olduğunu hatırlattı.
Tanrıkulu, aynı şekilde Tayfun Kahraman başta olmak üzere çok sayıda ağır hasta mahpusun, yaşamlarını doğrudan tehdit eden sağlık sorunlarına rağmen cezaevinde tutulmaya devam edildiğini belirtti.
CEZAEVLERİNDE HASTA MAHPUS SAYISI
Tanrıkulu, İnsan Hakları Derneği’nin 28 Nisan 2025 tarihli raporuna atıf yaparak, Türkiye hapishanelerinde tespit edilebilen en az 1412 hasta mahpus bulunduğunu aktardı. Bu mahpusların 161’inin kadın, 1251’inin erkek olduğunu belirten Tanrıkulu, durumlarına göre 335 mahpusun ağır hasta kategorisinde yer aldığını ifade etti.
Açıklamada, ağır hasta mahpuslardan 230’unun tek başına yaşamını sürdüremediği, 105’inin desteğe ihtiyaç duyduğu ve 188 mahpusun sürekli tıbbi gözetim altında tutulması gerektiği bilgisine yer verildi.
“AÇIK BİR İNSAN HAKLARI İHLALİ”
Tanrıkulu, ağır hasta kişilerin cezaevi koşullarında tutulmasının, yaşam hakkı, sağlık hakkı ve insan onuruna aykırı muamele yasağı açısından açık bir insan hakları ihlali olduğunu belirtti. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 17. maddesini hatırlatan Tanrıkulu, devletin yaşam hakkını yalnızca ihlal etmemekle değil, aktif biçimde korumakla yükümlü olduğunu vurguladı.
Anayasa Mahkemesi’nin yerleşik içtihatlarına da değinen Tanrıkulu, ağır hasta tutuklu ve hükümlülerin cezaevi koşullarında tutulmasının, etkili ve zamanında tedaviye erişimi engellemesi halinde hak ihlali oluşturduğunun defalarca karar altına alındığını hatırlattı.
AİHS VE ULUSLARARASI YÜKÜMLÜLÜKLER
Tanrıkulu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 3. maddesi uyarınca insanlık dışı veya onur kırıcı muamelenin yasak olduğunu anımsatarak, kanser gibi hayati risk taşıyan hastalıklarda gerekli tedavi ve ameliyatların cezaevi koşullarında aksamasının bu yasağın açık ihlali anlamına geldiğini kaydetti.
Açıklamasında açık bir çağrıda bulunan Tanrıkulu, şu ifadeleri kullandı:
“Buradan yetkililere açık çağrımızdır, Mehmet Murat Çalık, Tayfun Kahraman ve cezaevlerinde bulunan tüm ağır hasta mahpusların sağlık durumları derhal bağımsız hekimlerce değerlendirilmelidir. Cezaevi koşullarında kalmalarının yaratacağı riskler dikkate alınmalı; insan haklarına, Anayasa’ya ve uluslararası sözleşmelere uygun tedbirler gecikmeksizin uygulanmalıdır.”
