Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul'daki gelişmeleri dikkate alarak kredili sermaye piyasası işlemlerinde uygulanan geçici tedbirin süresini uzatma kararı aldı. Kurulun 30 Ekim 2026 tarihli ve 2026/78 sayılı bülteninde yayımlanan karara göre, kredili işlemlerde özkaynak oranının esnetilerek uygulanmasına 13 Kasım Cuma günü seans sonuna kadar devam edilecek.
Karar, 17 Eylül'de fon piyasasında başlayan kriz ve borsadaki sert dalgalanmalar sonrasında devreye alınan tedbirlerin bir kez daha uzatılması anlamına geliyor.
SPK'DAN 13 KASIM'A KADAR SÜRE UZATIMI
SPK'nın 27 Ekim 2026 tarihli ve 76/1918 sayılı kararına dayanan duyuruda, Borsa İstanbul piyasalarındaki gelişmelerin dikkate alındığı belirtildi. Kurul, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 1'inci ve 128'inci maddelerinden kaynaklanan yetkilerine dayanarak, piyasalarda güvenin ve istikrarın korunması amacıyla geçici uygulamanın sürdürülmesine karar verdi.
SPK'nın açıklamasında, "Kredili sermaye piyasası işlemlerinin devamı süresince özkaynak oranının esnetilerek uygulanmasına ilişkin tedbir ve uygulamanın 13.11.2026 tarihi seans sonuna kadar uygulanmasına devam edilmesine karar verilmiştir" ifadeleri kullanıldı.
ÖZKAYNAK ORANI YÜZDE 35 YERİNE YÜZDE 20 OLABİLECEK
SPK'nın 17 Eylül'de aldığı ilk karar kapsamında, kredili sermaye piyasası işlemlerinde normal koşullarda en az yüzde 35 olarak uygulanması gereken özkaynak koruma oranı için esneklik sağlanmıştı. Düzenlemeyle aracı kurumlara, kendi risk politikaları doğrultusunda ve müşterilerinin taleplerini de gözeterek bu oranı yüzde 20'ye kadar düşürebilme imkânı tanınmıştı.
Böylece piyasalardaki sert fiyat hareketleri nedeniyle kredili yatırımcıların ilave teminat yatırmak veya ellerindeki menkul kıymetleri satmak zorunda kalmasının önüne geçilmesi amaçlanmıştı. Son kararla birlikte bu esneklik iki hafta daha devam edecek.
Ancak uygulama, bütün aracı kurumların özkaynak oranını otomatik olarak yüzde 20'ye indireceği anlamına gelmiyor. Aracı kurumlar, kendi risk değerlendirmelerine göre daha yüksek oranlar uygulayabilecek.
FON KRİZİ SIRASINDA DEVREYE ALINMIŞTI
SPK, söz konusu tedbiri ilk olarak 17 Eylül 2026'da yürürlüğe koymuştu. Aynı dönemde Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls portföy yönetim şirketlerinin kurucusu olduğu çok sayıda yatırım fonuna ilişkin işlemler de sermaye piyasalarının gündemine gelmişti.
Fon piyasasında yaşanan gelişmelerin Borsa İstanbul'da yarattığı dalgalanmalar, kredili işlemlerdeki teminat yükümlülüklerini daha önemli hale getirmişti.
SPK, 17 Eylül'deki ilk kararın ardından 3 Ekim'de uygulamanın süresini 30 Ekim seans sonuna kadar uzatmıştı. Son duyuruyla birlikte tedbirin bitiş tarihi 13 Kasım'a taşınmış oldu.
KREDİLİ YATIRIMCILAR İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
Kredili hisse senedi işlemlerinde yatırımcılar, aracı kurumlardan sağladıkları krediyle menkul kıymet satın alabiliyor. Ancak satın alınan varlıkların piyasa değerinin düşmesi halinde yatırımcının özkaynak oranı da geriliyor. Belirlenen asgari seviyenin altına inilmesi durumunda yatırımcıdan ek teminat istenebiliyor veya pozisyonların kapatılması gündeme gelebiliyor.
SPK'nin uyguladığı geçici esneklik, bu tür durumlarda aracı kurumlara daha geniş hareket alanı tanıyor. Böylece sert fiyat düşüşlerinin zorunlu satışlarla daha da derinleşmesi riskinin azaltılması hedefleniyor.
Bununla birlikte esneklik, kredili işlemlerdeki zarar veya borç yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor.
PİYASALARDAKİ DALGALANMA NEDENİYLE TEDBİR SÜRÜYOR
SPK'nin tedbiri yeniden uzatması, sermaye piyasalarında istikrarın korunmasına yönelik önlemlerin kasım ayında da devam edeceğini gösterdi. Kurulun son açıklamasında, kararın "sermaye piyasalarının güvenilir, şeffaf ve istikrarlı bir ortamda işleyişinin sağlanması ile yatırımcıların hak ve yararlarının korunması" amacıyla alındığı vurgulandı.
