Mevsimsel geçişlerin başlamasıyla birlikte soğuk algınlığı ve benzeri şikayetlerde belirgin bir artış gözlemlenirken, uzmanlar yeni grip varyantı kaynaklı vakaların bu kış rekor seviyelere ulaşabileceğini belirtiyor.
Kuzey Yarımküre'de kış mevsimini yaşayan ülkelerden gelen veriler, grip sezonunun oldukça sert geçeceğinin sinyallerini veriyor.
Burun akıntısı, inatçı öksürük ve yüksek ateş gibi şikayetlerle hastanelere başvuranların sayısı her geçen gün katlanarak artıyor.
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz, konunun ciddiyetine dikkat çekerek, "Bu kış, influenza kışı olacak" değerlendirmesinde bulundu.
DÜNYADA GRİP SALGINI NE DURUMDA?
Diken'den Mesude Demir'in haberine göre, grip sezonunun erken başladığı Avustralya, Japonya, İngiltere, ABD ve Kanada gibi ülkelerde vaka sayılarının sürekli tırmanışta olduğu gözlemleniyor.
Enfeksiyonların beklenenden çok daha ağır seyretmesi, sağlık otoritelerini harekete geçirdi.
Özellikle Japonya hükümeti, bazı bölgelerde grip hastası sayısının son 10 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını ve uyarı limitlerini aştığını duyurdu.
Japonya'da 2025 Ekim ayı başında ulusal salgın ilan edilirken, okullarda virüsün yayılımını engellemek amacıyla eğitime ara verildi.
İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) yetkilileri de tarihin en zorlu kışlarından biriyle karşı karşıya olduklarını, hastanelerde aşırı doluluk yaşanabileceğini vurguladı.
1918 salgınından sonra en riskli grip dönemi!
SUBCLADE K NEDİR VE NEDEN TEHLİKELİ?
Dünya genelinde en sık rapor edilen virüs tipi, Hong Kong virüsü olarak da adlandırılan A tipi H3N2 oldu.
İnfluenza A grubu virüslerin, diğer tiplere göre daha ağır hastalık tablolarına yol açtığı biliniyor.
Ancak bu yılki tabloda H3N2 virüsü, yedi farklı mutasyon geçirerek daha da güçlendi.
Mutasyonlar sonucu hastalık yapıcı etkisi (virülansı) artan bu yeni varyanta bilim dünyasında 'subclade K' adı verildi.
Bu varyant, bağışıklık sistemini daha kolay aşabiliyor ve iyileşme sürecini uzatabiliyor.
GRİP VİRÜSÜ NASIL BULAŞIR?
Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz, H3N2 virüsünün son halinin daha önce görülmemiş bir hızla yayıldığını ifade etti.
Uzman isim, virüsün bulaştırıcılık katsayısının 1.4 olduğunu, yani bir hastanın virüsü ortalama 1.4 kişiye bulaştırdığını açıkladı.
Bu yüksek bulaşma oranı nedeniyle İngiltere'den Japonya'ya, Güney Kore'den ABD'ye kadar pek çok ülke grip sezonunu normalden çok daha erken açmak zorunda kaldı.
Kalabalık ortamlar, havalandırması yetersiz kapalı alanlar ve toplu taşıma araçları virüsün yayılımı için en elverişli ortamları oluşturuyor.
Bu yılın grip virüsleri çok daha dirençli çıktı!
GRİP AŞISI KORUYUCU MU?
Vatandaşların aklındaki en önemli sorulardan biri de, "Mevcut aşılar bu mutasyona karşı etkili mi?" oluyor.
Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz, grip aşılarının içeriğinde H3N2 suşunun bulunduğunu hatırlattı.
Uzman isim, virüsün geçmiş yıllara göre farklılaşması nedeniyle bağışıklık düzeyinin bir miktar düşük kalabileceğini ancak aşılamanın yapıldığı ülkelerden gelen ilk verilerin umut verici olduğunu söyledi.
Aşıların tamamen etkisiz olmadığını belirten Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz, aşılamanın hastalığın ağır geçirilmesini önlemede hâlâ kritik bir öneme sahip olduğunu vurguladı.
ÇOCUKLARDA GRİP BELİRTİLERİ NELERDİR?
Ortaya çıkan yeni H3N2 varyantı, özellikle çocuklar ve gençler üzerinde ciddi etkiler bırakıyor.
Japonya'daki hastane verilerine göre, yatan hastaların önemli bir kısmını 14 yaş altı çocuklar oluşturuyor.
Benzer şekilde İngiltere'den gelen raporlar da çocuk vakalarında artış olduğunu doğruluyor.
Türkiye'de de vakaların görülmeye başlandığı bu dönemde, ebeveynlerin çocuklardaki ateş, halsizlik ve solunum sıkıntısı gibi belirtilere karşı dikkatli olması gerekiyor.
Mutasyonlu virüs acil servisleri kilitledi! 7 kez mutasyona uğrayan H3N2 virüsü yayılıyor
TÜRKİYE'DE İLAÇ KRİZİ VAR MI?
Uzmanlar, önümüzdeki haftaların aşılanma için bir fırsat olarak değerlendirilebileceğini belirtiyor.
Ancak Türkiye'deki eczanelerde grip aşısı temininde sıkıntılar yaşanıyor.
İlaç firmaları tarafından sınırlı sayıda getirilen aşılar kısa sürede tükeniyor.
Bu durumun temelinde, ilaç firmalarının Sağlık Bakanlığı'nın uyguladığı ilaç kuru politikasından duyduğu memnuniyetsizlik yatıyor.
Yeni kur düzenlemesinin şubat ayında yapılacak olması, ancak mevcut euro kuru ile bakanlığın belirlediği kur arasındaki makasın açılması, piyasada ilaç bulunurluğunu olumsuz etkiliyor.
ANTİVİRAL İLAÇLAR YETERLİ Mİ?
Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz, sert geçmesi beklenen grip sezonu öncesinde Türkiye'nin ilaç stoku açısından hazırlıklı olup olmadığının sorgulanması gerektiğini dile getirdi.
Uzman isim, "Elimizde yeterli antiviral ilaç var mı? Tedarik zincirinde aksamalar yaşanıyor mu? Bu soruların yanıtı, risk grubundaki hastaların erken tanı ve tedavisi için hayati önem taşıyor" ifadelerini kullandı.
Aşılamanın yanı sıra 'solunum hijyeni' kavramına da dikkat çeken Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz, maske kullanımı ve el hijyeninin virüsten korunmada en etkili yöntemler olduğunu hatırlattı.
Grip mi, covid mi, yoksa sadece kötü bir gün mü? İşte ayırt etmenin yolları
KUŞ GRİBİ İNSANDAN İNSANA GEÇER Mİ?
Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz'un üzerinde durduğu bir diğer önemli konu ise H5N1 olarak bilinen 'kuş gribi' salgını.
İnsanlarda H3N2 yayılırken, kanatlı hayvanlarda da H5N1 virüsü benzer bir hızla yayılım gösteriyor.
ABD'de daha önce sadece hayvanlarda görülen H5N5 türü kuş gribine yakalanan bir kişi hayatını kaybetti.
Bu vaka, söz konusu varyant kaynaklı ilk insan ölümü olarak kayıtlara geçti.
2026 Ocak ayında yine ABD'de H5N1 virüsü nedeniyle bir can kaybı yaşandı.
HAYVANLARDAN İNSANA HASTALIK BULAŞIR MI?
Kuş gribi virüsünün 26 farklı memeli türüne geçtiğini belirten Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz, virüsün adaptasyon yeteneğinin endişe verici olduğunu söyledi.
Uzman isim, şöyle konuştu:
"Virüsün 26 ayrı memeli türüne adapte olması korkutucu bir tablo. En büyük korkumuz virüsün insandan insana bulaşır hale gelmesi.
Şu an için insandan insana bulaştığına dair bir kanıt yok ancak sürecin çok yakından izlenmesi gerekiyor."
Türkiye'nin göçmen kuşların ana rotaları üzerinde bulunduğunu hatırlatan Yavuz, yaban kuşları ve kümes hayvanlarında sıkı bir sürveyans (gözetim) yapılması gerektiğini, özellikle hayvancılıkla uğraşanların büyük risk altında olduğunu sözlerine ekledi.
Bu yılki grip çok ağır seyredecek! H3N2'nin yeni altsoyu, ilaçlara direnç gösterebilir
