Adalet Peşinde Aileleri Platformu Sözcüsü Döne Kaya, 6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sırasında Hatay'ın Antakya ilçesi Odabaşı Mahallesi'ndeki Fuat Koku Sitesi'nin yıkılması sonucu annesi, ablası, eniştesi ve 9 aylık yeğenini kaybetti.
Kaya, yakınlarından 3'ünün ölümü nedeniyle idarelerin hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle kamu kurumları aleyhine 5 milyon liralık manevi tazminat davası açtı.
Davada Antakya Belediyesi, Hatay Büyükşehir Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) savunmalarını mahkemeye sundu.
BİLİRKİŞİ RAPORUNDA KUSUR ORANI YÜZDE 31'DEN YÜZDE 20'YE İNDİRİLDİ
Hatay 4. İdare Mahkemesi'nde görülen dava kapsamında hazırlanan ilk bilirkişi raporunda kamu kurumlarına toplam yüzde 31 oranında kusur atfedildi.
Daha sonra, deprem davalarında kusur hesaplamalarının benzer bir hukuki zeminde değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle ek bilirkişi raporu hazırlandı. Ek raporda kamu kurumlarına atfedilen toplam kusur oranı yüzde 20 olarak belirlendi.
ANTAKYA BELEDİYESİ: "İDARENİN HERHANGİ BİR İHMAL VEYA KUSURU BULUNMUYOR"
Antakya Belediyesi, mahkemeye sunduğu savunmada davanın yasal süresi içinde açılmadığını ve belediyenin davada taraf gösterilemeyeceğini ileri sürdü.
Belediye, davanın esasına ilişkin savunmasında ise "idarenin herhangi bir ihmal veya kusurunun bulunmadığını, zararın mücbir sebepten kaynaklandığını" belirtti.
Dava konusu taşınmaz için yapı ruhsatının düzenlendiğini ifade eden belediye, "binanın yapıldığı tarihte idarenin üzerine düşen tüm yasal sorumlulukları yerine getirdiğini" savunarak davanın reddini talep etti.
HATAY BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SORUMLULUĞUN DİĞER KURUMLARDA OLDUĞUNU SAVUNDU
Hatay Büyükşehir Belediyesi de mahkemeye sunduğu savunmada yapı ruhsatı ve onaylanması, depreme dayanıklılık denetimi, gerekli kontrollerin gerçekleştirilmesi, yapı kullanma izninin verilmesi ve projelendirme gibi konularda sorumluluğunun bulunmadığını belirtti.
Belediye, "AFAD, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı'nın deprem öncesi ve sonrasında gerekli iş ve işlemleri yapmaya ilişkin görev ve sorumluluklarının bulunduğunu" öne sürdü.
Savunmada ayrıca 6 Şubat depremlerinin "çok yüksek derecede kuvvete ve yıkım şiddetine sahip olduğu, bu kapsamda mücbir sebep olarak değerlendirilmesi" gerektiği belirtilerek davanın reddi istendi.
ÇEVRE BAKANLIĞI: "HERHANGİ BİR GÖREV VEYA SORUMLULUĞUMUZ YOK"
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ise savunmasında imar mevzuatı kapsamında şehirlerin planlanması, yapılaşma düzeni, yapıların imar ve inşaat tekniği açısından denetlenmesi ile zemin durumuna göre afet, deprem ve heyelana karşı dayanıklılıklarının kontrol edilmesi gibi konularda yetki ve sorumluluğun belediyeler ve valiliklerde bulunduğunu belirtti.
Bakanlık, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8. maddesine de atıfta bulunarak, "hazırlanan planların yalnızca arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderildiği, bunun dışında Bakanlığın herhangi bir görev veya sorumluluğunun bulunmadığı" görüşünü savunarak davanın reddini talep etti.
AFAD: "GÖREVLER EKSİKSİZ YERİNE GETİRİLDİ"
AFAD Başkanlığı da mahkemeye sunduğu savunmada, depremin meydana geldiği ilk andan itibaren gerekli koordinasyonun sağlandığını belirtti.
Savunmada, "depremin meydana geldiği ilk andan itibaren gerekli koordinasyonun sağlandığını, ulusal ve uluslararası arama kurtarma ve yardım ekiplerinin bölgeye ulaşmasının temin edildiğini" ifade eden AFAD, "ilgili kurumlarla iletişim halinde afet risk yönetimi ve zararın azaltılması kapsamında AFAD'a düşen görevlerin eksiksiz yerine getirildiğini" öne sürdü.
MAHKEME TOPLAM 410 BİN LİRA MANEVİ TAZMİNATA HÜKMETTİ
Hatay 4. İdare Mahkemesi, dosyadaki değerlendirmeler sonucunda idarelerin denetim görevlerini gereği gibi yerine getirmemesi nedeniyle zararın meydana geldiğine hükmetti.
Mahkeme kararında, olayda üçüncü kişilerin kusuru ile depremin büyüklüğü ve kaçınılmazlık durumunun da bulunduğuna dikkat çekildi.
Mahkeme ayrıca "manevi tazminatın zenginleşmeye yol açmaması gerektiğine" hükmederek Döne Kaya'ya annesinin ölümü nedeniyle 250 bin, kardeşinin ölümü nedeniyle 150 bin ve 9 aylık yeğeninin ölümü nedeniyle 10 bin lira olmak üzere toplam 410 bin lira manevi tazminat ödenmesine karar verdi.
Tazminat miktarının kamu kurumlarının kusur oranları dikkate alınarak dağıtılmasına da hükmedildi.
Buna göre Antakya Belediyesi'nin 246 bin, Hatay Büyükşehir Belediyesi'nin 82 bin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 49 bin 200 ve AFAD Başkanlığı'nın 32 bin 800 lira ödemesine karar verildi.
KARARA İKİ KURUMDAN İSTİNAF BAŞVURUSU
Mahkeme kararının ardından tarafların konuyu istinafa taşıdığı öğrenildi.
Edinilen bilgiye göre Döne Kaya'nın avukatının yanı sıra Antakya Belediyesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı da karara itiraz ederek istinaf başvurusunda bulundu.
