Fon krizine dair yaklaşık bir yıl önce Türkiye'ye uyarıda bulunan küresel endeks sağlayıcısı Morgan Stanley Capital International (MSCI) haziranda fon işlemlerini ve halka arzları gerçekçi bulmadığını, bu konuda iyileştirme olmazsa yeni önlemler alınacağını açıkladı. 15 Ekim’de ise Türk hisse senetlerine ilişkin endeks değişikliğini süresiz dondurarak 'Alınan tedbirler yetersiz' diyen kuruluş dün yaptığı üçüncü uyarıyla da yaptırım kararlarını duyurdu. Devasa şirketler Sabancı Holding ve Astor Enerji'yi Türkiye Standart Endeksi'nden çıkararak küçük ölçekli şirketler endeksine aldı.
TÜRKİYE'NİN STATÜSÜ TEHLİKEDE
MSCI, aralarında Eczacıbaşı İlaç, Hektaş, Peker GYO, Altınkılıç Gıda ile Türk Traktör'ün de bulunduğu 18 şirketi alt klasman endeksinden çıkardı. MSCI, 30 Kasım'da yürürlüğe girecek kararı Türk hisselerindeki halka açıklık oranları ve fonlarla bağlantılı işlemlere ilişkin endişelerinin arttığı dönemde duyurdu. Böylece Türkiye'deki bazı hisseler MSCI endeksinde üst gruplara geçemeyecek ve belirli yatırım endekslerine dahil edilmeyecek. Kuruluş ayrıca gerekli tedbirlerin alınmaması durumunda Haziran 2027'de Türkiye'nin piyasa statüsünü düşürebileceği uyarısında bulunmuştu.
BORSADA GÜVEN KAYBI ENDEKSE YANSIDI: SABANCI VE ASTOR’U ALT LİSTEYE ALDI, 18 ŞİRKETİ ULUSLARARASI SİSTEMDEN ATTI
Fon krizini önceden bildirip ‘Tedbir alın’ diyen dünyanın en önemli endeks sağlayıcılarından MSCI, uyarılarını bir adım öteye taşıdı. Sabancı Holding ve Astor Enerji ana endeksten çıkarılırken, Hektaş ve Türk Traktör’ün de aralarında bulunduğu 18 hisse küçük ölçekli şirketler endeksinden çıkarıldı. HSBC ise Sabancı Holding ve Astor Enerji’den toplam 205 milyon dolarlık pasif fon çıkışı bekliyor.
Türkiye’de sermaye piyasalarını sarsan fon skandalının etkileri, uluslararası yatırımcıların Türkiye varlıklarına yönelik değerlendirmelerine de yansımaya başladı. Küresel endeks sağlayıcısı MSCI’nin Türkiye endekslerinde yaptığı son değişiklik, Borsa İstanbul’daki şirketlerin uluslararası endekslerdeki konumunu yeniden şekillendirirken, HSBC’nin hesaplamaları bazı büyük hisselerde yüz milyonlarca dolarlık pasif fon çıkışına işaret etti. Yüksek getiri vaadiyle parasını kaybeden yatırımcıların yanı sıra Türkiye’nin önde gelen şirketleri ve sermaye piyasalarının uluslararası itibarı da güven krizinin sonuçlarıyla karşı karşıya kaldı. MSCI, küresel endekslerde 30 Kasım seans kapanışından itibaren geçerli olacak değişiklikleri açıkladı. Buna göre Astor Enerji ve Sabancı Holding, Türkiye Standart Endeksi’nden çıkarılarak Küçük Ölçekli Şirketler Endeksi’ne dahil edildi. Küçük ölçekli şirketler endeksinden ise aralarında Hektaş, Türk Traktör ve Eczacıbaşı İlaç’ın da bulunduğu 18 hisse çıkarıldı. Böylece Türkiye endekslerinde iki hisse eklenirken 18 hisse endeks dışında kaldı.
205 MİLYON DOLARLIK ÇIKIŞ GETİREBİLİR
MSCI kararının ardından HSBC, endeks değişikliklerinin Türkiye hisselerinde yol açabileceği pasif fon hareketlerine ilişkin tahminlerini paylaştı. Bankanın hesaplamasına göre Astor Enerji ve Sabancı Holding’den toplam 205,1 milyon dolarlık pasif fon çıkışı yaşanabilir. Sabancı Holding için 124,4 milyon dolar, Astor Enerji için ise 80,7 milyon dolarlık çıkış öngörülüyor. Bu tutarlar sırasıyla yaklaşık 71,6 milyon ve 25,8 milyon paya karşılık geliyor. HSBC’nin tahminleri yalnızca endeksten çıkarılan şirketlerle sınırlı kalmadı. Endekste kalmaya devam edecek bazı büyük şirketlerin ağırlıklarının azaltılması da milyonlarca dolarlık çıkış beklentisi yarattı. Halka açıklık oranlarındaki düşüş nedeniyle BİM’de 32,5 milyon dolar, Akbank’ta 26,2 milyon dolar, İş Bankası C’de 24,6 milyon dolar, Yapı Kredi’de 23,3 milyon dolar ve Ereğli Demir ve Çelik’te 16,3 milyon dolarlık pasif fon çıkışı hesaplandı. Beş hissedeki toplam çıkış beklentisi 122,8 milyon
7 HİSSEDE PASİF FON ÇIKIŞI BEKLENİYOR
Küçük Ölçekli Şirketler Endeksi’nden çıkarılacak hisselerde de çıkış beklentileri bulunuyor. Ahlatcı Doğal Gaz’da 6,6 milyon dolar, Türk Traktör’de 2,3 milyon dolar, Hektaş ve Eczacıbaşı İlaç’ta ayrı ayrı 1,9 milyon dolarlık çıkış tahmin ediliyor. Petkim’de 1,2 milyon, Reysaş GYO’da 2,7 milyon ve TRALT’ta 1,8 milyon dolarlık pasif fon çıkışı bekleniyor. Uluslararası fonların bir bölümü portföylerini MSCI endekslerini takip edecek şekilde yönettiği için endeks değişiklikleri hisse senetlerinde alım ve satım işlemlerine neden olabiliyor. Ancak HSBC’nin açıkladığı rakamlar gerçekleşmiş sermaye çıkışını veya hisselerde aynı oranda fiyat düşüşünü göstermiyor. Bunlar, pasif fonların portföylerini yeni endeks ağırlıklarına göre düzenlemesi sırasında oluşabilecek tahmini işlem tutarlarını ifade ediyor.
