Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşınan yeni bir kanun teklifi ile binlerce mühendis ve mimar için hususi damgalı pasaport (yeşil pasaport) hakkı tanınması öngörülüyor. 13 Ekim 2025 tarihinde Meclis Başkanlığı’na sunulan ve 28. Yasama Dönemi kapsamında 2/3312 esas numarasıyla kayda geçen düzenleme, şu an itibarıyla ilgili komisyonun değerlendirme aşamasında bulunuyor.
YEŞİL PASAPORT İÇİN ÜÇ TEMEL ŞART
Sunulan kanun teklifine göre, vize muafiyeti sağlayan yeşil pasaporttan yararlanabilmek için mühendis ve mimarların belirli kriterleri karşılaması gerekecek. Teklif metninde öne çıkan şartlar şunlardır:
Oda Kaydı: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) bağlı bir meslek odasına üye olmak.
Fiili Çalışma: Mesleğini aktif ve fiili olarak icra ediyor olmak.
Kıdem Süresi: Mesleki kariyerinde en az 15 yıllık kıdemi doldurmuş olmak.
GEREKÇE: VİZE ENGELİ VE TEKNİK TEMSİL GÜCÜ
BirGün'de yer alan habere göre; kanun teklifinin gerekçesinde, mühendis ve mimarların uluslararası arenada karşılaştıkları vize sorunlarına dikkat çekildi. Teknik personelin yurt dışındaki;
Uluslararası toplantılar,
Teknik inceleme gezileri,
Sektörel fuarlar,
Küresel projeler
gibi süreçlerde vize engeline takılmasının, hem bireysel mesleki faaliyetleri kısıtladığı hem de Türkiye’nin teknik alanlardaki temsil gücünü ve rekabet edebilirliğini olumsuz etkilediği vurgulandı.
MEVCUT DURUMDA YEŞİL PASAPORT KİMLERE VERİLİYOR?
Düzenleme yasalaşırsa, mühendis ve mimarlar Türkiye’de halihazırda yeşil pasaport kullanma hakkına sahip olan sınırlı gruplar arasına dahil olacak. Mevcut sistemde yeşil pasaport alabilen kişi ve meslek grupları şunlardır:
Kamu Görevlileri: 1., 2. ve 3. derece kadrolarda bulunan devlet memurları ve bu derecelerden emekli olanlar.
Siyasi Temsilciler: TBMM eski üyeleri ve eski bakanlar.
Yerel Yöneticiler: Görev süreleri boyunca il, ilçe ve büyükşehir belediye başkanları.
İş Dünyası: Belirli bir ihracat hacmini aşan şirketlerin sahipleri, ortakları veya yetkilileri.
Hukukçular: Baro kaydı 15 yılı aşan avukatlar.
Sporcular: "Devlet sporcusu" unvanına sahip olanlar.
Kurum Çalışanları: Ziraat Bankası, Halkbank ve Türk Telekom gibi özelleşmeden önce yeşil pasaport hakkı bulunan kurumların belirli şartları taşıyan personeli.
SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
Meclis İçişleri Komisyonu’na havale edilen teklif, burada yapılacak inceleme ve görüşmelerin ardından kabul edilirse TBMM Genel Kurulu’na sevk edilecek. Genel Kurul’da oylanıp yasalaşması ve Resmi Gazete’de yayımlanması durumunda, 15 yıl kıdemi bulunan TMMOB üyesi mühendis ve mimarlar yeşil pasaport başvurusu yapmaya başlayabilecek.
