İstanbul’a su sağlayan barajlardaki doluluk oranı, yaz aylarında yağışların azalması, sıcaklıkların yükselmesi ve su tüketiminin artmasıyla birlikte yüzde 56,63’e geriledi. Uzmanlar, mevcut seviyelerin yaz dönemi için yeterli olduğunu ancak yağışların beklenen düzeyde gerçekleşmemesi halinde sonbaharda su kaynakları üzerindeki baskının artabileceği uyarısında bulundu.
İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) verilerine göre, yaz aylarında yağışların azalması, sıcak hava ve artan tüketim nedeniyle barajlardaki doluluk oranı düşüş eğilimini sürdürüyor.
Kentteki barajlar 11 Mayıs’ta yüzde 72,05 ile yılın en yüksek doluluk seviyesine ulaşırken, bugün itibarıyla doluluk oranı yüzde 56,63 olarak ölçüldü.
Barajlardaki doluluk oranı Ömerli’de yüzde 80,03, Darlık’ta yüzde 74,3, Elmalı’da yüzde 86,39, Terkos’ta yüzde 47,08, Alibey’de yüzde 54,71, Büyükçekmece’de yüzde 40,49, Sazlıdere’de yüzde 33,33, Istrancalar’da yüzde 31,36, Kazandere’de yüzde 31,61 ve Pabuçdere’de yüzde 27,21 seviyesinde kaydedildi.
Toplam 868 milyon 683 bin metreküp depolama kapasitesine sahip baraj ve göletlerde bugün itibarıyla 491,46 milyon metreküp su bulunuyor.
Barajların yanı sıra İstanbul’un su ihtiyacının karşılanması amacıyla bu yıl Melen ve Yeşilçay sistemlerinden toplam 462,52 milyon metreküp su temin edildi.
İSKİ istatistiklerine göre aynı dönemde baraj doluluk oranı 2016’da yüzde 64,43, 2017’de yüzde 72,97, 2018’de yüzde 73,62, 2019’da yüzde 70,39, 2020’de yüzde 59,25, 2021’de yüzde 69,17, 2022’de yüzde 68,63, 2023’te yüzde 39,07, 2024’te yüzde 60,63 ve 2025’te yüzde 56,24 olarak kayıtlara geçti.
“BARAJLARA HİÇ SU GİRMEZSE, MELEN VE YEŞİLÇAY’DAN ALMAZSAK YAKLAŞIK 5 AYLIK SUYUMUZ VAR”
İstanbul Aydın Üniversitesi Dr. Öğretim Üyesi ve Meteoroloji Mühendisi Güven Özdemir, bu yıl barajlardaki doluluk oranlarının genel olarak iyi seviyelerde seyrettiğini ancak yaz mevsimiyle birlikte düşüş yaşandığını söyledi.
İstanbul’da baraj doluluk oranının yaklaşık yüzde 56 seviyesinde bulunduğunu belirten Özdemir, “Barajlara hiç su girmezse, Melen ve Yeşilçay’dan almazsak 154 günlük suyumuz var. Yani bu da hemen hemen 5 aya tekabül ediyor.” dedi.
Özdemir, İstanbul’a saniyede yaklaşık 37 bin litre su girişi olduğunu, günlük su tüketiminin ise 3,2 ila 3,8 milyon metreküp arasında değiştiğini aktardı.
Yaz aylarında sıcaklıkların yükselmesiyle su tüketiminin arttığını ifade eden Özdemir, “Eğer İstanbul barajlarına dışarıdan su gelmezse barajlardaki su miktarı yetmez. Günde 2,3 veya 3 milyon metreküp civarında Melen ve Yeşilçay’dan tedarik edilerek yapılabiliyor. İstanbul barajlarından 0,8 milyon metreküp ancak su verilebiliyor.” diye konuştu.
Kuraklık, yağışların azalması ve kuvvetli rüzgarların buharlaşmayı hızlandırdığını belirten Özdemir, yaz döneminde şu aşamada ciddi bir risk öngörmediklerini ancak sonbahar aylarının kritik olacağını vurguladı.
Özdemir, “Yaz için bir sorun yok ama eylül, ekim, kasım aylarından itibaren barajlarımızdaki su miktarı azaldıkça su sorunu olacaktır. Çünkü 868 milyon metreküp suyun tamamını kullanamıyoruz, ölü kısım var. Ancak bunun belli bir miktarını kullanabiliyoruz. Dibine kadar indiği takdirde bunu kullanma olayımız yok. İstanbul’un bugünkü baraj kapasitesi tam dolu olsa dahi 1 yıl yetecek suyumuz yok.” ifadelerini kullandı.
Su tasarrufunun önemine değinen Özdemir, kullanılan suyun geri kazanılması gerektiğini belirterek özellikle kurumlar, rezidanslar ve sanayi tesislerinde suyun yeniden değerlendirilmesi ile yağmur suyunun depolanmasına yönelik uygulamaların yaygınlaştırılmasının önem taşıdığını söyledi.
“ÖNÜMÜZDEKİ AYLARDA YAĞIŞ REJİMİNİN YAKINDAN İZLENMESİ GEREKİYOR”
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros da yaz döneminde yağışların mevsim normalleri gereği azaldığını, sıcaklık artışıyla birlikte hem su tüketiminin hem de buharlaşmanın yükseldiğini belirtti.
Baraj doluluk oranlarının tek başına değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Toros, su kaynaklarının meteorolojik koşullar, nüfusun tüketim alışkanlıkları ve dış havzalardan sağlanan su desteğiyle birlikte ele alınmasının daha doğru olacağını dile getirdi.
Toros, sonbahar yağışlarının su kaynaklarının geleceği açısından belirleyici olacağını vurgulayarak, “Eylül ayından itibaren başlayacak yağışların miktarı ve sürekliliği, kış mevsimine hangi seviyedeki su rezerviyle girileceğini belirleyecek. Bu nedenle önümüzdeki aylarda yağış rejiminin yakından izlenmesi gerekiyor.” dedi.
Kentlerde yalnızca yeni su kaynakları oluşturmanın yeterli olmayacağını belirten Toros, suyun verimli kullanılmasının da en az arz kadar önemli olduğunu ifade ederek, “Su yönetiminde temel hedeflerden biri tüketimi azaltırken mevcut kaynakları daha verimli değerlendirebilmektir. Evlerde, iş yerlerinde ve sanayide tasarruf sağlayan uygulamaların yaygınlaştırılması, arıtılmış atık suların uygun alanlarda yeniden kullanılması ve yağmur suyunun depolanmasına yönelik sistemlerin artırılması, gelecekte yaşanabilecek su stresi riskini azaltacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
Prof. Dr. Toros, bireysel su tasarrufunun İstanbul gibi büyük kentlerde önemli sonuçlar doğurabileceğini belirterek, özellikle yaz aylarında gereksiz su tüketiminden kaçınılması ve suyun bilinçli kullanılmasının sürdürülebilir su yönetimine katkı sağlayacağını sözlerine ekledi.
