Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), kadın çiftçilerin tarımsal üretimdeki rolünü ve iklim değişikliğine karşı yürüttükleri mücadeleyi uluslararası gündeme taşıdı. SuperFresh'in 2022 yılında kadın çiftçilerin ekonomik ve sosyal olarak güçlenmesini desteklemek amacıyla başlattığı "Tarımın Kadın Yıldızları" projesi, COP31 kapsamında Birleşmiş Milletler Pavilyonu'nda tanıtıldı.
Zirvenin Gıda, Tarım ve Sağlık temalı günü olan 9 Kasım'da gerçekleştirilen panelde, kadınların iklim değişikliğine uyum sürecindeki rolü ve iklim koşullarına dayanıklı gıda sistemlerinin geleceği ele alındı.
KADIN ÇİFTÇİLERİN SORUNLARI BM PAVİLYONU'NDA KONUŞULDU
Esmiyor'un moderatörlüğünde düzenlenen "Women Cultivating Resilience: From Farm-Level Experience to Climate-Resilient Food Systems" başlıklı panelde, kadın çiftçilerin üretim deneyimlerinin iklim politikalarına nasıl yansıtılabileceği tartışıldı.
Panelde BM Kadın Birimi Türkiye Ülke Direktörü Maryse Guimond, Besler Pazarlama ve Sürdürülebilirlikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Gülizar Doğan, FAO Gıda Şampiyonu Dilara Koçak ve FAO Türkiye Temsilci Yardımcısı Dr. Ayşegül Selışık yer aldı.
Tarımın Kadın Yıldızları projesine katılan çiftçilerden Makbule Karadeniz de üretimde karşılaştığı güçlükleri ve değişen iklim koşullarına uyum sağlamak için geliştirdiği yaklaşımları anlattı.
KADIN ÜRETİCİLERDEN 30 BİN TON ÜRÜN ALINDI
Besler Pazarlama ve Sürdürülebilirlikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Gülizar Doğan, kadınların tarım sektöründe önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirtti.
Kadınların bilgiye, teknolojiye, finansmana ve pazara erişiminin tarımın geleceği açısından belirleyici olduğunu ifade eden Doğan, projenin beş yıllık sonuçlarını paylaştı.
Doğan, "Proje kapsamında bugüne kadar kadın çiftçilerden 30 bin ton hacminde ve 280 milyon değerinde alım gerçekleştirdik. Finansal okuryazarlık, yapay zeka, girişimcilik gibi başlıklarda 5 bin 500'den fazla kadına eğitim sağladık" dedi.
Kadın çiftçilere yalnızca ürün alımı ve teşviklerle değil, eğitim ve saha desteğiyle de katkıda bulunduklarını belirten Doğan, sözleşmeli üretimdeki değişime dikkat çekti.
KADIN ÇİFTÇİ ORANI YÜZDE 5'TEN YÜZDE 30'A YÜKSELDİ
Gülizar Doğan, SuperFresh'in sözleşmeli üreticileri arasındaki kadın çiftçi oranının 2022 yılında yüzde 5 olduğunu, bu oranın 2025'te yüzde 30'a ulaştığını açıkladı.
Kadınların ekonomik ve sosyal açıdan güçlenmesinin tarımsal dönüşümde önemli rol oynadığını belirten Doğan, şöyle konuştu:
"Hedefimiz, tarımın dönüşümünde büyük bir potansiyel barındıran kadın çiftçilerin tarımın geleceğinde daha güçlü bir sese ve daha büyük bir role sahip olması. Kadınların tarım sektöründe daha fazla söz sahibi olması için kararlılıkla çalışmaya devam edeceğiz."
BM KADIN BİRİMİ: KADINLAR KARAR ALMA SÜREÇLERİNE KATILMALI
BM Kadın Birimi Türkiye Ülke Direktörü Maryse Guimond ise kadınların tarım ve gıda sistemlerinin dönüşümüne yalnızca üretici olarak değil, karar verici olarak da katılması gerektiğini vurguladı.
Kadınların liderliğini ve karar alma gücünü sınırlandıran yapısal engellerin kaldırılmasının önemine dikkat çeken Guimond, şunları söyledi:
"UN Women olarak amacımız, kadınların karar alma ve harekete geçme gücünü ve liderliğini sınırlayan yapısal engelleri ortadan kaldırmak. Böylece kadınların tarım ve gıda sistemlerinin dönüşümünde söz sahibi olmalarını, bu dönüşüme yön vermelerini ve dönüşümden eşit şekilde yararlanmalarını sağlamayı hedefliyoruz."
Guimond, kadın çiftçilerin ihtiyaç ve önerilerinin ulusal politikalara, yatırım kararlarına ve küresel iklim gündemine aktarılmasını sağlayacak mekanizmalara ihtiyaç olduğunu ifade etti.
TRABZONLU KADIN ÇİFTÇİ İKLİM KRİZİNİN ETKİLERİNİ ANLATTI
Panelde söz alan Tarımın Kadın Yıldızları çiftçisi Makbule Karadeniz, çocukluğundan bu yana tarımsal üretimin içinde olduğunu ve bugün Trabzon'da farklı ürünler yetiştirmeye devam ettiğini söyledi.
Son yıllarda iklim değişikliğinin tarımsal üretimi giderek zorlaştırdığını belirten Karadeniz, kuraklık, aşırı yağışlar ve zararlılarla mücadelenin çiftçiler açısından önemli sorunlar haline geldiğini anlattı.
Karadeniz, "Ancak son yıllarda değişen iklim koşulları, kuraklık, aşırı yağışlar ve zararlılarla mücadele etmek giderek zorlaşıyor. Bu değişime uyum sağlamak için sürekli öğrenmemiz, kendimizi geliştirmemiz gerekiyor" dedi.
"KADINLARIN EMEĞİ HER ZAMAN YETERİNCE GÖRÜNÜR OLMUYOR"
SuperFresh'in projesi sayesinde ücretsiz eğitimlere katıldığını ve Türkiye'nin farklı bölgelerinden kadın çiftçilerle tanışma fırsatı bulduğunu anlatan Karadeniz, kadın üreticiler arasındaki dayanışmanın önemini vurguladı.
Tarımın yalnızca ekonomik bir faaliyet olmadığını, bilgi ve deneyim aktarımının da üretimin devamlılığı açısından önemli olduğunu belirten Karadeniz, şöyle konuştu:
"Kadınlar binlerce yıldır tarımsal üretimin içinde ama emekleri her zaman yeterince görünür olmuyor. Kadınların bilgiye, rehberliğe ve desteğe ulaşabilmesi, birbirlerinden öğrenebilecekleri topluluklarda yer alması çok önemli."
Kamu kurumları ile özel sektörün benzer projeleri yaygınlaştırması gerektiğini dile getiren Karadeniz, konuşmasını "Gelecek toprakta, toprağı işleyen kadında!" sözleriyle tamamladı.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE DAYANIKLI TARIM İÇİN KADINLARIN ROLÜ VURGULANDI
COP31 kapsamında gerçekleştirilen panelde kadın çiftçilerin üretim süreçlerinde karşılaştıkları ekonomik, teknolojik ve iklim kaynaklı zorluklar ele alındı.
Kadın üreticilerin finansmana, eğitime, yeni teknolojilere ve pazara erişiminin artırılmasının sürdürülebilir tarım açısından önem taşıdığı vurgulandı.
SuperFresh'in Tarımın Kadın Yıldızları projesi de kadınların üretimde daha fazla yer almasını, bilgi paylaşımını ve karar alma süreçlerine katılımını destekleyen uygulamalardan biri olarak uluslararası katılımcılarla paylaşıldı.
