Tıbbi ve aromatik bitkiler sınıfında olan ve endemik tür olmasından dolayı doğadan toplanmasına izin verilmeyen salebin Kastamonu’daki hasadı devam ediyor. Özellikle ilaç sanayisinde, yapıştırıcı ve dondurma yapımında kullanılan salebin yetiştiriciliğinin artması için Tarım ve Orman Bakanlığı’nca üreticilere destek sağlanıyor.
Bakanlığın 2023’te hayata geçirdiği “Doğadan Toplama Değil, Tarlada Salep Yetiştiriciliği” projesi kapsamında Kastamonu’da İl Tarım ve Orman Müdürlüğü gözetiminde salep sahaları kuruldu. Bu sene il genelinde 47 üreticinin 25 dekara salep ektiği öğrenildi. Tek tek elle toprağa ekilen salebin hasadı da başladı. Ürünün kilosu 2.000-3.000 TL arasında alıcıya ulaşırken, kurutulmuş salebin kilosu da 13.000 TL’ye kadar çıkıyor.
HASAT BEKLENTİLERİN ÜZERİNE ÇIKIYOR
Merkez ilçeye bağlı Kayı Köyü’nde salep yetiştiren Ziraat Mühendisi Ferdi Doğdu, "2026 yılı salep hasadımız başladı. Biraz daha erken başlamasını planlıyorduk ama yağışlar engel oldu. Yağışların ara vermesiyle biz de hasadımıza başladık. Şu an için güzel gidiyor. Beklentilerimizin üzerinde çıkıyor. Verimimizi beklediğimizin biraz üzerine çıkartabildik. Bu yıl bir dönüme yakın bir arazimiz var. Arazinin neredeyse tamamını hasat edeceğiz ama iş bilen insanların eksikliğinden dolayı planladığımızdan biraz daha uzun sürecek. Muhtemelen bir ay süreceğini düşünüyoruz. Kastamonu’da kendi doğasında da bulunan saleplerin verimli bir şekilde yetiştiriciliğini yapabilmenin mutluluğunu da yaşıyoruz. Hedefimiz hem alanımızı büyütmek hem de salep üreticiliğinin Kastamonu’da yaygınlaşmasını sağlamak. Bu konuda hem bilgi birikimimizi paylaşmak adına hem de tecrübelerimizi paylaşmak adına yoğun bir çaba sarf ediyoruz. Salep üretimimiz hala istediğimiz seviyede değil. Merak eden insanlar çok ama yetiştiriciliğine özenen insanlar biraz meşakkatinden dolayı uzak durabiliyorlar. Gerçekten mesai isteyen, zaman isteyen, emek isteyen bir iş" ifadelerine yer verdi.
YAĞIŞLA BİRLİKTE VERİM DE ARTTI
2 sene boyunca çok ciddi bir yağış eksikliğin yaşandığına değinen Doğu, "Kastamonu’nun normal yağış sezonu gün dönümüne yani 21 Haziran’a kadar devam ederken, bundan önceki iki yılda bunun sıkıntılarını yaşadık. Ama bu yıl yağışların artmasıyla birlikte bir önceki seneden eksiklerimizi gidererek verimi arttırabildiğimizi düşünüyorum. Bu yağışların normal seyrinde devam etmesiyle birlikte verimi etkilediği konusunda hemfikiriz. Salep normalde göllenmeyi sevmeyen bir bitki. Biz, buna önlem olarak da yaptığımız yastıkları yükseltiyoruz ki su basmasını denetleyebilelim diye. Ama şunu da söyleyebiliriz ki salep suyu gerçekten seven bir bitki. Suyla büyüyebilen bir bitki" dedi.
BİR DÖNÜM ARAZİDEN 400 KG SALEP YUMRUSU BEKLENİYOR
Hedeflerinin üretimi artırmak olduğunu belirten Doğdu, "Bir dönüm arazimizde yaklaşık 200-250 kilo civarında ürünümüz var. Hedefimiz başta daha yaygın hale getirip, verimliliği iki katından üç katına çıkartmak. Bir dönümde yaklaşık 400 kiloya yakın bir yumrumuzun olmasını planlıyoruz, bekliyoruz. Bunların ise aynı şekilde 250 kilo civarında kısmıyla tohumluk olarak alanımızı büyütmeye devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.
Salebin doğadan toplanması yasak ürünlerden olduğuna dikkat çeken Doğdu, "Bu sene kurutulup, çekirdek hale getirilmiş ürünün 13 bin liralara kadar alıcı bulduğunu söyleyebiliriz. Doğadan toplamanın yasağı yaklaşık 700 bin lira civarında ve kesinlikle toplanması yasak. Biz, devlet gözetiminde, denetiminde faturalı olarak aldığımız ürünleri devlet denetiminde gerçekleştiriyoruz" diye konuştu.
