Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde yapılan kapsamlı değişikliklerle şehirler arası yolcu taşımacılığında yeni uygulamaların devreye alındığını açıkladı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenlemeyle birlikte yolcu haklarından kurye taşımacılığına, dijitalleşmeden kayıt dışı taşımacılıkla mücadeleye kadar birçok başlıkta yeni kurallar getirildi.
Bakan Uraloğlu, yapılan düzenlemelerin sektörel ihtiyaçlar, dijitalleşme hedefleri ve operasyonel verimlilik doğrultusunda hazırlandığını belirterek, kara yolu taşımacılığında hizmet kalitesini artırmayı ve uygulama birliğini güçlendirmeyi hedeflediklerini söyledi. Uraloğlu, “Kara yolu taşımacılığında vatandaşlarımızın haklarını daha güçlü şekilde koruyan, sektörün ihtiyaçlarına daha hızlı cevap veren ve dijitalleşmeyi merkeze alan yeni bir dönemi başlatıyoruz” ifadelerini kullandı.
OTOBÜS BİLETLERİNDE TAM ÜCRET İADESİ ZORUNLU HALE GELDİ
Yönetmelikte yolcu haklarına ilişkin dikkat çeken düzenlemelerden biri şehirler arası otobüs biletlerinde iade uygulaması oldu. Yeni düzenlemeye göre yolcular, hareket saatine 12 saat kalana kadar biletlerini iptal etmeleri halinde ücretlerinin tamamını geri alabilecek.
Bunun yanı sıra sefer başlayana kadar açık bilet düzenlenmesi de zorunlu olacak. Böylece yolcular, seyahat planlarında değişiklik olması durumunda hak kaybı yaşamadan biletlerini ileri bir tarihte kullanabilecek.
Uraloğlu, ayrıca otobüs firmalarının ücret tarifelerini Bakanlığa önceden bildirebilmesine imkan sağlandığını belirterek, firmaların azami 1 ay sonrasına kadar geçerli olacak tarifeleri sisteme tanımlayabileceğini, gerekli durumlarda ise 10 gün içinde düzeltme başvurusu yapabileceğini ifade etti.
TERMİNALLERDE YOĞUNLUĞA KARŞI YENİ DÜZENLEME
Yeni yönetmelikle terminal yoğunluklarının taşımacılar üzerindeki etkisini azaltmaya yönelik adımlar da atıldı. Buna göre terminallerde yer bulunamaması halinde yerel makamlar tarafından tahsis edilen veya gösterilen alanlar kullanılabilecek.
Bakan Uraloğlu, bu düzenlemeyle özellikle yoğun dönemlerde yaşanan operasyonel sorunların azaltılmasının hedeflendiğini kaydetti.
MEVSİMLİK TARIM İŞÇİLERİNİN TAŞINMASINA DÜZENLEME
Yönetmelikte mevsimlik tarım işçilerinin taşınmasına ilişkin yeni kurallar da yer aldı. Buna göre D3 yetki belgesi sahipleri yalnızca kendi tarım alanlarında çalışacak mevsimlik tarım işçilerini taşıyabilecek.
Düzenlemeyle tarım işçilerinin taşınmasında kayıtlı ve kontrollü bir yapının oluşturulması amaçlanıyor.
KURYE TAŞIMACILIĞINA YENİ YÜKÜMLÜLÜKLER GETİRİLDİ
Karayolu taşımacılığındaki dijital dönüşüm kapsamında kurye taşımacılığına ilişkin yeni yükümlülükler de yönetmeliğe eklendi.
Kargo taşımacılığı yetki belgesine sahip taşımacıların kurye gönderisi taşımaları halinde kurye yükümlülüklerine uygun faaliyet göstermesi zorunlu olacak. Ayrıca SRC kurye ve kurye faaliyet belgelerinin temin edilmesi için sektöre 1 Ocak 2027’ye kadar süre tanındı.
Uraloğlu, tüm yetki belgesi sahipleri için Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi’nin (UETS) zorunlu hale getirildiğini de açıkladı. UETS uygulaması 1 Ocak 2027 itibarıyla devreye alınacak.
LOJİSTİK İŞLETMECİLİĞİNDE TECRÜBE ŞARTI DEĞİŞTİ
Uluslararası lojistik işletmeciliği faaliyetlerinde aranan 3 yıllık tecrübe şartına ilişkin hesaplama yöntemi de değiştirildi. Yeni düzenlemeye göre geçmişte alınmış ve süresi sona ermiş yetki belgelerinin geçerlilik süreleri de hesaplamaya dahil edilecek.
Yetki belgesi devir işlemlerinde ise mesleki yeterlilik şartının sağlanma süresi 45 günden 60 güne çıkarıldı.
YERLİ OTOMOBİLE TEŞVİK UYGULANACAK
Turizm amaçlı yolcu taşımacılığında otomobil kullanımına ilişkin yeni düzenlemeler de yürürlüğe girdi. Yerli Malı Belgesi’ne sahip otomobillerin tercih edilmesi halinde kullanılabilecek taşıt adetlerine ilişkin teşvik mekanizması uygulanacak.
Öte yandan 2013 model ve öncesi otomobillerin B2 ve D2 belgelerine eklenmesine ilişkin süre uzatımı da sağlandı.
MUAYENESİZ ARAÇLARIN YURT DIŞINA ÇIKIŞINA İZİN VERİLMEYECEK
Sürücüler için uygulanan yaş sınırlarının genel mevzuat hükümlerine bırakıldığını belirten Uraloğlu, muayenesi bulunmayan taşıtların yetki belgesine kayıtlı olsa bile trafik güvenliği gerekçesiyle yurt dışına çıkışına izin verilmeyeceğini bildirdi.
Ev eşyası taşımacılığı faaliyetlerinde ise yalnızca kamyonetle taşımacılık yapmak isteyenler için azami 1 kamyonet sınırı getirildi.
KADEMELİ CEZA SİSTEMİ DEVREYE ALINACAK
Yönetmelikle birlikte kayıt dışı taşımacılıkla mücadele kapsamında kademeli ceza sistemi de uygulanacak.
Uraloğlu, “Kuralsız ve kayıt dışı taşımacılığın önüne geçmek amacıyla kademeli ceza sistemini devreye alıyoruz” dedi.
Yeni sisteme göre ilk ihlalde 21 bin 333 lira, ikinci ihlalde 42 bin 666 lira, üçüncü ihlalde 106 bin 665 lira, dördüncü ihlalde ise 213 bin 330 lira idari para cezası uygulanacak. Beşinci ihlalde ise yetki belgesi iptal edilecek.
Ayrıca terminal işletmeciliğinde geçerli belge olmadan faaliyet gösterilmesinin de önüne geçilecek.
ENGELLİ VE DİYALİZ HASTASI TAŞIMACILIĞINA MUAFİYET
Yeni düzenleme kapsamında engelli ve diyaliz hastalarını tek taşıtla taşıyan D2 belgeli taşımacılar mesleki yeterlilik şartından muaf tutulacak.
Fiili taşıma imkanı bulunmayan taşımacılar için ise ODY-ÜDY şartı aranmayacak.
Bakanlık ayrıca kalkış veya varış noktası büyükşehir olan ve tarifeli faaliyet gösteren D4 yetki belgeleri için Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetim Sistemi (U-ETDS) veri iletim zorunluluğunu kaldırdı.
