Türkiye ile Irak arasında güvenlik alanında dikkat çeken yeni bir anlaşmaya varıldı. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları için New York’ta bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin 23 Eylül’de gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Türkiye-Irak Ortak Basın Açıklaması yayımlandı.
Açıklamada iki ülkenin stratejik ilişkilerinin bütün boyutlarıyla ele alındığı ve özellikle güvenlik alanındaki iş birliğinin derinleştirilmesi konusunda mutabakata varıldığı belirtildi.
SİNCAR İÇİN İKİ KRİTİK KARAR
Ortak açıklamanın güvenlik bölümünde Sincar’a ilişkin iki başlık öne çıktı. Türkiye ve Irak, Sincar’da Irak devletinin otoritesinin bütünüyle tesis edilmesi konusunda anlaşırken, bölgede bulunan “yasaklı yabancı silahlı unsurların varlığına son verilmesi” konusunda da ortak irade ortaya koydu.
Bağdat yönetimi son günlerde Sincar’daki silahlı yapıların statüsünü yeniden düzenlemek için bölgede üst düzey askeri çalışma yürütüyor. Irak Kara Kuvvetleri Komutanı Kasım el-Muhammedi, 22 Eylül’de yaptığı açıklamada Iraklı olmayan silahlı unsurların Sincar’ı terk etmesi gerektiğini, yerel Iraklı savaşçıların ise gerekli şartları taşımaları halinde ülkenin güvenlik güçlerine dahil edilebileceğini söyledi.
YBŞ SİLAH BIRAKACAK, UYGUN MENSUPLARI DEVLET YAPISINA ALINACAK
Sincar’daki sürecin merkezinde Şengal Direniş Birlikleri (YBŞ) bulunuyor.
Irak Başbakanlığı, eylül ayında YBŞ’nin silahlarını devlete teslim etmesine yönelik anlaşmaya varıldığını duyurdu. PKK ile bağlantıları bulunduğu çeşitli kaynaklarda belirtilen YBŞ’nin uygun durumdaki Iraklı mensuplarının Irak’ın resmi güvenlik kurumlarına dahil edilmesi üzerinde çalışılıyor.
Bazı bölgesel kaynaklar daha önce yaklaşık 2 bin 200 YBŞ mensubunun Irak ordusuna dahil edilmesinin planlandığını bildirmişti. Ancak entegrasyonun nihai kapsamı ve hangi güvenlik kurumları bünyesinde gerçekleşeceğine ilişkin ayrıntılar Bağdat tarafından bütünüyle açıklanmış değil.
Buna karşılık Iraklı yetkililerin son açıklamalarında, Irak vatandaşı olmayan silahlı unsurların Sincar’dan çıkarılacağı özellikle vurgulanıyor.
TÜRKİYE BAŞİKA-ZİLKAN’I KADEMELİ OLARAK DEVREDECEK
Sincar konusunda sağlanan ilerlemeye paralel olarak Türkiye’nin Irak’taki Başika-Zilkan yerleşkesindeki askeri varlığı konusunda da yeni bir döneme girilecek.
Ortak açıklamaya göre Türk kuvvetleri, üzerinde uzlaşılan mekanizma ve zaman çizelgesi doğrultusunda Başika-Zilkan yerleşkesini Irak Federal Hükümeti’ne kademeli olarak teslim edecek.
Iraklı güvenlik kaynakları da görüşme öncesinde Ankara ile Bağdat’ın Başika ve Zilkan’daki Türk kuvvetlerinin çekilmesi ve tesislerin Irak makamlarına devredilmesi konusunda anlaşmaya vardığını bildirmişti.
Ortak açıklamada ise sürecin kesin tamamlanma tarihi belirtilmedi; “kararlaştırılan mekanizma ve zaman çizelgesi” ifadesi kullanıldı.
SİNCAR’DA DEVLET OTORİTESİ, BAŞİKA’DA DEVİR
Böylece Türkiye ile Irak arasında güvenlik dosyasındaki iki süreç birbirine bağlanmış oldu.
Bağdat bir taraftan Sincar’daki yabancı silahlı unsurların varlığına son vermeyi ve yerel silahlı yapıları devlet kontrolüne almayı, diğer taraftan Türkiye’nin Başika-Zilkan’daki yerleşkesinin kontrolünü devralmayı hedefliyor.
Türkiye açısından ise Başika-Zilkan’ın devri, ortak açıklamada doğrudan Irak’ın Sincar’daki güvenlik uygulamalarında kaydettiği ilerlemeyle ilişkilendirildi.
KALKINMA YOLU DA ORTAK AÇIKLAMADA
Erdoğan-Zeydi görüşmesinde güvenliğin yanı sıra ekonomik ilişkiler de ele alındı.
Taraflar, Türkiye ile Irak arasındaki ticaret ve yatırım hacminin artırılması, daha önce imzalanan anlaşmaların uygulamaya geçirilmesi ve özellikle Kalkınma Yolu Projesi’nin hızlandırılması konusunda görüş birliğine vardı.
Türkiye ve Irak, son aylarda Kalkınma Yolu’nun yanı sıra enerji, ulaştırma, savunma sanayii, su ve ticaret alanlarındaki iş birliğini genişletmeye yönelik temaslarını artırmıştı.
Açıklamanın tamamı şu şekilde:
TÜRKİYE VE IRAK ORTAK BASIN AÇIKLAMASI
23 Eylül 2026 tarihinde New York'ta bir araya gelen Türkiye Cumhuriyeti
Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve Irak Cumhuriyeti Başbakanı Sayın Ali Zeydi, aşağıdaki hususlarda ortak iradelerini beyan etmişlerdir.
Türkiye ve Irak makamlarının iki ülke arasındaki stratejik ilişkileri tüm veçheleriyle ele aldıkları görüşmelerde, taraflar güvenlik alanında iş birliğini derinleştirme konusunda mutabık kalmış; bu çerçevede Sincar'da devlet otoritesinin bütünüyle tesisi ve yasaklı yabancı silahlı unsurların varlığına son verilmesi konusunda anlaşmışlardır. Irak'ın bu güvenlik uygulamalarının kaydettiği ilerleme çerçevesinde; kararlaştırılan mekanizma ve zaman çizelgesi doğrultusunda, Türk kuvvetleri Başika-Zilkan yerleşkesini Irak Federal Hükümetine kademeli olarak teslim edecektir.
Taraflar ayrıca, ikili ticaret ve yatırım hacminin genişletilmesi, imzalanan anlaşmaların derhal uygulamaya konulması ve başta Kalkınma Yolu Projesi olmak üzere ortak stratejik projelerin hızlandırılması hususlarında görüş birliğine varmışlardır.
