Türkiye’de çay tüketimini detaylarını inceleyen “Türkiye’de Değişen Çay Tüketim Alışkanlıkları Araştırması” bitti. 15 ilde 1661 kişinin katılımı ile yapılan anket çalışması, yerli üretimin karşı karşıya olduğu ekonomik riskleri ve yeni neslin değişen içecek tercihlerini ortaya koydu.
ÜRETİMDE DÜNYA DEVİ OLSAK DA İHRACATTA GERİDE KALIYORUZ
Araştırmanın sonuçlarına göre Türkiye, dünyanın 5. Büyük çay üreticisi ve 3. Büyük tüketicisi. Fakat küresel pazardaki fiyat rekabeti yerli üreticiyi zorluyor.
Dünyada kuru çayın kilogram ihracat fiyatı 2-4 dolar arasında değişiklik gösteriyor. Türkiye’deki kuru çay üretim maliyeti ise 5,5-6 dolar seviyesinde ilerliyor. Yüksek maliyetlerden dolayı Türkiye, üretimdeki gücüne rağmen küresel ihracat sıralamasında 42’nci sırada bulunuyor.
KAÇAK ÇAY SEKTÖRÜNÜN YERLİ ÜRETİCİ TEHDİDİ DEVAM EDİYOR
Raporda, özellikle Güney ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde “kaçak çay” olarak bilinen yabancı menşeli Seylan çayının yaygınlığına vurgu yapıldı. Gaziantep, Diyarbakır ve Adana gibi illerimizde dökme-kaçak çayın çok fazla kullanılması, yerli sanayicinin üzerinde stok ve maliyet baskısına neden oluyor.
GENÇ VE EĞİTİMLİ NESİL ÇAY TÜKETMİYOR
Çay, Türkiye’de hala en popüler içecek olmaya devam ediyor. Öyle ki her 10 kişiden 9’u günlük çay içiyor ve toplumun yarısı günde 5 bardaktan fazla çay tüketiyor. Fakat araştırmanın dikkat çeken diğer çarpıcı sonuçları şöyle:
- Yaş düştükçe ve eğitim seviyesi yükseldikçe çay tüketimi de düşüyor
- Genç nesil ve kadınlar geleneksel çay yerine hazır kahve, filtre kahve ve bitki çaylarına yöneliyor
- Tüketiciler çay tercihlerini reklamlardan ziyade marka deneyimi ve ürün kalitesine göre yapıyor
Uzmanlar genç nüfusun çaya olan ilgisini tekrar artırmak ve yerli üretimi korumak için şu adımların atılmasını tavsiye ediyor:
- Kahve zincirlerine alternatif, modern ve trendlere uygun “yeni nesil çay evleri” konsepti yaygınlaştırılmalı
- Kaçak çayla mücadele artmalı; yerli Türk çayının hijyen ve sağlık avantajları ön plana çıkarılmalı
- Sektördeki Ar-Ge destekleri artırılmalı ve çaydaki KDV oranı düşürülerek yerli üreticiye nefes aldırılmalı.
