Zimbabve’de Kariba Gölü çevresinde yürütülen fosil araştırmaları, dinozorların erken dönemlerine ilişkin önemli bir keşfi ortaya çıkardı. Uluslararası ekip, yaklaşık 210 milyon yıl önce yaşamış ve bilim dünyasında daha önce tanımlanmamış bir dinozor türüne ait çok sayıda kemik buldu.
Sekiz yıl boyunca sürdürülen kazı ve incelemelerin ardından yeni türe “Musango matusadonaensis” adı verildi. Yerel dilde “çalılıkta yaşayan” anlamına gelen isim, türün bulunduğu bölgeye de gönderme yapıyor.
UZUN BOYUNLU DEVLERİN ERKEN AKRABALARINDAN
Geç Triyas Dönemi’nde, kıtaların henüz birbirinden ayrılmadığı Gondvana’da yaşayan türün, daha sonraki dönemlerde ortaya çıkan Diplodocus gibi uzun boyunlu dev dinozorların erken akrabalarından biri olduğu belirlendi.
Yaklaşık sekiz yaşında öldüğü tahmin edilen hayvanın neredeyse erişkin boyutlarına ulaştığı düşünülüyor. Araştırmacılar, fosiller üzerinden dinozorun yaklaşık 4,5 metre uzunluğunda ve 222 kilogram ağırlığında olduğunu hesapladı.
Kazılarda omurga, kaburga, kol, bacak ve ayak kemikleri ortaya çıkarıldı. Ancak türün kafatasına henüz ulaşılamadı.
İKİ AYAK ÜZERİNDE YÜRÜYORDU
Araştırmacılar, Musango matusadonaensis’in iki ayak üzerinde hareket ettiğini belirledi. Su kenarında yetişen bitkilerle beslenen bir otobur veya hepçil olduğu düşünülse de türün beslenme biçimi ve duyusal özellikleri, kafatası fosili bulunmadan kesin olarak ortaya konulamıyor.
Yeni tür, aynı zamanda Zimbabve’de şimdiye kadar bilimsel olarak tanımlanan beşinci dinozor oldu.
KAZILAR VAHŞİ YAŞAMIN ARASINDA YAPILDI
Fosillerin çıkarılması yalnızca bilimsel açıdan değil, saha koşulları nedeniyle de büyük bir mücadele gerektirdi. Güney Afrika, İngiltere ve Zimbabve’den araştırmacıların yer aldığı ekip, Matusadona Ulusal Parkı sınırlarında, en yakın yerleşim birimine yaklaşık 50 kilometre uzaklıktaki bölgede çalıştı.
Timsah, su aygırı, fil ve aslanların bulunduğu alanda gerçekleştirilen kazılarda araştırmacılara yerel rehberler eşlik etti. Ekip, çalışmalar sırasında nehri aynı zamanda gezici laboratuvar olarak kullandı.
AFRİKA’NIN FOSİL GEÇMİŞİ İÇİN YENİ BİR PENCERE
Keşif, Triyas’tan Jura Dönemi’ne geçiş sırasında dinozorların nasıl geliştiğine ilişkin önemli bilgiler sunuyor. Özellikle bu kadar eski ve iyi korunmuş kayaçların bulunduğu bölgelerin dünya genelinde az olması, buluntunun bilimsel değerini artırıyor.
Araştırmacılar, Afrika’nın tarih öncesi canlılara ilişkin potansiyelinin uzun yıllar yeterince araştırılamadığını belirtiyor. Siyasi çatışmalar, ulaşım sorunları ve saha koşullarının araştırmaları zorlaştırdığına dikkat çeken bilim insanları, yeni kazılarla kıtanın henüz keşfedilmemiş fosil zenginliğinin daha iyi anlaşılabileceğini düşünüyor.
Uzmanlara göre Musango matusadonaensis, Afrika’nın paleontolojik açıdan barındırdığı zenginliğin yalnızca küçük bir bölümünü ortaya koyuyor.
