Yeni araştırmalar, demans belirtileri ile savaşan yaşlı yetişkinlerde bilişsel sağlığın teknolojiyle desteklendiğini ortaya koyuyor.
Bilim insanları, dijital dünyanın beyin jimnastiği etkisi yarattığını ve zihin açıcı aktiviteler arasında en etkili yöntemlerden biri olduğunu belirtiyor.
Uzmanlara göre dijital teknoloji, sanılanın aksine 'beyin çürümesine' yol açmıyor; doğru kullanıldığında bilişsel işlevleri güçlendiriyor.
Bilim insanları bile şaşkın: Süper yaşlıların hafızaları 30 yaş daha genç!
YÜZDE 58 DAHA AZ RİSK
T24'te yer alan habere göre, ABD'deki Teksas Üniversitesi Dell Tıp Fakültesi araştırma ekibinden Jared Benge ve arkadaşlarının Nature Human Behaviour dergisinde yayımladığı çalışma, 50 yaş ve üzeri bireylerde teknoloji kullanımının etkilerini mercek altına aldı.
Toplamda 57 farklı çalışmayı kapsayan meta-analiz sonucunda, bilgisayar ve akıllı telefon kullanan yaşlılarda bilişsel bozulma riskinin, kullanmayanlara kıyasla yüzde 58 oranında daha düşük olduğu tespit edildi.
Uzmanlar, bu verilerin teknolojinin zararlı olduğu yönündeki genel kanıyı yıktığını belirtiyor.
BEYİN ÇÜRÜMESİ EFSANESİ ÇÜRÜDÜ
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Baylor Üniversitesi Psikoloji ve Nörobilim bölümünden Doç. Dr. Michael Scullin, teknolojinin bilişsel zarara yol açtığına dair ellerinde hiçbir kanıt olmadığını ifade etti.
The Washington Post'a konuşan Doç. Dr. Michael Scullin, ilişkinin iki yönlü olabileceğini vurguladı.
Bilişsel yetenekleri güçlü olan bireyler teknolojiyi daha rahat kullanırken, teknolojiyi aktif kullananların da beyin fonksiyonlarını koruduğu görüldü.
Sosyoekonomik düzey ve eğitim durumu gibi değişkenler denkleme dahil edildiğinde bile dijital araçların koruyucu etkisi sabit kaldı.
Bilim kanıtladı: Abur cubur, demansı tetikliyor!
HER ŞEYİN FAZLASI ZARAR
New York Üniversitesi'nden sosyolog Virginia Chang'in katkı sunduğu 2023 tarihli bir başka çalışma ise kullanım dozunun önemine dikkat çekti.
Araştırma sonuçları, düzenli internet kullanıcılarının demans riskinin oldukça düşük olduğunu doğrulasa da aşırı kullanımda bu riskin tekrar artış gösterdiğini ortaya koydu.
Virginia Chang, elde edilen bulguları, "Her şeyin fazlası zarardır" ilkesiyle açıkladı ve dengeli kullanımın önemine işaret etti.
TELEVİZYON İZLEMEK RİSKİ ARTIRIYOR
Dijital etkileşimin türü de beyin sağlığı üzerinde belirleyici bir etken olarak öne çıkıyor.
2022 yılında 60 yaş üzerindeki 145 binden fazla katılımcıyla yapılan bir çalışmada, bilgisayar kullanımına zaman ayıranların demans riskinin yüzde 15 düştüğü belirlendi.
Buna karşılık, pasif bir eylem olan televizyon izlemeye daha fazla vakit ayıranlarda demans riskinin yüzde 24 oranında arttığı saptandı.
Bilim insanları açıkladı: Hafızayı yüzde 13 artırıyor!
DİJİTAL SOSYALLEŞME İLE ZİHİN DİNÇ KALIYOR
Bilim insanları, teknolojinin bilişsel sağlığı üç temel mekanizma üzerinden desteklediğini belirtiyor.
Bunlar; zihinsel karmaşıklık, sosyal bağlantı ve telafi edici destek olarak sıralanıyor.
Yeni bir uygulama öğrenmek veya dijital bir sorunu çözmeye çalışmak beyni zorlayarak geliştiriyor.
Görüntülü görüşmeler ve sosyal medya ise yaşlılıktaki en büyük risklerden biri olan yalnızlığı azaltıyor.
Ayrıca hatırlatıcılar ve navigasyon gibi araçlar, günlük yaşamı kolaylaştırarak stres faktörünü ortadan kaldırıyor.
EKRAN BAŞINDA DENGEYİ KORUMAK ŞART
Uzmanlar, teknolojiye mesafeli duran yaşlıların profesyonel destekle dijital dünyaya adım atabileceğini belirtiyor.
Ancak ekran süresinin kontrol altında tutulması ve dijital araçların amaçsızca değil, fayda sağlayacak şekilde kullanılması öneriliyor.
Virginia Chang, teknolojinin hayatı kolaylaştırdığı ve zihni uyardığı sürece faydalı olduğunu, ancak dengenin kaybedilmemesi gerektiğini hatırlatıyor.
