Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro Jr., Güney Kore'nin başkenti Seul'de 8 Eylül 2026 tarihinde düzenlenen Seul Savunma Diyaloğu oturumunda salondan gelen soruları yanıtladığı sırada kürsüye Çin kaynaklı yazılı bir müdahale pusulası ulaştırıldı.
Pekin yönetiminin Güney Çin Denizi üzerindeki egemenlik iddialarını savunan ve 2016 yılında Lahey Daimi Tahkim Mahkemesi (PCA) tarafından verilen kararı yok sayan resmi tezlerin yer aldığı kağıt, oturum devam ederken Bakan Teodoro'nun eline tutuşturuldu.
Kürsüde konuşmasını bölerek kendisine iletilen metni inceleyen Filipinli Bakan, kapalı kapılar ardında yürütülmesi gereken diplomatik teamülleri çiğneyen bu girişimi anında deşifre etti.
Pekin'in hazırladığı itiraz metnini salondaki heyetlerin huzurunda yüksek sesle okuyan Bakan Teodoro, kağıtta sıralanan her bir iddiayı uluslararası sözleşmeler çerçevesinde çürüttü.
Schengen'i örnek aldılar: Tek vizeyle 6 ülkeye serbest seyahat başlıyor
RES IPSA LOQUITUR İLKESİYLE PEKİN YÖNETİMİNE SERT TEPKİ
Çin heyetinin salonda resmi soru sorma hakkını kullanmak yerine el altından kağıt göndermesini sert bir dille eleştiren Teodoro, yaşanan tablonun diplomatik vahametini şu sözlerle anlattı:
"Elimde bir not var ve sanırım bu Çin'den geldi.
'Güney Çin Denizi tahkimine ilişkin tutumumuz açık, tutarlı ve nettir.'
Aslında hiçbir tutumları yok.
'Tahkim kararı uluslararası hukukun temel ilkelerini ihlal etmektedir.'
Ne olmuş yani, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) metnine imza attınız, asıl ihlal sizin yaptığınızdır.
'Sözde tahkim kararı yasa dışı, geçersiz ve hükümsüzdür.'
Bunu sadece siz söylüyorsunuz.
'Kararın hiçbir bağlayıcı gücü bulunmamaktadır.'
Çünkü Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi hükümlerine tâbi olmak istemiyorsunuz.
'Çin bu kararı ne kabul eder ne de tanır, karardan doğan hiçbir iddiayı kabul etmeyecektir.'
Elbette tanımazsınız, çünkü davayı kaybettiniz.
Bana yöneltilen sorunun ötesinde, uluslararası bir forumda bir ülkeyle nasıl bu şekilde muhatap olabilirsiniz?
Bu forumun organizatörlerine saygısızlık ederek medeni bir ilişki kurmayı nasıl bekliyorsunuz?
Size soruyorum, kürsüde bana bir soru yöneltilirken elime tutuşturulacak doğru kağıt bu mu?
Bu tür bir davranışa siz nasıl muamele edersiniz?
Burada hukuki bir ilke devreye giriyor; res ipsa loquitur, yani durumun kendisi her şeyi açıkça anlatıyor.
Bana iletilen bu tutum yalnızca uluslararası hukuka saygısızlık etmekle ve Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ni yere fırlatıp çiğnemekle kalmıyor.
Bu davranış aynı zamanda son derece nazik ev sahibimiz Kore Cumhuriyeti'ne ve salondaki dinleyicilere gösterilmesi gereken asgari nezaketi de çiğniyor.
Belki de Çin'in asıl yapması gereken şey, en temel nezaket kurallarına ve davranış standartlarına uymaktır."
EV SAHİBİ GÜNEY KORE'YE VE ULUSLARARASI HUKUKA SAYGISIZLIK
Filipinler Savunma Bakanı Teodoro'nun uluslararası salonda sergilediği bu net duruş, Güney Çin Denizi'nde uzun süredir devam eden egemenlik mücadelesinde yeni bir kırılma noktası oluşturdu.
Lahey'deki mahkemenin 2016 yılında açıkladığı karar, Filipinler'in münhasır ekonomik bölgesi içindeki haklarını tescilledi ve Pekin'in tarihi haritalara dayandırdığı hak iddialarını bütünüyle hükümsüz kıldı.
Pekin yönetimi, aradan geçen yıllara rağmen söz konusu bağlayıcı tahkim kararını uygulamayı reddederek bölgedeki resifler ve adacıklar çevresinde askeri varlığını genişletmeyi sürdürdü.
Seul'deki oturumda yaşanan bu açık restleşme, diplomatik protokollerin çiğnendiği anların kayda geçmesiyle birlikte zirvenin en çok konuşulan gündem maddesi haline geldi.
Dünyanın diğer ucundan gelen Türkiye övgüsü: Biz de yapacağız
