Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bir bankada çalışan personelin mola sürelerine müdahale eden ve çalışanlara, "Sakın ishal olmayın" uyarısı gönderen şube müdürünün eylemlerini psikolojik taciz sayarak emsal bir karara imza attı.
Özel bir bankada 13 yıldır takım lideri kadrosunda görev yapan davacı personel, birimine atanan ikinci müdürün sert, rencide edici, tehditkâr ve aşağılayıcı yönetim anlayışına maruz kaldı.
Yaşadığı baskıyı ve haksız uygulamaları bir üst yöneticisine aktaran çalışan, bu şikayetinin hemen ardından doğrudan müdürün kişisel hedefi haline geldi.
Çalışma ortamında diğer personelin idari izin haklarından faydalanmasına izin verilirken, şikayette bulunan takım liderinin izin talepleri gerekçesiz şekilde geri çevrildi.
TOPLANTIDA HAKARET EDİP MASASINI GÖZ HAPSİNE ALDI
Birim müdürü, tüm takım liderlerinin katıldığı kalabalık bir toplantı esnasında davacı personele yönelik 'şerefsiz' ve 'karaktersiz' hakaretlerini savurdu.
Uygulanan psikolojik baskıyı daha da artırmak isteyen yönetici, personelin çalışma masasını kendi odasının tam karşısına taşıyıp personeli kesintisiz bir göz hapsine aldı.
Mesai arkadaşlarıyla iletişimi kesilerek yalnızlaştırılan çalışan; sistematik baskı, yıldırma ve ayrımcılık nedeniyle ağır sağlık problemleri yaşayarak depresyon ile hipertansiyon tedavisi görmeye başladı.
Uğradığı haksızlıkların çözülmesini beklerken banka yönetimi tarafından iş akdi feshedilen mağdur çalışan, hakkını aramak amacıyla İş Mahkemesi bünyesinde dava açtı.
Davacı çalışan; manevi tazminat, maddi tazminat ve ayrımcılık tazminatının davalı bankadan tahsil edilmesini talep etti.
BANKANIN KÜÇÜLME SAVUNMASI MAHKEMEDE TAMAMEN ÇÖKTÜ
Davalı bankanın vekili ise feshin iş yerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan nedenlerle yapıldığını, tüm yasal hakların ödendiğini savundu.
Banka bünyesindeki Disiplin Kurulu incelemesinde davacıya özel bir mobbing uygulanmadığı sonucuna varıldığını belirten banka avukatı, davanın reddini istedi.
Dosyayı tüm detaylarıyla inceleyen İş Mahkemesi, şube müdürünün personele gönderdiği elektronik postalarda molaların uzamaması, sık sık tuvalete gidilmemesi ve personelin ishal dahi olmaması yönünde rencide edici talimatlar verdiğini kayıtlara geçirdi.
Davacının performansının düşüklüğüne dair somut bir delil sunulamadığını vurgulayan mahkeme, dinlenen tanık beyanlarının da çalışanın işinde başarılı olduğunu doğruladığını kaydetti.
Mahkeme heyeti, dava sürecinde ortaya çıkan hukuka aykırı mobbing pratiklerini şu tespitlerle sıraladı:
— Tuvalet ve mola baskısı: Günde iki kez tuvalete gidilmesinin dahi problem haline getirilmesi ve çalışanlara ishal olmamaları yönünde aşağılayıcı e-postalar iletilmesi.
— Göz hapsi ve tecrit: Sadece davacının masasının müdürün tam karşısına alınarak tüm hareketlerinin denetlenmesi ve diğer çalışanların davacıyla irtibatının koparılması.
— Toplantıda aleni hakaret: Kurum içi liderler toplantısında davacıya hakaretler savrulması ve yıllık izin döneminde dahi zorla çalıştırılması.
— Haksız fesih kurgusu: Bankanın küçülme bahanesini öne sürmesine karşın, aynı dönemde aynı gerekçeyle başka hiçbir personelin işine son verilmemesi.
İş yerinin halı saha turnuvasında ölen işçinin vefatı 'iş kazası' sayıldı
İŞ MAHKEMESİNDEN MANEVİ TAZMİNATLA BİTEN EMSAL KARAR
İş Mahkemesi, bankanın uyguladığı sistematik psikolojik tacizi tescilleyen gerekçeli kararında şu ifadelere yer verdi:
"Davacının performansının düşük olduğuna dair davalı tarafından delil sunulmadığı gibi dinlenen tanıklarca da davacının performansının iyi olduğu ifade edilmiştir.
Davacının iş sözleşmesinin feshine gerekçe yapılan iletişim sorununun ise müdür tarafından psikolojik taciz uygulanmasının sonucunda diğer takım liderlerinin davacı ile iletişimini kesmiş olmasından kaynaklandığı tanık beyanlarından anlaşılmıştır.
Mola hususunda tuvalete bile iki kez üst üste gidildiğinde sorun olduğu, ishal olunmayacağına dair dahi e-posta atıldığı, davacıya mola hususunda uyarı mesajı atıldığı, aynı gün bu mesajdan birkaç saat sonra molaya çıkanları rencide edici sözler ile itham edici e-postaların atıldığı sabittir.
Davacının yeri değiştirilerek göz hapsine alındığı, sadece davacının yeri değiştirilerek bu şekilde göz hapsine alınıp mola saatlerinin kontrol edildiğinin tanık beyanları ve e-postalardan anlaşılmıştır.
Davacıya karşı rencide edici ve aşağılayıcı tavırda bulunulduğu, mola saatlerinin takip edildiği, davalı tanıklarınca da davacının yıllık izindeyken çalıştığının ve toplantıda söylenenlerin doğrulandığı, küçülme gerekçesi fesih nedeni olarak gösterilse de davacıdan başka aynı gerekçeyle işten çıkartılan olmadığı da sabittir.
Tüm bu süreçten davacının sağlığının olumsuz olarak etkilendiğine dair doktor raporlarının sunulmuş olması birlikte değerlendirildiğinde davacının uzun süren rencide edilmesi, dışlanması, yalnızlaştırılması ve şikayetlerine uzun süre geri dönüş yapılmayıp üzerine bir de iş sözleşmesi feshedilerek cezalandırılması şeklinde neticeye varan psikolojik taciz eylemleri ispat edilmiştir.
Davacının manevi tazminata hak kazandığının kabul edildiği, maddi tazminat ve ayrımcılık tazminatı şartlarının ise oluşmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir."
YARGITAY OY BİRLİĞİYLE MOBBİNG CEZASINI ONADI
İş Mahkemesi tarafından verilen kısmen kabul kararını kabul etmeyen davalı banka, dosyayı istinaf incelemesine taşıdı.
Bölge Adliye Mahkemesi, yerel mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde bir isabetsizlik bulunmadığını belirterek bankanın istinaf başvurusunu esastan reddetti.
Banka vekillerinin kararı temyize götürmesi üzerine devreye giren Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, dosyadaki delilleri ve hukuki süreci eksiksiz buldu.
Yargıtay, personeline mobbing uygulayan bankaya kesilen manevi tazminat cezasını oy birliğiyle kesin olarak onadı.
Girdikleri odada 16 dakika boyunca baş başa kalan personel tazminatsız kovuldu
