Bankalara ve geleneksel finans aracılarına ihtiyaç duymadan, otomatik akıllı kontratlar üzerinden işlem yapılmasını sağlayan Merkeziyetsiz Finans (DeFi) ekosistemi ağır bir çöküşün eşiğinde. DefiLlama verilerine göre, art arda gelen yüksek profilli siber saldırıların ardından yatırımcılar güvenini kaybetti ve sektörden kısa süre içinde tam 14 milyar dolar çekildi.
Krizin fitilini, geçtiğimiz ay DeFi borsası Drift'ten çalınan 280 milyon doların ardından, sektörün en büyük kredi platformu olan Aave'ye yapılan saldırı ateşledi.
KUZEY KORELİ HACKERLAR SİSTEMİ FELÇ ETTİ
18 Nisan'da Kuzey Kore bağlantılı olduğu düşünülen bilgisayar korsanları, kullanıcıların token'larını kilitlemeden yüksek ödüller kazanmasını sağlayan KelpDAO platformundan yaklaşık 290 milyon dolar değerinde Ethereum bağlantılı token çaldı. Hackerlar, çaldıkları bu varlıkları Aave platformunda teminat olarak kullanıp borç çekerek sistemi adeta felç etti. Bu şeytani plan, Aave'yi 230 milyon dolara varan devasa bir şüpheli alacak yüküyle baş başa bıraktı.
KRİPTO MİLYARDERLERİNDEN "GİZLİ" KURTARMA OPERASYONU
2008 Küresel Finans Krizi'nde "devletlerin batan bankaları kurtarmasına" tepki olarak doğan ve her fırsatta "merkeziyetsizliği" savunan DeFi sektörü, kendi krizinde ironik bir şekilde milyarderlere sığındı.
Sistemin zincirleme bir çöküşe gitmesini engellemek için Ethereum'un kurucu ortağı Joseph Lubin, kripto milyarderi Justin Sun ve LayerZero, Mantle gibi büyük altyapı şirketleri gizlice devreye girerek Aave'yi kurtarma operasyonu (bailout) başlattı. Aave CEO'su Stani Kulechov bu durumu "ekosistemi kurtarmak için yapılmış bir stres testi" olarak savunsa da uzmanlar aynı fikirde değil.
"SİSTEMİ 12-20 KİŞİ AYAKTA TUTUYOR!"
Kripto analiz şirketi Kaiko'nun kıdemli araştırma analisti Adam Morgan McCarthy, yaşanan kurtarma operasyonunun DeFi'nin ruhuna tamamen aykırı olduğunu belirterek şok edici bir tespitte bulundu:
"Merkeziyetsizmiş gibi yapıyorlar. Gerçekçi olmak gerekirse, kripto dünyasında 20 yıldır bulunan ve birbirlerinin projelerini hayatta tutmak, kendi fiyatlarının düşmesini engellemek için çıkar birliği yapan 12 ila 20 adam var."
Bu güven krizinin ardından yatırımcıların kaçışıyla birlikte 2021'de 180 milyar dolara ulaşan pazar büyüklüğü, son bir yılın en düşük seviyesi olan 86 milyar dolara kadar geriledi. Aave'nin kendi token'ı Nisan ayından bu yana yüzde 20, son bir yılda ise yüzde 50 değer kaybetti. Uniswap token'ı da geçen yıla göre yüzde 34 düşüş yaşadı.
YENİ KABUS: YAPAY ZEKA VE DÜZENLEYİCİLER
Sektördeki bu büyük sarsıntı ABD'li düzenleyicilerin de radarına girdi. Senatörler Elizabeth Warren ve Bernie Sanders, kripto şirketlerinin devlet tarafından kurtarılmasına karşı çıkan yasa tasarılarını çoktan gündeme taşımış durumda.
Ancak DeFi için asıl büyük tehlike teknolojinin ta kendisi olabilir. Merkeziyetsiz teknoloji firması Gnosis'in kurucu ortağı Friederike Ernst, hackerların yapay zeka (AI) kullanarak sistemdeki açıkları bulmada çok daha yetenekli hale geldiğini belirterek yatırımcıları uyardı: "Ekosistemdeki insanların şunu anlaması gerekiyor: Bizler çok kolay hedefleriz. Güvenlik bariyerleri henüz yerine oturmadı. DeFi'de bulunmak için çok tehlikeli bir zaman."
