Son yıllarda ABD'deki "Genius Yasası" gibi stablecoinler için yasal çerçeveler çizen düzenleyici adımlar atılsa da, bu dijital varlıkların küresel finansın belkemiği olan büyük montanlı işlemler (toptancı piyasalar) için kullanılması şu anki tabloda pek olası görünmüyor.
Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) Ödemeler ve Piyasa Altyapıları Komitesi eski sekreterya başkanı ve eski IMF icra direktörü tarafından kaleme alınan analize göre, bunun nedeni oldukça basit: Mevcut stablecoin düzenlemeleri büyük ölçekli takas varlıkları olarak işlev görebilecek kadar güvenli değil.
DEVASA İŞLEMLER İÇİN STANDARTLAR ÇOK YÜKSEK
Bankalar ve aracı kurumlar gibi denetime tabi finansal kuruluşlar arasındaki büyük değerli ödemeler ve menkul kıymet işlemleri, Finansal Piyasa Altyapıları (FMI) olarak bilinen özel yapılar üzerinden gerçekleşiyor.
2007-2009 küresel finans krizinin ardından, önde gelen merkez bankaları FMI'ların uyması gereken 24 maddelik kapsamlı bir prensipler dizisi üzerinde anlaştı. Bu kuralların en önemlisi, işlemlerin kredi veya likidite riski taşımayan en yüksek kaliteli para formuyla (ideal olarak merkez bankası parası veya rezervleri) yapılması zorunluluğu. İşlem yapan tarafların hesaplarına gün içi dahil olmak üzere çok kısa sürede (anında) fon sağlayıp çekebilmesi gerekiyor.
"STABLECOİNLERİN BİLANÇOSU RİSK TAŞIYOR"
Makaleye göre, günümüzün önde gelen stablecoin ihraççılarının bilançoları ve iş modelleri, düzenlemeye tabi olan FMI'ların (örneğin CLS Bank veya Euroclear) standartlarıyla tamamen uyuşmazlık gösteriyor:
Likidite ve Nakde Çevirme Sorunu: Stablecoinler, sigortasız banka mevduatlarında yüz milyonlarca dolar tutuyor. Sabit coinlerin itibari paraya (fiat) çevrilmesi genellikle 1 ila 3 iş günü sürüyor. Oysa toptancı piyasalar anlık işlem gücüne ihtiyaç duyuyor.
Sistemik Kriz Riski: Büyük çaplı bir nakde çevirme dalgası yaşanması durumunda, şirketlerin ellerindeki menkul kıymetleri hızla satması gerekecek. Bu durum geleneksel menkul kıymet piyasalarında dalgalanmaları tetikleyebilir.
Sonuç olarak, mevcut stablecoin düzenlemeleri toptancı (kurumsal) takas varlıkları için gereken kredi kalitesini veya anlık likiditeyi sunamıyor.
MERKEZ BANKASI HESAPLARI TEK BAŞINA YETERLİ Mİ?
Analizde, stablecoin şirketlerinin doğrudan merkez bankası rezerv hesaplarına erişim sağlamasının bu yapıları daha güvenli hale getirip getirmeyeceği de tartışılıyor.
Böyle bir adımın stablecoinlere olan güveni artıracağı ve nakit çıkışlarına karşı likidite tamponu sağlayacağı kabul edilse de, bunun küresel standartları karşılamak için tek başına yeterli olmayacağı belirtiliyor. Çünkü mevcut stablecoin ihraççılarının iş modeli, faiz getiren varlıklardan gelir elde etmek için coin ihracını maksimize etmeye dayanıyor. Özel sektör FMI'ları ise bilançolarını minimumda tutarak işlem takasından gelir elde ediyor.
ÇÖZÜM NE? CBDC VEYA YENİ NESİL ÖZEL COİNLER
Finans sisteminin takas sorununu çözmek için masadaki en güçlü alternatif, düzenleyici beklentilerini tam olarak karşılayan "Tokenize Edilmiş Merkez Bankası Parası" (CBDC).
Bununla birlikte makale, toptancı piyasaların takası için tamamen yeni bir tasarıma sahip özel sektör stablecoin'lerinin de üretilebileceğine dikkat çekiyor. Ancak bu yeni nesil coinlerin, mevcutlardan farklı olarak, yalnızca düzenlemeye tabi finansal kuruluşlar tarafından kullanılması ve sadece büyük finansal işlemlerin takasıyla sınırlandırılmış bir iş modeline dayanması gerekecek.
