Kültür ve Turizm Bakanlığının TBMM Komisyonu’nda geçen 2027 bütçesi, rakamların ardına gizlenmiş ciddi bir kültür politikası değişimine işaret etti. 95,1 milyar liralık dev bütçede, ödenekli sanat kurumlarına ayrılan paylar geçtiğimiz yıl yaşanan tartışmaların resmi yansıması niteliğinde. Hatırlanacağı üzere geçtiğimiz yıl Devlet Opera ve Balesinin 5 milyarlık bütçesi muhafazakâr çevrelerce hedefe konmuştu. Yeni bütçe tablosu, bu tepkilerin kâle alındığını ve operaya resmen ‘fren’ yaptırıldığını gösterdi.
TİYATRO GİDERİNDE YÜZDE 205 ARTIŞ
Ödenekli kurumlardaki artış oranları da makasın nasıl açıldığını kanıtlıyor. Tiyatronun bütçesi yüzde 40 gibi devasa bir oranla 7,4 milyar liraya sıçrarken, hedefteki operanın artışı yüzde 29,7’de frenlenerek 6,8 milyar lirada tutuldu. Bütçenin en çarpıcı kalemi ise tiyatronun ‘yolluk’ harcamaları oldu. Yıl içinde ödeneklerini aşarak sürekli ek bütçe isteyen Devlet Tiyatrolarının turne yollukları için ayrılan pay, yüzde 205 oranında astronomik bir zamla 72,9 milyon liradan 222 milyon 364 bin liraya çıkarıldı.
TURİZMDE FORMULA 1 KOZU
Kültür-sanat tarafındaki bu radikal değişimin yanı sıra, bütçenin turizm ayağında ibre yeniden küresel etkinliklere döndü. İlk dokuz ayda 51,2 milyar dolar gelir elde edilen turizmde yeni dönemin prestij projesi Formula 1 olacak. 2021’den bu yana Türkiye’ye uğramayan yarışların, 6 yıllık aranın ardından 2027’de yeniden İstanbul Park’a kazandırılacağı komisyonda resmen müjdelendi.
Komisyonda kabul edilen 95,1 milyar liralık bütçe, aralık ayında TBMM Genel Kurulunda yapılacak son oylamanın ve Cumhurbaşkanı onayının ardından Resmi Gazete’de yayımlanarak resmen yasalaşacak.
5 YILLIK MAKAS VE ‘TAN SAĞTÜRK’ ETKİSİ
Kültür bütçesindeki rakamlar incelendiğinde, operanın beş yıllık bütçe üstünlüğünün 2027 itibarıyla nasıl eridiği net biçimde görülüyor. Resmi verilere göre 2022’de Devlet Opera ve Balesi 543,6 milyon lira alırken, Devlet Tiyatrolarının bütçesi 500 milyon lira bandındaydı. Eylül 2023’te Tan Sağtürk’ün Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğüne getirilmesiyle kurumun bütçesi ivme kazandı. Sağtürk döneminde hazırlanan 2024 bütçesinde opera 2,69 milyar, tiyatro 2,6 milyar lira alırken; 2025’te (opera 4,6 milyar, tiyatro 4,69 milyar) ve 2026’da (opera 5,24 milyar, tiyatro 5,29 milyar) iki kurumun payı başa baş noktasına geldi. Ancak Sağtürk’ün 17 Ocak 2026’da görevden ayrılmasının ardından hazırlanan ilk bütçe olan 2027 komisyon onayında bu denge ilk kez sert bir şekilde kırılarak ibre tamamen tiyatroya döndü. Tiyatro bütçesi yüzde 40 artışla 7,4 milyar liraya fırlarken, hedefteki operanın artış hızı yüzde 29,7’ye düşürülerek 6,8 milyar lirada frenlendi. Böylece Sağtürk döneminde yüzde 100’leri aşan oransal artışlar gören opera, onun ayrılışı sonrası ilk bütçede oransal olarak adeta çakılırken; tiyatro ile arasındaki makas da ilk kez 600 milyon lira gibi devasa bir farkla aleyhine açılmış oldu.
GELECEĞİN VİRTÜÖZLERİ AKM’DE BULUŞUYOR
Dünyanın farklı ülkelerinden genç piyanistleri Türkiye’nin yetenekli müzisyenleriyle aynı sahnede buluşturan 7. İstanbul Orchestra’Sion Uluslararası Piyano Yarışması, Atatürk Kültür Merkezi’nde müzikseverlerle buluşuyor. Notre-Dame de Sion Fransız Lisesi tarafından 2013’ten bu yana iki yılda bir düzenlenen organizasyon, İstanbul’u klasik müziğin merkezlerinden biri olarak konumlandırıyor. Sanat direktörlüğünü Jean-Yves Clément’ın üstlendiği yarışmanın jürisinde Gülsin Onay ve Toros Can gibi usta isimler yer alıyor. Dört turdan oluşan maratonun ilk üç turu NDS’de yapılırken, yarışmanın görkemli finali 15 Kasım saat 20.00’de AKM Tiyatro Salonu’nda gerçekleştirilecek. Final gecesinde genç piyanistler, Şef Orçun Orçunsel yönetimindeki Orchestra’Sion eşliğinde sahne alacak.
