Türkiye’nin en büyük demir çelik üreticisi olan İzmir Aliağa'daki HABAŞ fabrikasında tavan vincinin ark ocağı ve doğal gaz hattının üzerine düşmesi sonucu meydana gelen patlamada 18 işçi yanarak öldü. Bir işçi de fabrikanın önünde kendini ateşe verdi. Fabrikanın ‘iş cinayetleri’ sicili kabarık çıktı. Bir yıl önce aynı fabrikada 7 kişinin yaralandığı bir patlama olurken, birkaç gün önce de bir kişinin öldüğü bir patlama daha yaşandı. Şirketin 2025 raporunda ise iş güvenliği göstergelerinde bir önceki yıla göre belirgin bir kötüleşme yaşandığı yer aldı. 1999’dan bu yana şirket ve alt işverenlerinde toplam 34 işçi hayatını kaybetti.
İSRAİL’E ÇELİK İHRAÇ EDİYORDU
HABAŞ, sadece iş cinayetleriyle değil İsrail ile yaptığı ticaretle de gündeme geldi. İsrail'e çelik ihracatı, şirketin kendi raporuyla da belgelenen ticari faaliyetleri arasında yer almasına rağmen şirket ticaret iddialarını reddetti. Ancak, 2024’te ortaya çıkan belge ve görüntüler bu iddiaları çürüttü. Bunun yanı sıra HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran'ın 2017’de Kocaeli’nde bir işçinin öldüğü, 10 kişinin yaralandığı LPG tankeri patlaması nedeniyle 21 Mayıs 2026’da 4 yıl 10 ay hapis cezasına çarptırıldığı belirtildi. Başaran ve dört şirket yetkilisi asli kusurlu bulunarak meslekten men cezası aldı.
BU İKİNCİ PATLAMA
Patlamada ölen Makine mühendisi Kadir Kaan Özçelik’in kardeşi Şevval Özçelik “Bu ikinci patlamaydı. İlk patlamada bir kişi öldü ama olay büyümedi” dedi. “Ağabeyimin de daha önce elleri yandı. Ancak ‘İş kazası dersen seni işten atarlar’ diye korkuttular” diyen Özçelik, “O da şikayetçi olamadı ama şimdi öldü. Ben bu işin peşini bırakmayacağım” diye feryat etti.
FACİA YİNE GÖZ GÖRE GÖRE GELDİ
İzmir’in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen patlamada 18 işçi hayatını kaybetti, 1’i ağır 12 işçi yaralandı. Yaşanan facianın ardından 11 kişinin gözaltına alındığı adli ve idari soruşturma sürerken, patlamanın meydana geliş koşulları, vincin bakım geçmişine ilişkin soru işaretleri ve fabrikanın kendi raporunda belirtilen iş kazası sicili ‘Facia yine göz göre göre geldi’ dedirtti.
İzmir’de 18 işçinin hayatını kaybettiği HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’ndaki patlama, iş güvenliği ve denetim süreçlerine ilişkin soru işaretlerini büyüttü. Bakanlık müfettişlerinin geçmiş teftişlerde “çok ciddi sıkıntı” tespit etmediği açıklanırken, işçiler vincin uzun süredir bakım görmediğini öne sürdü. Şirketin kendi raporunda kayıp günlü iş kazalarının bir yılda yüzde 34, alt işverenlerde ise yüzde 118’in üzerinde arttığı ortaya çıktı. Fabrikada daha önce de patlama yaşandığını söyleyen işçilerin yakınları, eski kazaların üzerinin örtüldüğünü iddia etti. Faciada ağabeyini kaybeden 20 yaşındaki Şeval Özçelik ise kardeşinin daha önce iş kazasında yaralandığını, şikâyetçi olması halinde işten atılmakla tehdit edildiğini anlattı.
DENETİMLERDE ‘ÇOK CİDDİ SIKINTI YOK’
Faciada, 18 ölümün adli tıp tarafından yapılan incelemeye göre, karbonizasyon derecesinde yanıklara bağlı olarak gerçekleştiği ifade edilirken, aile başvurusuna göre 1 işçiye ulaşılamadığı belirtildi. İki mülkiye başmüfettişinin görevlendirildiği, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen geniş çaplı adli soruşturmada, aralarında fabrika yöneticilerinin de bulunduğu değerlendirilen 11 şüpheli gözaltına alınırken, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, patlamanın bakım çalışmaları sırasında düşen malzemenin doğal gaz ve oksijen borularını koparması sonucu patlamanın meydana geldiğini söyledi. Fabrikanın farklı dönemlerde denetlendiğini ve müfettişlerin işletmede “çok ciddi anlamda sıkıntıların yaşanmadığını” belirlediğini aktaran Işıkhan “Ancak yaşanan bu iş kazası ciddi anlamda bir sıkıntıya sebep oldu” dedi. Fabrikada 37 iş sağlığı ve güvenliği uzmanı, iki işyeri hekimi ve bir sağlık personelinin görev yaptığını açıklayan Işıkhan, gazetecilerin fabrikadaki vincin bakımının ne zaman yapıldığına ilişkin sorusunu ise yanıtlamadı. Işıkhan “Şu an bir şey söylemek için çok erken, olay çok sıcak. Denetlemeler ve teftişler bittikten sonra gerekli açıklamalar yapılacak” ifadelerini kullandı.
İŞÇİLERDEN BAKIM YAPILMADI İDDİASI
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, patlamanın elektrik ark ocağında iki haftada bir yapılan rutin bakım sırasında vincin çökmesiyle başladığını söylerken, Öte yandan, direnişteki Smart Solar işçileriyle dayanışmak için Aliağa’da bulunan DİSK/Enerji-Sen Kurucu Genel Başkanı Kamil Kartal, HABAŞ işçilerinden edindiği bilgileri aktararak “Tabii ki detaylı bilirkişi raporları çıktığında daha sağlıklı bilgiler alacağız. Ancak işçilerin anlatımına göre vincin bakımı uzun süredir yapılmıyor” dedi. Bakanlığın geçmiş denetimlerde ciddi bir sorun tespit edilmediği yönündeki açıklaması ile işçilerin bakım yapılmadığı iddiası, denetimlerin kapsamı ve etkinliğine ilişkin soruları beraberinde getirdi. İşçilerin uzun süredir bakım yapılmadığı yönündeki iddiasının bilirkişi incelemelerinde doğrulanıp doğrulanmayacağı bekleniyor.
ŞİRKETİN RAPORUNDA KAZALARDA YÜZDE 34 ARTIŞ
HABAŞ’ın 2025 sürdürülebilirlik raporundaki iş sağlığı ve güvenliği verileri de facianın ardından dikkat çekti. Bianet’in haberine göre, raporda şirket çalışanları arasındaki kayıp günlü iş kazası sayısı 2024’te 109 iken 2025’te 146’ya yükseldi. Böylece bir yılda yaklaşık yüzde 34 artış yaşandı. Alt işveren çalışanlarındaki artış ise çok daha yüksek gerçekleşti. 2024’te 38 olan kayıp günlü iş kazası sayısı 2025’te 83’e çıktı. Bu, bir yılda yüzde 118’i aşan artış anlamına geliyor. Şirket raporunda bu yükselişi açık biçimde kabul etti. HABAŞ ayrıca 2025 boyunca kendi çalışanları ile alt işveren çalışanları arasında ölümlü iş kazası kaydetmediğini bildirdi.
HABAŞ’IN KAYITLARINDA İSRAİL’E SATIŞ YER ALIYOR
HABAŞ’ın 2023 yılı Sürdürülebilirlik Raporu’nda İsrail, şirketin çelik ürünleri sattığı ülkeler arasında gösteriliyor. Türkiye’nin Mayıs 2024’te İsrail’le doğrudan ticareti durdurduğunu açıklamasının ardından, ticaretin Filistin üzerinden sürdürüldüğü iddiaları gündeme gelmişti. Hükümet ise ticaret yasağının ardından İsrail’e doğrudan ihracat yapıldığı iddialarını reddetti. Uluslararası gemi takip kayıtlarında, daha önce HABAŞ yüklerini taşıdığı belirtilen KAAN DEVAL isimli kuru yük gemisinin 28-29 Ekim tarihlerinde İsrail’in Hayfa Limanı’nda bulunduğu görülüyor. Gemi, 29 Ekim’de Hayfa’dan ayrılarak Türkiye’ye yöneldi. 5-7 Kasım tarihlerinde ise İzmir Aliağa’daki HABAŞ Terminali’ne yanaştığı bildirildi.
ÜÇ GÜN ÖNCE İŞE BAŞLAMIŞTI
Patlamada hayatını kaybeden 18 işçinin cenazeleri İzmir Adli Tıp Kurumu’na götürüldü. Kimlik tespiti için DNA eşleştirme işlemleri başlatılırken, işçilerin yakınları kurum önünde acı bekleyişi yürekleri yaktı. İşçilerin kimlikleri ise Ceylan Bıyıklı, Recep Fedai, Ferhat Maraşlı, Fatih Işık, Mustafa Sert, Kadir Kaan Özçelik, Abdülkadir Kınacı, Özcan Efe, İlker Sığırtmacıoğlu, Hüsnü Ersoy, Göksel Ünaldı, Yasin Taşçı, Uğur Temel, Barış Güney, Orhan Altay, Güner Gökçe, Ersin Oğuz ve Serkan Kurt olarak açıklandı. İzmir’de defnedilmesi beklenen 13 işçilerden Abdülkadir Kınacı (57) toprağa verilirken, Kınacı’nın emekli olduğu ancak fabrikada 3 gün önce işe başladığı öğrenildi.
ABİM ÖLMEDİ ÖLDÜRÜLDÜ
Fabrikada yaşamını yitiren işçilerin yakınları, İzmir Adli Tıp Kurumu’nda bekleyişini sürdürürken makine mühendisi Kadir Kaan Özçelik’in (25) kız kardeşi Şeval Özçelik (20) ağabeyinin fabrikada henüz üç aydır çalıştığını belirterek “Ağabeyim firma yöneticileri ve diğer sorumlular tarafından öldürüldü. Sabah hayatını kaybetti ama bize haber vermediler” dedi. Ağabeyinin daha önce de fabrikada iş kazası geçirdiğini anlatarak “Bu ikinci patlamaydı. İlkinde bir kişi öldü ama olay büyümedi. Ağabeyimin de elleri yanmıştı. Çevresindekiler ‘İş kazası dersen seni işten atarlar’ diyerek korkutmuş. Menemen Devlet Hastanesi’ne gitti ancak şikâyetçi olamadı. Bir hafta sonra yeniden işe başladı. Bu işin peşini bırakmayacağım” dedi.
FABRİKANIN ÖNÜNDE KENDİNİ ATEŞE VERDİ
Patlamanın ardından fabrikanın önüne gelen ve geçmişte uzun yıllar tesiste TIR şoförlüğü yaptığı öğrenilen T.İ. (40), üzerine yanıcı madde dökerek kendisini ateşe verdi. Çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine gelen 112 Acil Sağlık ekipleri, vücudunda ağır yanıklar oluşan T.İ.’ye ilk müdahaleyi yaptı. Ağır yaralı olarak ambulansla hastaneye kaldırılan T.İ. tedavi altına alındı.
2014’TEN BU YANA 27 BİN 660 İŞÇİ ÖLDÜ
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) verilerine göre, 2014-2025 yılları arasında en az 23 bin 625 işçi çalışırken hayatını kaybetti. Soma’dan Şirvan’a, Amasra’dan İliç’e, Hendek’ten Dilovası’na, Dilovası’ndan HABAŞ’a uzanan iş cinayetlerinde maden işçileri, inşaat emekçileri, kadınlar ve çocuklar yaşamını yitirdi. İSİG verilerine göre, 2025 yılında 2 bin 105 işçi, 2026 yılının ilk 10 ayında toplam can kaybı 1930’a yükseldi. İşçi ölümleri, çalışma yaşamındaki güvencesizlik ve denetim sorunlarının gündemdeki yerini koruduğunu gösteriyor.
