Yaklaşık bir yıl önce Rami Kütüphanesi’nde gerçekleşen özel bir toplantıda Sinema Genel Müdürü Birol Güven ile sinemacılar bir araya gelmiş; yönetmen ve yapımcılar Güven’e şehirde film çekmenin zorluklarından bahsederek, “Artık bir standart gelsin, İstanbul’da çekim yapmak labirente dönüştü” şikâyetinde buluşmuştu. Güven de bu konuda kapsamlı bir çalışma yürüttüklerini belirtmişti. Sektör paydaşlarının izin süreçlerindeki belirsizlikler, koordinasyon eksikliği ve sahada yaşanan bürokratik engellerden şikâyetçi olmaları üzerine hız kazanan çalışmalar meyvesini verdi.
Sinemacıların talebi nihayet karşılık buldu; Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, 2026 itibarıyla İstanbul’un ‘Film Çekimi Uygulama Esasları’ resmen yürürlüğe girdi. Bakanlık ile İstanbul Valiliği öncülüğünde hazırlanan bu yeni rehber, hem sinemacıların operasyonel süreçlerini hızlandırmayı hem de İstanbul halkının yaşam kalitesini korumayı hedefliyor.
Yeni düzenleme ile şehir üç ana çekim bölgesine ayrılırken, her bölge için farklı araç ve saat sınırlamaları getirildi. Düzenlemenin en dikkat çekici yanı, sadece yasakları değil; sektörün Birol Güven ile paylaştığı ‘maliyet’ ve ‘bürokrasi’ yükünü de hafifletmesi oldu. Sadeleştirilmiş prosedürler ve özellikle düşük bütçeli yapımlara sağlanan indirimlerle İstanbul, hem yerli hem de yabancı prodüksiyonlar için cazibesini artıracak. Sektör temsilcilerinin görüşleri alınarak hazırlanan düzenleme sayesinde, çekimler artık daha öngörülebilir, profesyonel ve şehir hayatına saygılı bir zeminde yürütülecek.
Sürecin sağlıklı işlemesi için her ilçede; kaymakamlık başkanlığında, büyükşehir belediyesi, ilçe belediyesi ve ilgili kurum temsilcilerinden oluşan en az üç üyeli İlçe Çekim Koordinasyon Birimleri kuruldu. Vatandaşlar ve sektör paydaşları, uygulama esaslarının tüm detaylarına İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile İstanbul Valiliği’nin resmî internet sitelerinden ulaşabilecek.
ARTIK ‘FİLM DOSTU’ ÜLKELERLE AYNI LİGDEYİZ
Peki, bu yeni kurallarla İstanbul dünya sinema pastasından hak ettiği payı alabilecek mi? Aslında bu yönetmelik, İstanbul’u Londra ve Paris gibi ‘film dostu’ devlerle aynı lige taşıyor. Avrupa’nın film başkentlerinde yıllardır uygulanan ‘Bölge Sistemi’, artık bizim sokaklarımızda da geçerli. Örneğin Paris’te bir sokağı kapatmak için haftalar öncesinden başlayan o disiplinli süreç, artık İstanbul’da da ‘7 Gün Kuralı’ ile çok daha hızlı ve profesyonel bir işleyişe kavuştu. Üstelik İstanbul, sadece yasak getirmekle kalmadı; butik projelere sağladığı yüzde 75’lik dev indirimle Avrupa’nın pek çok şehrinden daha cazip bir teşvik modeli sundu. Londra ve Berlin setlerinde görmeye alışık olduğumuz ‘Sıfır Atık’ ve ‘Komşuluk Bildirimi’ gibi çevre kriterlerinin de eklenmesiyle İstanbul artık sadece bir ‘doğal plato’ değil; Avrupa standartlarında, kuralları olan profesyonel bir endüstri merkezi kimliği kazandı.
İŞTE YENİ KURALLAR: MAHALLELİYE HABER VERİLECEK, ÇEVRE KİRLETİLMEYECEK
‘Film Çekimi Uygulama Esasları’nda getirilen kurallar, o gün Rami’de talep edilen ‘düzen’ ihtiyacının somut karşılığı oldu:
BÖLGE SİSTEMİ: 1. Bölge’de en fazla 7, 2. Bölge’de en fazla 11 büyük araçla çalışılabilecek. 3. Bölge’de ise araç sınırı yok.
SAAT SINIRI: 1. ve 2. Bölge’de çekimler kışın 00.00, yazın 01.00’e kadar sürebilecek. Belirlenen gece çekimi bölgelerinde ise 23.00-06.00 arası izin verilecek.
7 GÜN KURALI: Kamuya açık alan başvuruları en az 7 gün önceden yapılacak. “Yarın yolu kapatıyoruz” dönemi kapandı.
MESAFE ŞARTI: İki farklı set arasında en az 1 kilometre mesafe bulunması zorunlu hale geldi.
MAHALLELİ HAKLARI: Çekimden 24 saat önce çevre sakinlerinin bilgilendirilmesi zorunlu.
SIFIR ATIK: Setlerde tek kullanımlık plastik yasak, tarihi dokuya zarar verilmemesi esas.
MALİYET KOLAYLIĞI: Bakanlık destekli projeler ve 3 araçtan az ekipler için yüzde 75 indirim uygulanacak. El kamerasıyla yapılan çekimler ise ücretsiz.
