Antalya’nın Kumluca ilçesine bağlı Adrasan açıklarında deniz yüzeyinin 42 ila 55 metre derinliğinde sürdürülen sualtı arkeoloji kazıları, antik dönemin Akdeniz ticaretine ve zengin sofra kültürüne ışık tutuyor. Sualtı robotlarının desteğiyle yürütülen titiz çalışmalarda, milattan önce 1. yüzyıla tarihlenen batıktan binlerce eşsiz seramik gün yüzüne çıkarıldı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfe ilişkin yaptığı açıklamada "Akdeniz’in derinliklerinden 2 bin 100 yıllık sofra takımlarını gün yüzüne çıkarıyoruz. Sandıklara yerleştirilirken aralarına konulan kil sayesinde günümüze sağlam ulaşan bu eserler, Anadolu’nun üretim ustalığını ve Akdeniz’in ticaret geçmişini bugüne taşıyor" ifadelerini kullanarak, antik dünyanın en lüks sofra takımlarının bu batıkta bulunduğunu kaydetti.
122 FARKLI FORM VE BOYUTTA LÜKS YEMEK TAKIMI
Batığın ana yükünü, Hatay’ın Arsuz (antik adıyla Rhosus) kıyılarında üretildiği belirlenen Antakya kökenli seramikler oluşturuyor. Çıkarılan eserler arasında çorba kaseleri, balık tabakları, kuruyemiş sunumlukları ve çeşitli boylarda servis tepsileri bulunuyor.
Toplam 122 farklı form ve ebatta tespit edilen seramiklerin, özellikle Roma aristokrasisi tarafından büyük talep gören dönemin lüks yemek takımları olduğu anlaşıldı. Gemide ayrıca farklı üretim merkezlerini işaret eden Ege adaları kökenli amforalar da ele geçirildi.
ÇİÇERO’NUN MEKTUPLARINDAKİ O KAPLAR BULUNDU
Arsuz seramiklerinin tarihsel değerini artıran en çarpıcı detay ise ünlü Romalı hatip ve devlet adamı Çiçero’nun yazışmalarında gizli. MÖ 50 yılında dostu Attikus’a bir mektup kaleme alan Çiçero, mektubunda dostu için Rhosus’tan özel seramik kaplar sipariş ettiğini anlatıyor. Adrasan batığındaki eserlerin Rhosus üretimiyle birebir örtüşmesi, antik edebi metinlerde geçen deniz ticaret ağını somut kanıtlarla doğrulamış oldu.
2 BİN 100 YILLIK KORUMA SIRRI: KİL KATMANI
Eserlerin binlerce yıl boyunca deniz tabanında hasar almadan kalabilmesinin sırrı ise antik dönemin zekice lojistik yönteminde yatıyor. Seramiklerin ahşap sandıklara dizilirken aralarına özel olarak kil yerleştirildiği, bu sayede gemi sığlığa çarpıp batarken dahi tabak ve kaselerin darbelere karşı korunarak kırılmadığı belirlendi.
ROTASI ROMA OLAN TİCARET GEMİSİ FIRTINAYA YAKALANMIŞ
Gemi ambarında bulunan Antakya kökenli MÖ 1. yüzyıl sikkeleri sayesinde batığın MÖ 1. yüzyılın ortalarında seyir halinde olduğu saptandı. Antakya Arsuz'dan yola çıkan ve Ege ile Yunanistan üzerinden Roma’ya doğru ilerlediği tahmin edilen lüks kargo gemisinin, yakalandığı şiddetli fırtınada Adrasan açıklarındaki sığlığa çarparak battığı değerlendiriliyor. Bölgedeki sualtı kazı çalışmaları robotik sistemler eşliğinde aralıksız sürdürülüyor.
