Tüm dünyada "zayıflama iğnesi" olarak bilinen Ozempic, Wegovy ve Zepbound gibi GLP-1 ilaçları, kilo verme etkileriyle manşetlerden düşmüyor. Ancak bu ilaçları kullananların en büyük şikayeti mide bulantısı ve sindirim sorunları. Peki, bu ilaçlar bağırsak sağlığı için aslında bir mucize olabilir mi? The Washington Post’a konuşan gastroenterolog Trisha Pasricha, bu ilaçların şaşırtıcı faydalarını ve yan etkilerle başa çıkma yöntemlerini anlattı.
Klinik çalışmalarda GLP-1 ilaçlarının en yaygın yan etkileri mide bulantısı, kusma ve kabızlık olarak görülüyor. Ancak makaleyi kaleme alan uzman doktor Trisha Pasricha, hastaları bu ilaçları kullanmayı düşündüğünde onlara şaşırtıcı derecede hevesli bir yanıt veriyor: "Yapın."
Pasricha'ya göre, GLP-1 ilaçlarının genellikle kilo kaybı ve kalp sağlığı üzerindeki etkileri konuşulsa da, bu ilaçların mide ve bağırsak sağlığı (Gastrointestinal sistem) üzerinde de kanıtlanmış, güçlü faydaları bulunuyor:
Karaciğer Yağlanmasına Karşı Etkili: Yapılan araştırmalar, bu ilaçların karaciğer yağlanması ve fibrozis (karaciğerde yara dokusu oluşumu) olan hastalarda iyileşme sağladığını gösteriyor. Bu, daha önce ilaçlarla güvenilir bir şekilde başarılması zor olan bir sonuçtu.
Ülser Riskini Azaltıyor: GLP-1 ilaçları mide ülseri riskinin azalmasıyla ilişkilendiriliyor.
Kanser Riskini Düşürüyor: En dikkat çekici faydalardan biri ise bu ilaçların kolorektal kanser (kalın bağırsak kanseri) riskini düşürme potansiyeli.
GLP-1 İLAÇLARI BAĞIRSAKTA TAM OLARAK NE YAPIYOR?
GLP-1 aslında vücudun ürettiği ve açlık sinyallerini yöneten bir hormondur. Ancak ilaç versiyonları bundan fazlasını yapıyor.
Mideyi Koruyor: Mide asidi üretimini baskılıyor ve mide duvarındaki koruyucu mukus tabakasını güçlendiriyor. Uzmanlar, ülser riskini azaltan etkinin bu mekanizma olabileceğini düşünüyor.
Sindirim Yavaşlıyor: İlacın en belirgin etkisi mideyi yavaşlatmasıdır. Yiyecekler midede daha uzun süre kaldığı için tokluk hissi artıyor ancak bu durum aynı zamanda mide bulantısına (ve ünlü "Ozempic geğirmesine") neden oluyor.
Kabızlık Sorunu: Sindirim yavaşlaması kalın bağırsakta da gerçekleşiyor. Atıklar burada daha uzun süre kaldığında daha fazla su emiliyor, bu da dışkının sertleşmesine ve kabızlığa yol açıyor.
YAN ETKİLERLE NASIL BAŞA ÇIKILIR?
Pasricha, hastalarına "sağlık adına acı çekmeleri gerekmediğini" belirterek, yan etkileri yönetmek için şu tavsiyelerde bulunuyor:
Açlık Sinyallerini Dinleyin: İlacı kullanırken sadece gerçekten aç hissettiğinizde yiyin ve yavaş yiyin. Vücudunuz "doydum" dediğinde durun.
Bağırsak Hareketlerine Müdahale Edin: Kabızlık veya ishal riskine karşı lif takviyeleri alınabilir. Kabızlık durumunda reçetesiz yumuşatıcılar, ishal durumunda ise durdurucu ilaçlar kullanılabilir.
Mide Bulantısı İçin: Zencefil çayı veya reçetesiz mide rahatlatıcılar hızlı çözüm sunabilir. Sorun devam ederse doktorunuz dozajı düşürebilir.
Düşük Dozla Başlayın: Yan etkilerden kaçınmanın en iyi yolu, ilaca düşük dozla başlayıp yavaşça artırmaktır.
"OBEZİTE BİR İRADE SORUNU DEĞİL, HASTALIKTIR"
Makalenin yazarı olan gastroenterolog Pasricha, bu ilaçların sadece birer kilo verme aracı olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor:
"Obezite, kalp hastalığı, Tip 2 diyabet ve bazı kanser türlerinin riskini artıran kronik ve inflamatuar (iltihabi) bir hastalıktır. Tıbbi bir durumu tedavi etmek için ilaç kullanmak, bazı hastalarımın hissettirildiği gibi bir 'ahlaki başarısızlık' değildir. Vücuttaki o sürekli iltihaplanma halini azaltmak, birinin sağlığı için atabileceği en güçlü adımlardan biridir."
