Birmingham Üniversitesi tarafından yürütülen ve Amerikan Kimya Derneği’nin (ACS) prestijli yayını ES&T Air dergisinde yayımlanan kapsamlı çalışma, airfryer kullanımının iç mekân hava kalitesi üzerindeki etkilerini mercek altına aldı. Özellikle "sağlıklı mı, zararlı mı?" tartışmaları devam ederken gelen bu veriler, cihazın derin yağda kızartmaya oranla çok daha az uçucu organik bileşik (VOC) ve ultra ince parçacık salımı yaptığını kanıtladı.
HAVADAKİ GÖRÜNMEZ TEHLİKE
Ev içindeki hava kirliliğinin en büyük kaynaklarından biri olan yemek pişirme işlemi, sanılanın aksine dış ortamdaki kirlilik kadar riskli olabiliyor. Birmingham Üniversitesi araştırmacıları, özel olarak tasarlanmış hava kalitesi odalarında gerçekleştirdikleri deneylerle, mutfaktaki bu görünmez tehlikeyi ölçtü. Yapılan testlerde, airfryer kullanımının özellikle tavuk göğsü gibi az yağlı ürünlerde, geleneksel yöntemlere kıyasla havaya çok daha az zehirli partikül saldığı ortaya çıktı.
DERİN YAĞDA KIZARTMAYA ORANLA 100 KAT DAHA TEMİZ
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, pişirme yöntemleri arasındaki devasa fark oldu. Bilim insanları, yüksek yağlı gıdaları hem airfryer’da hem de derin yağda kızartarak karşılaştırdı. Sonuçlar ürkütücü: Derin yağda kızartma yöntemi, havaya karışan uçucu organik bileşik (VOC) seviyelerini airfryer’a oranla 10 ila 100 kat arasında daha fazla artırıyor. Yağsız bir tavuk göğsü bile tavada yağ ile pişirildiğinde, airfryer’daki emisyon değerlerini katlayarak geçiyor.
EN YÜKSEK EMİSYON HANGİ GIDALARDA GÖRÜLÜYOR?
Airfryer genel olarak daha güvenli kabul edilse de, pişirilen gıdanın türü emisyon miktarını doğrudan etkiliyor. Araştırma ekibi 4,7 litrelik ticari bir cihaz kullanarak dondurulmuş ürünlerden taze şarküteriye kadar geniş bir yelpazeyi test etti. Deney sonuçlarına göre en yüksek emisyon oranları şu gıdalarda görüldü:
- Dondurulmuş soğan halkaları
- Tütsülenmiş ve tütsülenmemiş şarküteri ürünleri (pastırma, sosis vb.)
Uzmanlar, gıdanın yağ içeriği arttıkça hava bileşimindeki değişimlerin de hızlandığını, ancak her koşulda airfryer’ın tavada kızartmadan çok daha masum olduğunu vurguluyor.
KRİTİK UYARI: TEMİZLENMEYEN CİHAZ ZEHİR SAÇABİLİR
Bilim insanları airfryer kullanıcıları için hayati bir uyarıda bulunmayı da ihmal etmedi: Arka plan emisyonu. Cihaz ne kadar sağlıklı olursa olsun, düzenli temizlenmediği takdirde riskli hale gelebiliyor. Araştırmada 70’ten fazla kez kullanılan ve derinlemesine temizlenmeyen bir cihazda;
- Uçucu organik bileşiklerde yüzde 23 artış,
- Ultra ince parçacıklarda ise iki kattan fazla artış tespit edildi.
