Yaz aylarında termometrelerin yükselmesiyle birlikte mutfaklarda ve sokak lezzetlerinde görünmeyen bir tehlike hızla büyüyor. Sıcak hava dalgaları gıdaların bozulma sürecini hızlandırırken, hastanelerin acil servislerinde de yoğunluk başladı. Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Bölümü’nden Prof. Dr. Mehmet Özgür Erdoğan, özellikle bu dönemde besin zehirlenmesi vakalarında patlama yaşandığını belirterek hayati uyarılarda bulundu. Tavuktan midyeye, mangal keyfinden açıkta kalan yemeklere kadar birçok noktada gizlenen risk, ihmal edildiğinde ölümcül sonuçlar doğurabiliyor.
GÖRÜNMEZ TEHLİKE: TAVUK VE MİDYEYE DİKKAT!
Yaz döneminde bakterilerin yiyecekler üzerinde ışık hızıyla çoğaldığını vurgulayan Prof. Dr. Mehmet Özgür Erdoğan, en çok risk barındıran gıdaları ve dikkat edilmesi gerekenleri şöyle sıraladı:
En riskli ürünler: Deniz ürünleri (özellikle sokakta satılan midyeler), tavuk ve tavuklu yemekler ile uzun süre dışarıda bekletilmiş gıdalar başı çekiyor.
Soğuk zincir kırılmamalı: Marketten eve taşınırken veya mutfakta bekletilirken soğuk zinciri bozulan yiyecekler, zehirlenme riskini katlayarak artırıyor.
Gizli bakteri tehdidi: Tavuk iyi pişirilmediğinde Salmonella ve Kampilobakter gibi tehlikeli bakteriler hızla çoğalıyor. Basit bir mangal keyfi bile tifo gibi ciddi hastalıklara yol açabiliyor.
Hayati derece uyarısı: Prof. Dr. Erdoğan, özellikle tavuk pişirirken iç sıcaklığın mutlaka belirli bir seviyenin üzerine çıkarılması ve etin çiğ kalmaması gerektiğinin altını çiziyor.
BU BELİRTİLER VARSA ZAMAN KAYBETMEYİN
Gıda tüketiminden birkaç saat sonra veya ilerleyen günlerde ortaya çıkan şu belirtiler, ciddi bir zehirlenmenin işareti olabiliyor:
Tekrarlayan kusma ve şiddetli bulantı
Yüksek ateş ve baş dönmesi
İshal ve halsizlik
Sistemik zehirlenme riski: Tüketilen gıdadan 48-72 saat sonra başlayan şikayetler, zehirlenmenin daha derin ve sistemik olduğunu gösteriyor. Prof. Dr. Erdoğan, "Zehirlenme ölüme götürebilir, götürmese bile çok ciddi şekilde hasta edebilir" diyerek belirtiler başladığı an hekime başvurulması gerektiğini belirtiyor.
RİSK GRUBUNDAKİLER İÇİN TABLO DAHA AĞIR
Bakanlıkların yoğun denetimlerine rağmen bireysel hijyen ve gıda seçimine azami dikkat gösterilmesi gerekiyor. Tedavi sürecinde hastanın sıvı kaybına ve hayati değerlerine göre serum veya duruma göre çok daha agresif tedaviler uygulanabiliyor. Zehirlenmenin türüne göre (örneğin mantar zehirlenmelerinde) süreç diyalize kadar uzanabiliyor.
Özellikle şu grupların çok daha yüksek risk altında olduğu ve hastalığı ağır geçirdiği ifade ediliyor:
Çocuklar ve gebeler
Kronik veya ek hastalığı olanlar
Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler
Onkoloji (kanser) tedavisi gören hastalar
