Adıyaman’ın Besni ilçesi kırsalında gerçekleştirilen saha çalışmaları, bölge tarihine ışık tutacak benzersiz bir arkeolojik keşfe sahne oldu. Yukarı Söğütlü köyü yakınlarında sarp ve kayalık bir arazide, milattan sonra 2. yüzyıla ait olduğu değerlendirilen, Roma Dönemi mimarisinin nitelikli özelliklerini taşıyan kubbeli bir mezar odası bulundu.
İLK KEZ RASTLANAN MİMARİ YAPI: KUBBELİ MEZAR ODASI
Adıyaman Müze Müdürlüğü ekipleri, bölgeden gelen bir ihbarı değerlendirerek sarp arazide inceleme başlattı. Yapılan ilk tespitlerde, bölgede en az 5 odalı bir mezar kompleksinin izlerine rastlanırken, bu odalardan biri mimari yapısıyla dikkatleri üzerine çekti.
Adıyaman Müze Müdürü Mehmet Alkan, bulunan yapının kentin arkeolojik envanteri açısından bir "ilk" niteliği taşıdığını vurguladı. Alkan, mezarın günümüzden yaklaşık 1800 yıl öncesine tarihlendiğini ve kubbeli yapısıyla Adıyaman sınırları içerisinde daha önce karşılaşılmamış bir örnek teşkil ettiğini ifade etti.
"YÜKSEK STATÜLÜ BİR AİLEYE AİT OLDUĞU DÜŞÜNÜLÜYOR"
Mezar odasının iç mimarisi, yapının o dönemdeki toplumsal hiyerarşide önemli bir yere sahip bir aile için inşa edildiğine dair güçlü kanıtlar sunuyor. Yapının detayları şu şekilde tanımlandı:
Mimari Düzen: Giriş kısmının sağında ve solunda üçer adet kemerli mezar (arkosolyum) yer alıyor.
Sütunlu Bağlantılar: Kemerli mezarlar, estetik bir bütünlük sağlayacak şekilde sütunlar aracılığıyla birbirine bağlanmış durumda.
Korniş İşçiliği: Yapının üst kısımlarında, mimari açıdan oldukça nitelikli ve özenle işlenmiş korniş yapıları göze çarpıyor.
Sunu Nişleri: Odanın sağ ve sol bölümlerinde, ayinler sırasında kandil yakılması ve sunuların bırakılması amacıyla kullanılan nişler (oyuklar) tespit edildi.
ÖLÜMSÜZLÜĞÜN SİMGESİ: YABAN KEÇİSİ VE İSTİRİDYE MOTİFLERİ
Mezar odasının iç süslemeleri, dönemin inanç sistemine ve sanatsal anlayışına dair önemli ipuçları barındırıyor. Girişin tam karşısındaki kemerli mezarın içerisinde, 6 adet yaban keçisi başı kabartması bulunuyor. Bu figürlerin, "girland" adı verilen yarım çelenk görünümlü bezemelerle birbirine bağlandığı gözlemlendi.
Kabartmaların üst kısmında ise antik dönemde ölümsüzlüğü simgeleyen istiridye motifleri yer alıyor. Bazı süslemelerin zaman içerisinde tahribata uğradığı görülse de, yapının genel sanatsal dokusunun büyük oranda korunduğu belirtildi.
TESCİL SÜRECİ BAŞLATILIYOR
Adıyaman Müze Müdürlüğü, keşfedilen bu eşsiz yapının koruma altına alınması ve resmiyet kazanması için harekete geçti. Mezar odasının tescil edilmesi amacıyla Şanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne resmi başvuru yapılacağı bildirildi.
