Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından paylaşılan perakende verileri, dijitalleşen pazarın büyüklüğünü gözler önüne serdi.
En güvenilir alışveriş siteleri üzerinden işlem yapmak isteyen vatandaşlar için Ticaret Bakanlığı yetkilileri, kritik uyarılarda bulundu.
İnternet üzerinden sipariş oluştururken SSL sertifikası sorgulama işlemi yapılması ve ödeme ekranlarında sanal kart oluşturma adımları takip edilmesi öneriliyor.
Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS) kayıtlı firmalar listesi kontrol edilerek yapılan işlemler, mesafeli satış sözleşmesi hakları kapsamında tam koruma sağlıyor.
İNTERNETTEN ALIŞVERİŞ YAPARKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Sanal ticaret; herhangi bir ürün ya da hizmet için, çeşitli ödeme teknikleri kullanarak bir internet platformu üzerinden ticaret yapmayı veya sipariş vermeyi sağlayan bir alışveriş yöntemi.
İnternet üzerinden alışverişle tanışanların ve bu yöntemi tercih edenlerin sayısı her geçen gün yükseliyor.
Sanal işlemlerin emniyetli olması için teknik güvenlik önlemleri almak ve belirli hususlara odaklanmak gerekiyor.
İnternetten alışveriş yapmak, gerek zaman kazanmak gerekse ürün ve fiyat kıyaslaması yönüyle büyük kolaylık sunuyor.
Ancak bu süreçte sorun yaşamamak adına tedbir almak bir ihtiyaç.
"İnternette alışveriş güvenli değil" ön yargısı nedeniyle birçok kişi hala bu sisteme mesafeli yaklaşıyor.
Yurt dışından alışveriş yasaklandı, yerli ve milli fırsatçılık katlandı
SANAL MAĞAZADAN ALIŞVERİŞ YAPMAK RİSKLİ Mİ?
Aslında bakıldığında internet üzerinden yapılan işlemler, bir mağazada ya da kafede yapılanlardan pek farklı değil.
Mağazadan alınan ürünlerde de sorun çıkabilir veya defolu bir mal satın alınabilir.
Bunun yanı sıra, fiziksel alışverişlerde kredi kartı doğrudan bir başkasıyla paylaşılıyor.
Ödeme yaparken kart kasiyere veya garsona verildiğinde, kart bilgilerinin gizliliği kalmıyor.
Kötü niyetli kişiler dilerse kart bilgilerini rahatça kopyalayabilir.
Gerçek hayatta da alışveriş sırasında sorunlar yaşanabiliyor.
İnterneti gerçek hayatın bir yansıması kabul edip, basit tedbirler alarak sanal alışverişin sağladığı avantajlardan yararlanmak mümkün.
GÜVENLİ OLMAYAN WEB SİTELERİ NASIL ANLAŞILIR?
Birçok kişinin internetten uzak durma nedeni, yaşanan mağduriyetlerin gazete, televizyon ve haber siteleri yoluyla kamuoyuna yansıması.
Bu tür olayların haberleştirilmesi dikkat çekmek açısından önemli ancak sadece mağduriyeti anlatıp alınması gereken önlemleri belirtmemek bir eksiklik.
Yaşanılan sorunların çoğu bilinçsizlikten kaynaklanıyor.
Güvenli bir işlem için önce web sitesinden emin olunmalı.
Alışveriş yapılacak sanal mağaza hakkında bilgi sahibi olunmalı.
Gerçekte faaliyet gösteren bir şirketin internet mağazası mı yoksa sadece dijital ortamda kurulmuş bir yapı mı olduğu araştırılmalı.
Sitedeki adres ve telefon bilgileri mutlaka kontrol edilmeli.
Şikayet platformlarındaki yorumlar incelenmeli.
Ticaretun her alanında olduğu gibi e-ticaret sektöründe de kötü niyetli kişiler bulunabilir; ancak bu tüm sektörün böyle olduğu anlamına gelmiyor.
Pazarda çorap alırken bile tezgah gezen tüketicinin, internetten alışveriş yaparken de forumlarda veya sosyal medyada o markayı araştırması en iyi yöntem.
Bedava kargo devri biterse sakın şaşırmayın
BAĞLANTI GÜVENLİĞİ VE SSL SERTİFİKASI NEDİR?
İnternet mağazası ile bilgisayar arasındaki bağlantının şifreli olması bir ön şart.
Ortak kullanıma açık ve güvenilirliğinden emin olunmayan bilgisayarlardan işlem yapılmamalı.
Bilgisayarda güncel bir antivirüs yazılımı yüklü olmalı.
Keylogger veya trojan gibi casus yazılımları tespit edecek güvenlik araçları kullanılmalı.
Alışveriş yapılan sitenin Güvenli Soket Katmanı (SSL) veya Güvenli Elektronik İşlem (SET) protokollerinden birine sahip olduğundan emin olunmalı.
Tarayıcı adres çubuğunun başındaki kilit simgesine tıklanarak bağlantı güvenliği kontrol edilebilir.
SSL sertifikasına sahip siteler güvenli şifreleme yöntemine sahiptir; bu siteler üzerinden kredi kartıyla işlem yapıldığında bilgiler özel şifreleme teknikleriyle kodlanarak doğrudan bankaya ulaştırılır.
Bu sayede bilgilerin üçüncü şahısların eline geçme ihtimali oldukça düşük.
HAVALE VE EFT İLE ÖDEME YAPARKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Sanal alışverişte kredi kartı kullanmak istemeyenler için havale veya EFT ile ödeme seçeneği bulunuyor.
Türkiye merkezli birçok site bu yöntemi kabul ediyor.
Para transferinde açıklama kısmına sipariş numarası yazılmalı, ödeme dekontu elektronik ortamda veya yazıcı çıktısı olarak saklanmalı.
Ödeme sırasında hırsızlık ve sahtekarlık olaylarını engellemek için 3D Secure adı verilen sistem geliştirildi.
Bu yöntemle yapılan işlemler son derece güvenli.
Visa ve MasterCard tarafından geliştirilen bu sistemde, ödeme işlemi mağazadan bağımsız banka sunucuları üzerinde bir sayfada doğrulanıyor.
Kredi kartı bilgileri internet mağazası tarafından görülmüyor.
Banka, iş yerine ödemenin alındığı bilgisini gönderiyor ve işlem tamamlanıyor.
'Acil satılık' ve 'İhtiyaçtan satıyorum' ilanlarında gizlenen büyük tehlike
SANAL KREDİ KARTI KULLANIMI GÜVENLİ Mİ?
Tercih edilebilecek diğer bir güvenli yöntem ise kredi kartı yerine sanal kredi kartı kullanmak.
Kredi kartı ile ilişkilendirilen sanal kartın numarası gerçek karttan farklı.
Sanal kart limiti anlık değiştirilebildiği için, alışveriş sonrası limit sıfırlanarak kart güvenliği sağlanabilir.
Bugün birçok banka bu hizmeti veriyor.
3D Secure seçeneği bulunmayan sitelerde sanal kart kullanmak güvenliği artırıyor.
Bu yöntemi kullananların gerçek kredi kartlarını internet kullanımına kapattırmayı unutmaması gerekiyor.
KAPIDA ÖDEME SEÇENEĞİNİN AVANTAJLARI NELERDİR?
Online ödeme seçeneklerine güvenmeyen ve ürünü görmeden ücret ödemeyi tercih etmeyen kullanıcıların ilk tercihi kapıda ödeme.
Birçok alışveriş sitesinin desteklediği bu yöntemde kullanıcılar; kapıda nakit, kapıda kredi kartı veya kapıda kredi kartı ile taksitli ödeme seçeneklerinden birini kullanabilir.
Evinizdeki robot süpürge sizi canlı yayında izletiyor olabilir
MESAFELİ SATIŞ SÖZLEŞMESİ OKUNMALI MI?
İnternet siteleri mesafeli satış sözleşmesi ve ön bilgilendirme formu sunmak zorunda.
Tüketiciler, çevrim içi alışverişlerde de temel haklara sahip.
Kargo yoluyla teslimat yapıldığı için bu sözleşme geçerli.
Satın alma süreci tamamlanmadan önce sunulan bu belgeler okunup onaylanmalı.
Sözleşme sunmayan sitelerden alışveriş yapılmamalı.
Ayrıca satıcıların ticari unvan, isim, soyisim, telefon, adres ve e-posta gibi iletişim bilgilerini paylaşması zorunlu.
ÜRÜN DETAYLARI VE GARANTİ BELGESİ NEDİR?
Garanti belgeleri ve ürün fiyat bilgileri kullanıcıyla paylaşılır.
Kullanıcılar sipariş verirken ürün özelliklerine ulaşabilir.
Sepete eklenen ürünün fiyatı farklıysa firma ile irtibata geçilmeli.
Satışa sunulan ürün fiyatının yanında Katma Değer Vergisi (KDV) dahil gibi bilgilerin olup olmadığı kontrol edilmeli.
Bu detaylar, ödeme ve fiyat konusunda ek sorun çıkmasını engeller.
Dünya panikte: 12,7 milyon kredi kartı bilgisi sızdı
KARGO TESLİMATINDA TÜKETİCİ HAKLARI NELERDİR?
Teslimat sırasında da tüketicilerin hakları bulunuyor.
Kargo süreçleri, internet alışverişlerinde yaşanan başlıca sorunlar arasında yer alıyor.
Eksik veya hasarlı ürünler, gecikmeler veya teslim edilmeme durumları yaşanabiliyor.
Tüketicilerin teslimat sırasındaki haklarını öğrenmesi, mağduriyetleri önlemeye yardımcı oluyor.
FATURA VE ÖDEME BİLGİLERİ NEDEN SAKLANMALI?
Faturalar ve ödeme kayıtları saklandığı takdirde yasal yollardan hak aranabilir.
Ödeme sonrası ekrana gelen bilgilerin yazılı çıktısını almak veya ekran görüntüsünü kaydetmek, o siteden alışveriş yapıldığına dair kanıt niteliği taşıyor.
Ayrıca ürünle gelen faturayı saklamak gerekiyor; iade süreçlerinde bu belgeye ihtiyaç duyuluyor.
Fiziki mağazalarda olduğu gibi, online alışverişlerde de fatura olmadan değişim veya para iadesi yapılamıyor.
Hacker'ların korkulu rüyası: İşte bankacılıkta 12 maddelik güvenlik zırhı
